UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prócz

Chronologizacja

XIV w., Bor
2 połowa XV w., Bańk

Pochodzenie

psł. *pročь (o kierunku ruchu) 'poza, dalej'

1. z wyjątkiem czegoś

Definicja

książk. 
o kimś/czymś można powiedzieć, że w tym samym czasie jest jakieś i jakieś inne lub że dzieje się z nim coś i coś innego

Kategoria znaczeniowa

wykładnik wyłączania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  krom, kromie, oprócz, poza II, z wyjątkiem

Cytaty

Nikt prócz Niemców nie podziela jednak takiej interpretacji wyników konferencji poczdamskiej.

źródło: NKJP: Rachunki stulecia, Dziennik Polski, 1998-08-20

Z matni, w którą się dostał, pewnie gdzieś na Kaukazie, uratował wszystko prócz wzroku, i teraz wysoko podnosi kolana, w obawie, że potknie się na równej drodze.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Tryby, 2003

Przez kolejnych kilka dni nie działo się nic godnego uwagi (prócz, rzecz jasna, zmieniającego się jak w kalejdoskopie damskiego towarzystwa) [...].

źródło: NKJP: Mirosław Bujko: Wyspa szerszenia, 2008

Odmiana

część mowy: przyimek

podklasa: wykluczający

Składnia

prócz KOGO / CZEGO
szyk: stały: antepozycja

2. jednocześnie z czymś

Definicja

książk. 
o kimś/czymś można powiedzieć, że w tym samym czasie jest jakieś i jakieś inne lub że dzieje się z nim coś i coś innego

Kategoria znaczeniowa

wykładnik współwystępowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obok II, oprócz, poza II

Cytaty

Autor wyróżnia prócz encyklopedii, słowników i bibliografii - informatory polityczne i statystyczne, osobowe i adresowe, zawodowe i turystyczne.

źródło: NKJP: Leszek Ludorowski: Dokumenty życia społecznego odbiciem rzeczywistości i zapisem historii, 2005

Lecz prócz nas ziemię zamieszkują inne istoty dwunożne, białe, czarne i żółte [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Jak sami rozumiecie, prócz waszego raportu mam tu kilka innych [...].

źródło: NKJP: Mirosław Bujko: Wyspa szerszenia, 2008

Odmiana

część mowy: przyimek

Składnia

prócz KOGO / CZEGO
szyk: stały: antepozycja

Frazeologizmy

prócz tego
Data ostatniej modyfikacji: 17.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json