Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kumoter |
kumotrowie kumotrzy |
ndepr |
| kumotry |
depr | ||
| D. | kumotra |
kumotrów |
|
| C. | kumotrowi |
kumotrom |
|
| B. | kumotra |
kumotrów |
|
| N. | kumotrem |
kumotrami |
|
| Ms. | kumotrze |
kumotrach |
|
| W. | kumotrze |
kumotrowie kumotrzy |
ndepr |
| kumotry |
depr |
Pochodzenie
Skrzyżowanie st.pol. kmotr i kum (zob.), przy czym kmotr < psł. *kъmotrъ 'ojciec chrzestny', określenia utworzonego na wzór rzecz. *kъmotra 'matka chrzestna', zapożyczonego z łac. commāter 'ts.'.
1. kolega
Definicja
Warianty
- rzadziej kumotr
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Cytaty
|
Ja mam kumotra w Sejmie, sam poseł Baryła to mój kompan, to lepiej niech mnie pan dziedzic nie zaczepia. źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003 |
|
|
To na pomoc kumplom i kumotrom [...] spieszyli górnicy z sąsiednich kopalni - z „Fortunnej Dziury” lub „Wspólnej Sprawy” źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża jaskółki, 1997 |
2. w interesach
Definicja
Warianty
- rzadziej kumotr
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
Poprzedni rząd [...] zafundował specjalne strefy ekonomiczne i rodzime certyfikaty na wszelkie możliwe towary. Pod wpływem protestów Unii, że to raj nie tyle dla inwestorów i krajowych producentów, co dla kumotrów i łapówkowiczów, władze RP obiecały, że stopniowo zawrócą kraj z bocznicy na tor zbliżający do UE. źródło: NKJP: Jacek Safuta: Byle pretekst, Polityka, 2000-03-18 |
|
|
[...] poprzedni starosta, podpisując jej umowę o pracę [...], nie zastosował właściwych przepisów. [...] Nie chcę nawet myśleć, że, tak jak sugerują zwolnieni urzędnicy, chodzi tu o jeszcze coś po stokroć bardziej nagannego, czyli cyniczne wymiatanie etatów, by zapełnić je swoimi poplecznikami, kumotrami, znajomymi znajomych... źródło: NKJP: Wioletta Bąk: Hurtowe zwalnianie urzędników, Dziennik Łódzki, 2007-03-23 |
3. ojciec chrzestny
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz używany przede wszystkim na Podhalu.
Warianty
- rzadziej kumotr
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kum I, ojciec chrzestny |
Cytaty
|
Sabała, w obawie przed kompromitacją, poszedł poradzić się plebana, czy może trzymać do chrztu, bo dotąd na kumotra go nie brali, jako że pił [...]. Pleban zapewnił, że kumotrem być może [...]. źródło: Janusz Degler: Helena Modrzejewska i Witkiewiczowie (witkacologia.eu) |
|
|
Kumoter i kumoska wraz z dzieckiem jechali na chrzest saniami zwanymi kumoterkami. źródło: NKJP: (ASZ): Ekstremalna gońba, Gazeta Krakowska, 2003-01-13 |