UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żartobliwy

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Od: żart. Przymiotnik utworzony na wzór chorobliwy, szczodrobliwy (od: choroba, daw. szczodroba).

Definicja

mający charakter żartu, rozbawiający ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dowcipny, jajcarski, śmieszny, wesoły, zabawny, żartowny
antonimy:  poważny

Połączenia

  • żartobliwy komentarz, tekst, wiersz; charakter, sposób, ton; gest, śmiech, uśmiech, uśmieszek; dystans; żartobliwa piosenka; forma; ironia; aluzja, odpowiedź, opowieść, treść, riposta, rozmowa, uwaga; intonacja; nazwa; żartobliwe miano, określenie, słowo; pytanie
  • bardzo, lekko żartobliwy
  • pogodny i żartobliwy; poważny i żartobliwy; zabawny i żartobliwy

Cytaty

[...] on, zmieniwszy natychmiast swój żartobliwy ton na ostry, odparł groźnie [...].

źródło: KWSJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002

Znów dostrzegła na jego ustach żartobliwy, a zarazem porozumiewawczy uśmieszek, który może budziłby w niej sympatię, gdyby nie obawa, a raczej pewność, że jest zapowiedzią konkurów.

źródło: KWSJP: Henryk Panas: Grzesznicy, 1966

Była to żartobliwa aluzja do sytuacji tych ludzi, którzy wyprowadzali się z dotychczasowych mieszkań w mieście do drewnianych baraczków [...].

źródło: KWSJP: Brunon Zwarra: Wspomnienia gdańskiego bówki, 1984

Kiedyś używano wywodzącego się z języka niemieckiego słowa „kindersztuba” [...] jako żartobliwego określenia na ogładę nabytą w dzieciństwie.

źródło: KWSJP: Bogusław Jackowski, Informatyczna kindersztuba, prasa, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żartobliwy
żartobliwy
żartobliwy
żartobliwe
żartobliwa
D. żartobliwego
żartobliwego
żartobliwego
żartobliwego
żartobliwej
C. żartobliwemu
żartobliwemu
żartobliwemu
żartobliwemu
żartobliwej
B. żartobliwego
żartobliwego
żartobliwy
żartobliwe
żartobliwą
N. żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
żartobliwą
Ms. żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
żartobliwej
W. żartobliwy
żartobliwy
żartobliwy
żartobliwe
żartobliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żartobliwi
żartobliwi
żartobliwe
żartobliwe
D. żartobliwych
żartobliwych
żartobliwych
żartobliwych
C. żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
żartobliwym
B. żartobliwych
żartobliwych
żartobliwych
żartobliwe
N. żartobliwymi
żartobliwymi
żartobliwymi
żartobliwymi
Ms. żartobliwych
żartobliwych
żartobliwych
żartobliwych
W. żartobliwi
żartobliwi
żartobliwe
żartobliwe

Składnia

Rz nieżywotny + żartobliwy + bez ograniczeń
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 21.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json