UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zamawiać

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. mówić

1. meble

Definicja

zlecać wykonanie lub dostarczenie czegoś, zobowiązując się do zapłacenia za to

Noty o użyciu

Forma imcz używana często w znaczeniu 'osoba zamawiająca'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zlecać

Połączenia

  • zamawiać kosmetyki, leki; kafelki, meble, obrazy, okna, wyposażenie kuchni; garnitur, suknię; dostawę, towar, usługę; rozmowę telefoniczną; (kwartalną, roczną) prenumeratę; projekt, reklamę; artykuły, książki, teksty; analizy, ekspertyzę, opinie prawne
  • zamawiać e-mailem, faksem, pocztą (elektroniczną)
  • zamawiać dla pracowników, dla żony
  • zamawiać przez internet, przez telefon
  • zamawiać u dostawcy, u krawca, u producenta, u rzeczoznawcy, u specjalisty
  • zamawiać w fabryce, w firmie, w internecie, w sklepie internetowym, w wydawnictwie, w zakładzie; w Anglii, w Niemczech
  • zamawiać z Polski centralnej, z okolic Przemyśla, z okolicznych wsi, z Paryża, z Wiednia
  • zamawiać za granicą
  • zamawiać bezpośrednio, osobiście; e-mailowo, listownie, telefonicznie
  • przestać zamawiać
  • strona zamawiająca

Cytaty

Każdy góral (jeszcze dziś), zamawiając u krawca portki, żąda, by były zdobione, jak zwyczaj każe.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Ostatnio zamawiałem kumplowi bandanę w płomienie [...] mniej więcej tak się prezentuje na jego łepetynie (wklejam mały fragment zdjęcia z bandaną).

źródło: NKJP: Internet

Polska zamawiała w Danii statki morskie, zaopatrywała się też na rynku duńskim w tłuszcze.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Francję opanowała nowa moda [...] na blaszane znaczki, które wkręca się w klapę marynarki. [...] Blaszane znaczki zamawiają poszczególne firmy dla swoich pracowników.

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Pasaż blaszany, Gazeta Wyborcza, 1992-01-14

Prenumeratę krajową kwartalnika można zamawiać, wpłacając odpowiednią sumę na konto.

źródło: KJ PWN: Druki ulotne, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiany
zamawiany
zamawiany
zamawiane
zamawiana
D. zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianej
C. zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianej
B. zamawianego
zamawianego
zamawiany
zamawiane
zamawianą
N. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianą
Ms. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiani
zamawiani
zamawiane
zamawiane
D. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych
C. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
B. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawiane
N. zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
Ms. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych

odpowiednik aspektowy: zamówić

Składnia

Rzosobowy + zamawiać +
(KOMU) + CO + (GDZIE)
Rzosobowy + zamawiać +
(dla KOGO) + CO + (GDZIE)

2. pokój w hotelu

Definicja

zapewniać sobie możliwość skorzystania z jakiejś usługi w określonym terminie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rezerwować

Połączenia

  • zamawiać bilety, karnet; pokój, stolik; autokar, dorożkę, taksówkę; wycieczkę
  • zamawiać przez internet, przez telefon
  • zamawiać u pośrednika, u przedstawiciela
  • zamawiać w biurze podróży, w kasach teatru
  • zamawiać osobiście; telefonicznie

Cytaty

Nigdy nie godziłam się, aby Piotr został ze mną do rana. Zawsze zamawiałam mu taksówkę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Bilety można zamawiać w krakowskim biurze „Sport-Touristu”.

źródło: NKJP: Grać o najwyższe cele!, Dziennik Polski, 2000-03-27

Bez wahania zamawia dla niej kosztowne wizyty u najlepszych specjalistów.

źródło: NKJP: Ucieczka w ciszę, Dziennik Polski, 2001-01-20

Krokodyl jest pod opieką weterynarza, więc nie widzę problemu. [...] Zwierzę przyciąga klientów i dlatego nie podoba się właścicielom innych lokali. A my z żoną specjalnie zamawiamy stolik przy krokodylu.

źródło: KJ PWN: Gazeta Lubuska, 2005-13-07

Zamawiamy przez telefon komórkowy wizytę u wróżki.

źródło: NKJP: Nie bójmy się nauki, Dziennik Polski, 2002-10-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiany
zamawiany
zamawiany
zamawiane
zamawiana
D. zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianej
C. zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianej
B. zamawianego
zamawianego
zamawiany
zamawiane
zamawianą
N. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianą
Ms. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiani
zamawiani
zamawiane
zamawiane
D. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych
C. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
B. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawiane
N. zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
Ms. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych

odpowiednik aspektowy: zamówić

Składnia

Rzosobowy + zamawiać +
(KOMU) + CO + (GDZIE)
Rzosobowy + zamawiać +
(dla KOGO) + CO + (GDZIE)

3. jedzenie w restauracji

Definicja

polecać podanie określonej potrawy lub napoju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  prosić

Połączenia

  • bywalcy, goście, klienci zamawiają
  • zamawiać jedzenie, picie; pizzę, sałatkę, schabowego, zupę; drinka, herbatę, kawę, piwo; kolację, zestaw obiadowy, jakieś danie
  • zamawiać dla kolegów, dla siebie
  • zamawiać przy barze, przy bufecie
  • zamawiać u barmana, u kelnerki
  • zamawiać w barze, w kawiarni, w pubie, w restauracji
  • zamawiać z karty, z menu
  • zamawiać najczęściej, nieodmiennie, zazwyczaj; na wynos
  • zamawiać i jeść, zamawiać i popijać, zamawiać i płacić

Cytaty

Idzie do bufetu, woła bufetową z zaplecza, zamawia jeszcze jedną porcję.

źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000

Od czasu do czasu zapraszał nas [...] do „Żywca”, gdzie zamawiał dla siebie pół sznycla czy pół bryndzy, a dla nas po całej porcji „sznycelka”.

źródło: NKJP: Aktor na pokucie, Dziennik Polski, 1998-05-21

Bywalcy najczęściej zamawiają sobie podgrzewany półmisek z mieszaniną mięs - wołowego, wieprzowiny i kurczaka.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Chiny przy Kolejowej, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 19

W knajpie dla zhipisiałych Europejczyków zamawiam czarną, nepalską herbatę.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Światowidz, 2001

Goście podchodzą do baru, a tam siedzi już Aneta. [...] - Dwie whisky z lodem i cytryną - zamawia jeden z mężczyzn. - I drinka dla tej uroczej pani.

źródło: NKJP: Mateusz Kosewski: Nastoletnie modliszki: podrywają, żeby okraść!, Naj, 2003, nr 31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiany
zamawiany
zamawiany
zamawiane
zamawiana
D. zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianej
C. zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianej
B. zamawianego
zamawianego
zamawiany
zamawiane
zamawianą
N. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianą
Ms. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiani
zamawiani
zamawiane
zamawiane
D. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych
C. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
B. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawiane
N. zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
Ms. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych

odpowiednik aspektowy: zamówić

Składnia

Rzosobowy + zamawiać +
(KOMU) + CO + (GDZIE)
Rzosobowy + zamawiać +
(dla KOGO) + CO + (GDZIE)
Rzosobowy + zamawiać +
MOWA WPROST

4. ekipę remontową

Definicja

umawiać się z kimś na jakiś dzień lub na jakąś godzinę, zlecając mu wykonanie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  najmować

Połączenia

  • zamawiać ekipę (budowlaną, remontową), hydraulika, malarza; kobietę do sprzątania; fotografa, kapelę, zespół; opiekunkę, pielęgniarkę
  • zamawiać do prac hydraulicznych, do mycia okien, do sprzątania

Cytaty

Dużo robię sam, a zamawiam fachowców tylko do prac, których nie jestem w stanie się podjąć: murarzy, cieśli, elektryka.

źródło: NKJP: (e): Fachowcy na wagę złota, Nowiny Raciborskie, 2007-07-24

Jedna z klientek zamawiała panów do... sprzątania mieszkania. Warunkiem było jednak, aby przyjeżdżający do niej mężczyźni sprzątali nago.

źródło: NKJP: Piotr Kaźmierczak: Sprawdziłem, czy łatwo dostać pracę... pana do towarzystwa, NAJ, 2003, nr 31

Na naszej ulicy nagminne jest zjawisko wylewania ścieków wprost w pobliżu domów. [...] Tylko nieliczni korzystają z szamb i zamawiają specjalistyczne firmy do wywozu nieczystości.

źródło: NKJP: Żeby nie śmierdziało..., Dziennik Polski, 2001-06-08

Nawet gdy Feliks zapadł w śpiączkę, Aya sypiała przy nim, na drugiej połowie łóżka. Musiała się wysypiać, więc zamawiała pielęgniarkę.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Jeśli zamawiamy muzykę góralską, która będzie grała w kościele i na weselu przez dwa dni, to musimy mieć świadomość, że każdemu muzykantowi trzeba dać przynajmniej po 300 zł.

źródło: NKJP: Jurek Jurecki: Ile musimy zapłacić za ślub naszego dziecka na Podhalu..., Tygodnik Podhalański, 1999, nr 47

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiany
zamawiany
zamawiany
zamawiane
zamawiana
D. zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianej
C. zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianej
B. zamawianego
zamawianego
zamawiany
zamawiane
zamawianą
N. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianą
Ms. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiani
zamawiani
zamawiane
zamawiane
D. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych
C. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
B. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawiane
N. zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
Ms. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych

odpowiednik aspektowy: zamówić

Składnia

Rzosobowy + zamawiać +
KOGO + (do CZEGO)

5. chorobę

Definicja

uzdrawiać kogoś lub odpędzać złe moce za pomocą zaklęć lub innych magicznych praktyk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odczyniać

Połączenia

  • baba, guślarz, znachor, zaklinacz, zamawiacz zamawia
  • zamawiać chorobę, urok, złe duchy, złe moce
  • zamawiać magicznymi formułami, magicznymi symbolami, zaklęciami, ziołami
  • zamawiać i wypędzać złe moce

Cytaty

- Nie poprawiło się chłopcu?
- Nic a nic. [...] - No, jak zamawianie nie pomogło, to już nic nie pomoże. Choć charakter stary ma przeciwny [...], jednak zamawiać umie jak mało kto.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Pasterze Psów pochylili się nad swymi zwierzętami. Zamknąwszy oczy, rozpoczęli krótki rytuał zamawiania.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Czarownik zamawia chorobę, przyjmując za to opłatę dla siebie i dar dla ducha-pośrednika.

źródło: Internet

Będziesz chodziła od wsi do wsi i zamawiała choroby zaklęciem: „Szła sabaka przez most, cztery nogi piąty chwost”.

źródło: Internet

Gospodynie - po ich poświęceniu - wkładały bazie do dzbanka, bo miały one magiczne działanie. Wykorzystywano je do zamawiania uroków i przy chorobach.

źródło: NKJP: (TEZ): Bazie, Judasz i śmiertecka, Dziennik Polski, 2001-04-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zamawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiany
zamawiany
zamawiany
zamawiane
zamawiana
D. zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianego
zamawianej
C. zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianemu
zamawianej
B. zamawianego
zamawianego
zamawiany
zamawiane
zamawianą
N. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianą
Ms. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiani
zamawiani
zamawiane
zamawiane
D. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych
C. zamawianym
zamawianym
zamawianym
zamawianym
B. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawiane
N. zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
zamawianymi
Ms. zamawianych
zamawianych
zamawianych
zamawianych

odpowiednik aspektowy: zamówić

Składnia

Rzosobowy + zamawiać +
CO + (CZYM)

6. w zabawie dziecięcej

Definicja

w zabawie dziecięcej: zgłaszać wyłączenie się z gry na jakiś czas

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

  • zamawiać na chwilę, na moment

Cytaty

Michałek, Jacuś i Radek biegali po klatce i się pluli. [...] Z nudów jak zwykle zaczęli się pluć i gonić. – Zamawiam! - Siadło ci! Za mną! – krzyczą jak podrażnione zwierzątka.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005

- Zamawiam na chwilę! - wydyszał Mazoku [...]. Co za zamawiam?! - wkurzył się Heero - To nie berek, nie ma zamawianek!

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiam
zamawiamy
2 os. zamawiasz
zamawiacie
3 os. zamawia
zamawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałem
+(e)m zamawiał
zamawiałam
+(e)m zamawiała
zamawiałom
+(e)m zamawiało
zamawialiśmy
+(e)śmy zamawiali
zamawiałyśmy
+(e)śmy zamawiały
2 os. zamawiałeś
+(e)ś zamawiał
zamawiałaś
+(e)ś zamawiała
zamawiałoś
+(e)ś zamawiało
zamawialiście
+(e)ście zamawiali
zamawiałyście
+(e)ście zamawiały
3 os. zamawiał
zamawiała
zamawiało
zamawiali
zamawiały

bezosobnik: zamawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zamawiał
będę zamawiać
będę zamawiała
będę zamawiać
będę zamawiało
będę zamawiać
będziemy zamawiali
będziemy zamawiać
będziemy zamawiały
będziemy zamawiać
2 os. będziesz zamawiał
będziesz zamawiać
będziesz zamawiała
będziesz zamawiać
będziesz zamawiało
będziesz zamawiać
będziecie zamawiali
będziecie zamawiać
będziecie zamawiały
będziecie zamawiać
3 os. będzie zamawiał
będzie zamawiać
będzie zamawiała
będzie zamawiać
będzie zamawiało
będzie zamawiać
będą zamawiali
będą zamawiać
będą zamawiały
będą zamawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zamawiajmy
2 os. zamawiaj
zamawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zamawiałbym
bym zamawiał
zamawiałabym
bym zamawiała
zamawiałobym
bym zamawiało
zamawialibyśmy
byśmy zamawiali
zamawiałybyśmy
byśmy zamawiały
2 os. zamawiałbyś
byś zamawiał
zamawiałabyś
byś zamawiała
zamawiałobyś
byś zamawiało
zamawialibyście
byście zamawiali
zamawiałybyście
byście zamawiały
3 os. zamawiałby
by zamawiał
zamawiałaby
by zamawiała
zamawiałoby
by zamawiało
zamawialiby
by zamawiali
zamawiałyby
by zamawiały

bezosobnik: zamawiano by

bezokolicznik: zamawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zamawiając

gerundium: zamawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamawianie
zamawiania
D. zamawiania
zamawiań
C. zamawianiu
zamawianiom
B. zamawianie
zamawiania
N. zamawianiem
zamawianiami
Ms. zamawianiu
zamawianiach
W. zamawianie
zamawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zamawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zamawiający
zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiająca
D. zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającego
zamawiającej
C. zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającemu
zamawiającej
B. zamawiającego
zamawiającego
zamawiający
zamawiające
zamawiającą
N. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającą
Ms. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zamawiający
zamawiający
zamawiające
zamawiające
D. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających
C. zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
zamawiającym
B. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiające
N. zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
zamawiającymi
Ms. zamawiających
zamawiających
zamawiających
zamawiających

odpowiednik aspektowy: zamówić

Inne uwagi

Zwykle 1 os. lp

Składnia

Rzosobowy + zamawiać + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json