UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pozór

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'widowisko, widok'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pozór
pozory
D. pozoru
pozorów
C. pozorowi
pozorom
B. pozór
pozory
N. pozorem
pozorami
Ms. pozorze
pozorach
W. pozorze
pozory

Pochodzenie

psł. *pozorъ 'spojrzenie, popatrzenie; to, co się widzi, widowisko, widok, wygląd czegoś'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *pozьrěti 'spojrzeć, popatrzeć' z wymianą rdzennego *ьr > *or (jak w pokrewnych dozór, wzrok); zob. spojrzeć

Definicja

zewnętrzny przejaw czegoś, sprawiający, że jest to odbierane jako inne, niż jest w rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fasada

Połączenia

  • fałszywy, złudny; zewnętrzny pozór
  • pozory aktywności, dbałości, działania, życia; bliskości, przyjaźni, szczęścia, uprzejmości; demokracji, władzy, zwycięstwa; fałszu, prawdy, rzeczywistości; obiektywizmu, przyzwoitości
  • pozory zwiodły kogoś
  • mieć, nadać/nadawać czemuś, przybrać/przybierać pozór czegoś

Cytaty

Wydaje się, że natura zasnęła. Ale to tylko pozór. Las tętni życiem.

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Zakochany w motylach, Dziennik Zachodni, 2001-08-31

Niemieccy inżynierowie zaprojektowali go wyjątkowo solidnie i zewnętrzny pozór zaniedbania nie odzwierciedlał całej gorliwej gotowości machinerii do pracy [...].

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Zaczynają się rozmowy. [...] Górnicy zacięci, Komisja właściwie też. Postulaty górników są stanowcze i twarde. [...] Do żądań strajkujących „zabrania się szykan mających pozory legalności” Komisja chce dopisać „z wyłączeniem przestępstw pospolitych” bądź kryminalnych. MKS nie zgadza się.

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005

Składnia

bez ograniczeń + pozór +
(CZEGO)
bez ograniczeń + pozór +
(że ZDANIE)

Frazeologizmy

na pozór
pod pozorem
pod żadnym pozorem
wbrew pozorom
z pozoru
Data ostatniej modyfikacji: 08.09.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json