Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kapsel |
kapsle |
|
| D. | kapsla |
kapsli |
|
| C. | kapslowi |
kapslom |
|
| B. | kapsel |
kapsle |
|
| N. | kapslem |
kapslami |
|
| Ms. | kapslu |
kapslach |
|
| W. | kapslu |
kapsle |
Pochodzenie
niem. Kapsel 'kapsel; kapsułka; spłonka'
z łac. capsula 'skrzyneczka, pudełeczko'
1. od butelki
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zamknięcie |
Połączenia
- kapsel od piwa
- butelki i kapsle
- gra w kapsle
- butelka z kapslem
- zerwać kapsel; zbierać kapsle
Cytaty
|
Pacnął się w czoło i zdjął zębami kapsel z kolejnego piwa. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011 |
|
|
[...] Gwarancję, że nikt przed nami się nie napił, ani niczego nie dolał, daje folia przyklejona do kapsla i szyjki. Zakręcany kapsel przypomina konsumentom, że niekoniecznie muszą całą zawartość butelki wypijać od razu. źródło: NKJP: (X): Zatkaj flaszę, bracie..., Dziennik Polski, 2000-01-07 |
|
|
Ostatecznie jednak postanowiono pozostać przy butelce z porcelanowym kapslem, ponieważ zawsze był on wizytówką firmy. źródło: NKJP: Piotr Nehring: Do Polski wchodzi kolejny holenderski potentat piwny, Gazeta Wyborcza, 1995-05-19 |
|
|
Butelki, kapsle, nakrętki, etykiety na butelki i ponad 3500 litrów alkoholu w garażach i prywatnych mieszkaniach znaleźli kaliscy policjanci. źródło: NKJP: (KACH,...): Z Wielkopolski, Gazeta Poznańska, 2006-10-13 |
|
|
Na ziemi pełno było kapsli i potłuczonych butelek [...]. źródło: NKJP: Maryla Rzeszut: Grudziądz, Gazeta Pomorska, 2009-09-28 |
2. w pistolecie
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Cytaty
|
[...] Uniósł klapę raportówki, spod której zalśniła złota plomba kapsla, ale młody struchlał nagle, wyciągnął rękę, by powstrzymać plutonowego i łapczywie słuchał, a potem przełożył automat na pierś [...]. źródło: NKJP: Janusz Anderman: Masa upadłościowa, Gazeta Wyborcza, 1993-04-14 |
|
|
Na kominek zakładano kapiszon: mosiężny kapturek - kapsel, pokryty od wewnątrz piorunianem rtęci (tzw. rtęcią piorunującą). Kurek przy strzale zgniatał kapiszon, co powodowało eksplozję. źródło: Internet: liw-zamek.pl |
|
|
W moich stronach kapiszony nazywano też kapslami. źródło: Internet: pansamochodzik.net.pl |
|
|
(...) dał mi pistolet na kapsle (...) źródło: NKJP: Janusz Rudnicki: Chodźcie, idziemy, 2007 |
3. na broni myśliwego
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Cytaty
|
Kapsel do wykończenia uchwytu pistoletowego broni, wykonany ze srebra, z różnymi motywami myśliwskimi. Kapsel dostarczany z przygotowaną podkładką z drewna. źródło: Internet: borsuk.com.pl |
|
|
Na broni wykonano pełny grawerunek, dodano blachy półzamków oraz tzw. kapsel z monogramem właściciela. źródło: Internet: optykamysliwska.pl |
|
|
Oferujemy państwu wykonanie kapsli z monogramem lub herbem rodowym. Srebrne, złote, stalowe oraz kapsle ze zwierzętami łownymi wszystkich kontynentów do wszystkich modeli broni długiej. źródło: Internet: miro.info.pl |
4. na koło
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
Cytaty
|
Auto ma błyszczące kapsle i zderzaki, blacha jest w idealnym stanie, bez jakichkolwiek śladów rdzy. źródło: NKJP: (Ksaf): Stary, ale jary, Express Ilustrowany, 2001-09-28 |
|
|
Giną poduszki powietrzne, lusterka, kołpaki. - W tym roku już dwa razy skradziono mi kapsle. Nie kupuję następnych, bo znowu znikną [...]. źródło: NKJP: Julita Pasikowska-Karlitz, Łukasz Zalesiński: Auta na części, Gazeta Poznańska, 2005-06-22 |
|
|
Pan Józio za dodatkową piątkę wypieści twoje auto, nałoży wosk i wypoleruje. Nie zapomni też o felgach i kapslach na koła. źródło: NKJP: (X): Wysoki połysk, CKM, nr 5, 2001 |
|
|
Apolinary odrestaurował auto, montując mu światła przeciwmgielne, zderzaki i kapsle na koła od Syreny. źródło: NKJP: Aleksandra Rzążewska: Stara miłość nie rdzewieje, Polityka, 2007-12-15 |
5. do wypalania
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło
Cytaty
|
Po oczyszczeniu dolnego kantu naczynia z glazury, aby nie przywarło do kapsla, naczynia były ponownie wkładane w kapslach do pieca i po raz drugi wypalane. źródło: Internet: stanowice.pl |
|
|
Marian Folik, kierownik, dokonał usprawnienia, polegającego na zastosowaniu kapsla z wgłębieniami do wypału fajek elektrotechnicznych. źródło: Wiadomości urzędu patentowego, nr 5/3, 1950 |
6. osłaniający
Definicja
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Cytaty
|
Plastikowa etykieta zgrzana do czoła kapsla hermetycznie osłania otwór szyjki kapsla. źródło: Internet: vikiplast.com.pl |
|
|
Tylna klapka osłaniająca baterię zamocowana jest na zasadzie kapsla: żeby ją zdjąć, należy podważyć paznokciami z dwóch stron naraz. źródło: Internet: mgsm.pl |
|
|
Witam mam problem, zgubiłem gdzieś ten kapsel gumowy, co osłania śrubę mocującą przednie koła. źródło: Internet: atvpolska.pl |
|
|
Kapsel ochronny: wszystkie zawory termostatyczne COMAP dostarczane są z ochronnym kapslem, który osłania trzpień. źródło: Internet: comap.pl |