UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szpital

Chronologizacja

1424, SStp

Pochodzenie

śr.-w.-niem. spitâl 'miejsce dla chorych, dom opieki'

z łac. śred. hospitale 'schronisko (zwykle przyklasztorne) dla podróżnych, chorych, ubogich'

1.a placówka lecznicza

Definicja

placówka zajmująca się leczeniem chorych, którzy wymagają stałej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej i podczas leczenia przebywają w przeznaczonym dla nich budynku

Noty o użyciu

Wyraz jest też używany jako określenie lecznicy dla zwierząt, w której przebywają one podczas leczenia, mając zapewnioną stałą opiekę.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

Połączenia

  • szpital chirurgiczny, neurologiczny, onkologiczny, położniczy, psychiatryczny, zakaźny; dziecięcy, ogólny, specjalistyczny; miejski, powiatowy, wojewódzki; kliniczny, polowy, uniwersytecki, uzdrowiskowy, więzienny, wojskowy
  • szpital wariatów
  • szpital dla nerwowo chorych
  • budynek; dyrekcja, dyrektor, ordynator, personel, pracownik; pacjent szpitala
  • skierowanie do szpitala
  • opuścić/opuszczać szpital
  • trafić do szpitala; wyjść/wychodzić, wypisać się, wypisać/wypisywać kogoś ze szpitala
  • pracować w szpitalu

Cytaty

Tutejszy szpital jest bardzo aktywny i daje sobie świetnie radę [...].

źródło: NKJP: B. Matusiak, Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-21

Większość polskich szpitali ma wielkie długi.

źródło: NKJP: K. Kowalski: Zawał szpitalowi nie grozi, Tygodnik Ciechanowski, 2002-05-06

Od dziesiątej rano technicy w całej Polsce przez godzinę wykonywali tylko badania ratujące życie. W akcji nie uczestniczyli pracujący w szpitalach dziecięcych i onkologicznych.

źródło: KJ PWN: Rzeczpospolita, 2005-02-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale

1.b budynek

Definicja

budynek, w którym mieści się szpital - placówka lecznicza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

Połączenia

  • budowa; wyposażenie szpitala
  • apteka, przychodnia przy szpitalu; pobyt w szpitalu
  • iść, pójść; odwieźć/odwozić, zabrać/zabierać kogoś do szpitala
  • leżeć; odwiedzić/odwiedzać kogoś w szpitalu

Cytaty

Pobitego mężczyznę karetka pogotowia zabrała do ciechanowskiego szpitala, gdzie przebywa do dziś.

źródło: NKJP: R. Nadaj: Pobity trafił do szpitala, Tygodnik Ciechanowski, 2007-07-22

Dwa tygodnie leżałem potem w szpitalu.

źródło: NKJP: A. Kwiatkowski: Napad na stację paliw, Tygodnik Ciechanowski, 2003-08-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale

1.c ludzie

Definicja

pacjenci i pracownicy szpitala - placówki leczniczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie osoby związane z leczeniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

Połączenia

  • ewakuacja szpitala

Cytaty

Już w Boże Narodzenie 1968 roku awaria kotła centralnego ogrzewania groziła koniecznością ewakuacji szpitala.

źródło: NKJP: (ALG): Szpital na peryferiach, Dziennik Polski-Kraków, 2000-05-15

Mimo że część strajkujących szpitali pracuje jak na ostrym dyżurze, spadła również liczba pacjentów przyjmowanych na oddziały ratunkowe [...].

źródło: NKJP: M. Barwicka: Samorząd wypłaca pieniądze szpitalom: Ratunek w pożyczkach, Tygodnik Ciechanowski, 2007-08-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale

1.d czas

Definicja

czas leczenia się w szpitalu - placówce leczniczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

Cytaty

W marcu tydzień szpitala poświęcony na badania. Czekanie na wyniki do czerwca i konsultacja z chirurgiem, i w lipcu operacja.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale

2.a przytułek

Definicja

daw. 
placówka zapewniająca darmową opiekę ludziom biednym i chorym mieszkającym w przeznaczonym dla nich budynku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przytułek

Cytaty

Opat tyniecki Maciej Skawinka zakłada w Skawinie szpital (przytułek dla chorych i ubogich), który funkcjonował (z przerwami) do końca XIX w.

źródło: Internet

W 1572 roku koło kaplicy św. Barbary przy moście na Stradomce powstał szpital - przytułek dla ubogich fundacji Franciszka Siekańczyka, zwany przytułkiem św. Barbary.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale

2.b budynek przytułku

Definicja

daw. 
budynek, w którym mieści się szpital - placówka opiekuńcza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przytułek

Cytaty

Po byłym kościele św. Mikołaja pozostaje jedynie szpital (przytułek) dla 10 kobiet, pod tym samym wezwaniem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpital
szpitale
D. szpitala
szpitali
C. szpitalowi
szpitalom
B. szpital
szpitale
N. szpitalem
szpitalami
Ms. szpitalu
szpitalach
W. szpitalu
szpitale
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json