UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapsla

kabzla
częściej kapsel

Chronologizacja

1829, Sławianin, nr 51, polona.pl

Pochodzenie

Zob. kapsel

1. od butelki

Definicja

hermetyczne zamknięcie szklanej butelki w postaci zaciśniętego mocno na szyjce krążka

Warianty

  • kabzla
  • częściej kapsel

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zamknięcie

Cytaty

Nabycie szklanej butelki ze złotą, aluminiową kapslą możliwe było za okazaniem książeczki zdrowia dziecka.

źródło: NKJP: Stan na co dzień, Dziennik Polski, 2002-12-20

Po pewnym czasie cały osad zbiera się w szyjce, przy kapsli. Aby usunąć osad, zamraża się szyjkę w kąpieli chłodzącej (roztworze solanki o temperaturze –18°C) i zdejmuje się kapslę [...].

źródło: NKJP: Internet

Niestety ma odkręcaną kapslę i raz mi się trafił jakby rozcieńczony - zdaje się, że ktoś przy nim majstrował.

źródło: Internet: webtrunki.pl › Piwa

W bankach genów butelki są zamykane szczelnie kapslą z uszczelką [...].

źródło: Internet: ekologia.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapsla
kapsle
D. kapsli
kapsli
C. kapsli
kapslom
B. kapslę
kapsle
N. kapslą
kapslami
Ms. kapsli
kapslach
W. kapslo
kapsle

2. w pistolecie

Definicja

niewielka ilość materiału wybuchowego w metalowej osłonce; umieszczana dawniej w broni palnej

Warianty

  • kabzla
  • częściej kapsel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kapiszon

Cytaty

Dzieci najczęściej proszą rodziców o tradycyjne wiatraki, koguciki, pistolety na kapsle i pukawki.

źródło: NKJP: Jagoda Komenda: Koguciki na druciku, Gazeta Krakowska, 2004-08-05

Oddział niższy, pod kierunkiem Czesława Frankiewicza, pobierał naukę głównie w budynku szkolnym, zapoznając się z teorią strzelania i budowy broni palnej, ćwicząc się w obrotach i rzutach oraz strzelaniu kapslami.

źródło: NKJP: Maciej Huzarski: Początki wychowania fizycznego w Rzeszowie do 1914 r., 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapsla
kapsle
D. kapsli
kapsli
C. kapsli
kapslom
B. kapslę
kapsle
N. kapslą
kapslami
Ms. kapsli
kapslach
W. kapslo
kapsle

Inne uwagi

Zwykle lm

3. na broni myśliwego

Definicja

łow.  pot. 
owalna ozdoba na broni myśliwego, zrobiona z metalu, z małą, wypukłą rzeźbą, przedstawiającą herb rodowy, monogram lub zwierzę łowne

Warianty

  • kabzla
  • częściej kapsel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Jeszcze dwa drobiazgi, ozdobne kapsle na broń. Motywem jest ten sam rogacz, ale wykonany dwiema różnymi technikami.

źródło: Internet: srebrnie.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapsla
kapsle
D. kapsli
kapsli
C. kapsli
kapslom
B. kapslę
kapsle
N. kapslą
kapslami
Ms. kapsli
kapslach
W. kapslo
kapsle

Inne uwagi

Zwykle lm

4. na koło

Definicja

mot.  pot. 
osłona felgi samochodowej

Warianty

  • kabzla
  • częściej kapsel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dekiel, kołpak
hiperonimy:  osłona

Cytaty

Apolinary odrestaurował auto, montując mu światła przeciwmgielne, zderzaki i kapsle na koła od Syreny.

źródło: NKJP: Aleksandra Rzążewska: Stara miłość nie rdzewieje, Polityka, nr 2633, 2007-12-15

Mam kapsle do seata, golfa i skody.

źródło: NKJP: Robert Grygiel: Bez ochoty na kasę, Gazeta Poznańska, 2004-03-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapsla
kapsle
D. kapsli
kapsli
C. kapsli
kapslom
B. kapslę
kapsle
N. kapslą
kapslami
Ms. kapsli
kapslach
W. kapslo
kapsle

Inne uwagi

Zwykle lm

5. do wypalania

Definicja

ognioodporna forma z przykrywką, w której znajdują się wyroby porcelanowe lub fajansowe podczas ich wypalania

Warianty

  • kabzla
  • częściej kapsel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Cytaty

Od razu po przekroczeniu progu budynku muzealno-warsztatowego widać, że nadal stoją w tym piecu tzw. kapsle, czyli pojemniki, w które zamykano gliniane naczynia na czas wypalania.

źródło: Internet: lowiczanin.info

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapsla
kapsle
D. kapsli
kapsli
C. kapsli
kapslom
B. kapslę
kapsle
N. kapslą
kapslami
Ms. kapsli
kapslach
W. kapslo
kapsle

Inne uwagi

Zwykle lm

Data ostatniej modyfikacji: 25.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json