UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

down

Chronologizacja

1983, Odra, nr 4, books.google.pl
W przywołanym źródle wyraz zapisano wielką literą i w cudztsłowie

Pochodzenie

Od: nazwiska brytyjskiego lekarza Johna Langdona Downa (1828-1896), który opisał ten zespół wad wrodzonych.

1. choroba

Definicja

pot. 
zespół Downa

Noty o użyciu

Zapisywane również wielką literą.

Wymowa

[dałn]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mongolizm, zespół Downa

Połączenia

  • dzieci, ludzie z downem

Cytaty

Córka, nazwana przez matkę Myszką, nie spotyka się z dziećmi, nie idzie do specjalnego przedszkola ani do szkoły - jest bowiem ciężkim przypadkiem Downa, jakby głębszym wariantem upośledzenia.

źródło: NKJP: Przemysław Czapliński: nadnaturalny dar ułomności, Polityka, 2001-04-07

Mężczyźni tak właśnie się zachowują, zostawiają rodzinę także wówczas, gdy rodzi się dziecko niepełnosprawne, z downem, z wrodzonymi wadami.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Gdyby zamilkły kobiety, 2005

Pani psycholog z naszej szkoły mówiła mi, że ma pod opieką chłopca, z którym można się porozumieć tylko w kontekście Gwiezdnych wojen. Musiała więc obejrzeć ten film, żeby nawiązać z nim kontakt. Płaszczyzną porozumienia mogą być Gwiezdne wojny, a mogą też być prawdziwe wojny, interesujące wielu chłopców z Downem i bez Downa.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Cela: odpowiedź na zespół Downa, 2009

Amerykanie urządzają w lecie olimpiadę upośledzonych, zapraszają cztery osoby z Polski, chcę, by wśród nich była chociaż jedna z „Downem”.

źródło: Odra, nr 9/1983 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. down
downy
D. downa
downów
C. downowi
downom
B. downa
downy
N. downem
downami
Ms. downie
downach
W. downie
downy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. chory

Definicja

osoba chora na zespół Downa

Noty o użyciu

Zapisywane również wielką literą.

Wymowa

[dałn]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Połączenia

  • wychowywać downa

Cytaty

[..] one same, jak stwierdza w pracy magisterskiej o downach Iwona Zielińska, uważają się za mądre, zdolne, ładne i wcale nie mniej warte od tych, którzy zespołu nie mają. Down to dla nich żaden gorszy wyróżnik, ponieważ nie umieją - odwrotnie niż normalni - dzielić ludzi na wartościowych i nie pod względem jakości intelektu.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Miłość downa, Polityka, 2003-02-01

Nie wiem, co robić, bo on ma ponad czterdzieści lat, a jak chodziłem na wykłady z medycyny, to mi mówili, że „downy” dwudziestu pięciu lat nie przeżywają...„

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

Niedawno ukazał się książkowy zapis rozmów dwóch dwudziestoletnich Downów, Jasona Kingsleya i Mitchella Levitza „Count Us In” - „Liczcie się z nami” - dyskusja o przyjaźni, karierze, szkole, seksie, małżeństwie, finansach i polityce.

źródło: NKJP: Tadeusz Sobolewski: Upośledzony zanczy ludzki, Gazeta Wyborcza, 1997-05-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. down
downi
ndepr
downy
depr
D. downa
downów
C. downowi
downom
B. downa
downów
N. downem
downami
Ms. downie
downach
W. downie
downi
ndepr
downy
depr

3. obraźliwie

Definicja

pogard. 
osoba uważana przez mówiącego za wyjątkowo głupią

Wymowa

[dałn]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezmózg, bezmózgowiec

Cytaty

Jeden wierzy w boga i w duchy, a drugi nie wierzy w nic, mam to gdzieś i mnie wkurza, jak jakiś down się czepia obcej dla niego wiary [...]

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

Ale mnie ksiądz dziś wkurzył.... Zwolnił nas z religii.... co za down .... oczywiście cala prawie klasa była zadowolona [...]

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. down
downi
ndepr
downy
depr
D. downa
downów
C. downowi
downom
B. downa
downów
N. downem
downami
Ms. downie
downach
W. downie
downi
ndepr
downy
depr

Frazeologizmy

zespół Downa
syndrom Downa
Data ostatniej modyfikacji: 12.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json