UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

postawić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postawię się
postawimy się
2 os. postawisz się
postawicie się
3 os. postawi się
postawią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postawiłem się
+(e)m się postawił
postawiłam się
+(e)m się postawiła
postawiłom się
+(e)m się postawiło
postawiliśmy się
+(e)śmy się postawili
postawiłyśmy się
+(e)śmy się postawiły
2 os. postawiłeś się
+(e)ś się postawił
postawiłaś się
+(e)ś się postawiła
postawiłoś się
+(e)ś się postawiło
postawiliście się
+(e)ście się postawili
postawiłyście się
+(e)ście się postawiły
3 os. postawił się
postawiła się
postawiło się
postawili się
postawiły się

bezosobnik: postawiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postawmy się
2 os. postaw się
postawcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postawiłbym się
bym się postawił
postawiłabym się
bym się postawiła
postawiłobym się
bym się postawiło
postawilibyśmy się
byśmy się postawili
postawiłybyśmy się
byśmy się postawiły
2 os. postawiłbyś się
byś się postawił
postawiłabyś się
byś się postawiła
postawiłobyś się
byś się postawiło
postawilibyście się
byście się postawili
postawiłybyście się
byście się postawiły
3 os. postawiłby się
by się postawił
postawiłaby się
by się postawiła
postawiłoby się
by się postawiło
postawiliby się
by się postawili
postawiłyby się
by się postawiły

bezosobnik: postawiono by się

bezokolicznik: postawić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: postawiwszy się

gerundium: postawienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. postawienie się
postawienia się
D. postawienia się
postawień się
C. postawieniu się
postawieniom się
B. postawienie się
postawienia się
N. postawieniem się
postawieniami się
Ms. postawieniu się
postawieniach się
W. postawienie się
postawienia się

odpowiednik aspektowy: stawiać się

Pochodzenie

Zob. stawić się

1. rodzicom

Definicja

sprzeciwić się komuś stanowczo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  sprzeciwić się

Połączenia

  • postawić się ostro
  • próbować, umieć postawić się

Cytaty

Prezes ostro postawił się politykom przyzwyczajonym do kierowania telewizją za pomocą telefonów, jednocześnie próbował rozbić twardą skorupę wewnętrznych, nieformalnych układów.

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Z lasu na wojny i pokoje, Polityka, nr 2300, 2001-06-02

Ola miała więcej szczęścia - jej wychowawczyni postawiła się gronu pedagogicznemu i rodzicom innych dzieci, którzy chcieli się pozbyć ciężarnej nastolatki ze szkoły. Dzięki temu Ola skończyła podstawówkę, a potem liceum.

źródło: NKJP: Iza Michalewicz: Dzieci i ich dzieci, Polityka, nr 2702, 2009-04-25

Właściwie nic nie stało na przeszkodzie, by proceder ten trwał dalej, ale ten Gustaw był krnąbrny i postawił się tradycji.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae, czyli kartonowa sieć, 2009

Nauczyciel próbował wykręcać się od decyzji. Wyraźnie czegoś się bał. Hania postawiła się jednak ostro.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Składnia

bez ograniczeń + postawić się +
(KOMU/CZEMU)

2. w opozycji

Definicja

zacząć znajdować się w sytuacji wskazanej następującym wyrażeniem przyimkowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Do wyboru więc mieliśmy albo postawić się w sytuacji, że Związek Radziecki zrobi, co zechce, siedzimy przecież w środku i od niego zależy, czy będzie u nas tak, czy owak, albo szukać z nim jakiegoś kompromisu, dającego możliwość doczekania lepszych czasów.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Tym samym partia postawiła się ponad narodem i pomiędzy nią a społeczeństwem wykopana została ogromna przepaść, której nie udało się już w gruncie rzeczy władzy komunistycznej w Polsce zasypać.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Urząd postawił się w roli egzekutora. A to nie jego rola.

źródło: NKJP: Developer kontra urzędnicy, Gazeta Wyborcza, 1999-03-24

Składnia

bez ograniczeń + postawić się +
GDZIE

Frazeologizmy

ktoś stanął okoniem
ktoś postawił się okoniem
ktoś postawił się sztorcem
ktoś postawił się ponad prawem
ktoś stanął okoniem
ktoś postawił się okoniem
ktoś postawił się sztorcem
ktoś postawił się w czyimś położeniu
ktoś postawił się na czyimś miejscu
ktoś postawił się w czyjejś sytuacji
ktoś postawił się w czyjejś roli
ktoś postawił się w roli kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json