UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uczesać

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czesać

1. grzebieniem

Definicja

przeciągając po włosach grzebieniem lub szczotką, rozplątać je, wygładzić i ułożyć w odpowiedni sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

antonimy:  potargać, rozwichrzyć, zburzyć, zwichrzyć

Połączenia

  • uczesać grzywkę, włosy
  • uczesać grzebieniem, szczotką
  • uczesać starannie
  • ogolić i uczesać, ubrać i uczesać, umyć i uczesać

Cytaty

Wyspawszy się do woli w krzakach, stryj wykąpał się w strumieniu, starannie uczesał włosy, włożył garnitur, strzepnął ze spodni źdźbło trawy i powędrował przed siebie.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

Podeszła bliżej i podała mu grzebień. - Uczeszesz mnie? - spytała. Próbował rozczesać te skołtunione loki, ale w żaden sposób mu się nie udawało.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Nie mogę się umyć, nie mogę się przebrać ani uczesać włosów.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Najpierw uczesz włosy szczotką, aby dodać fryzurze objętości i połysku. Warto też po umyciu nałożyć na nie serum albo odżywkę wygładzającą.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uczeszę
uczeszemy
2 os. uczeszesz
uczeszecie
3 os. uczesze
uczeszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uczesałem
+(e)m uczesał
uczesałam
+(e)m uczesała
uczesałom
+(e)m uczesało
uczesaliśmy
+(e)śmy uczesali
uczesałyśmy
+(e)śmy uczesały
2 os. uczesałeś
+(e)ś uczesał
uczesałaś
+(e)ś uczesała
uczesałoś
+(e)ś uczesało
uczesaliście
+(e)ście uczesali
uczesałyście
+(e)ście uczesały
3 os. uczesał
uczesała
uczesało
uczesali
uczesały

bezosobnik: uczesano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uczeszmy
2 os. uczesz
uczeszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uczesałbym
bym uczesał
uczesałabym
bym uczesała
uczesałobym
bym uczesało
uczesalibyśmy
byśmy uczesali
uczesałybyśmy
byśmy uczesały
2 os. uczesałbyś
byś uczesał
uczesałabyś
byś uczesała
uczesałobyś
byś uczesało
uczesalibyście
byście uczesali
uczesałybyście
byście uczesały
3 os. uczesałby
by uczesał
uczesałaby
by uczesała
uczesałoby
by uczesało
uczesaliby
by uczesali
uczesałyby
by uczesały

bezosobnik: uczesano by

bezokolicznik: uczesać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uczesawszy

gerundium: uczesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczesanie
uczesania
D. uczesania
uczesań
C. uczesaniu
uczesaniom
B. uczesanie
uczesania
N. uczesaniem
uczesaniami
Ms. uczesaniu
uczesaniach
W. uczesanie
uczesania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uczesany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uczesany
uczesany
uczesany
uczesane
uczesana
D. uczesanego
uczesanego
uczesanego
uczesanego
uczesanej
C. uczesanemu
uczesanemu
uczesanemu
uczesanemu
uczesanej
B. uczesanego
uczesanego
uczesany
uczesane
uczesaną
N. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesaną
Ms. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uczesani
uczesani
uczesane
uczesane
D. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesanych
C. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
B. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesane
N. uczesanymi
uczesanymi
uczesanymi
uczesanymi
Ms. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesanych

odpowiednik aspektowy: czesać

Składnia

Rz [sub]osobowy/sub] + uczesać +
KOGO/CO + (CZYM)

2. w kok

Definicja

ułożyć fryzurę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyczesać

Połączenia

  • uczesać dziewczynę, lalkę, modelkę
  • uczesać w kitkę, w kok, w koński ogon, w kucyk, w loki, w warkocz
  • uczesać z grzywką, z przedziałkiem
  • uczesać gładko, modnie
  • ostrzyc i uczesać

Cytaty

Eleganckie damy pojawiały się w salonie trzy razy dziennie, żądając, by fryzjer je uczesał albo chociaż przypiął kapelusz przed ważnym spotkaniem.

źródło: NKJP: Dorota Pilot: Sposób na włosy, Gazeta Wyborcza, 1992-05-29

Marianne nabrała stateczności – uczesano ją i ubrano stosownie do funkcji.

źródło: NKJP: Agnieszka Graff: Rykoszetem. Rzecz o płci, seksualności i narodzie, 2008

Wujenka Irena była wzorową gospodynią, świetnie gotowała, utrzymywała dom w nienagannej czystości [...], ale równocześnie dbała o swój wygląd, zawsze była ładnie uczesana i jako jedyna w naszej rodzinie nosiła manicure.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Spakowana, w czarnym kostiumiku ze złotymi guzikami, uczesana gładko w kok, była gotowa do drogi.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uczeszę
uczeszemy
2 os. uczeszesz
uczeszecie
3 os. uczesze
uczeszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uczesałem
+(e)m uczesał
uczesałam
+(e)m uczesała
uczesałom
+(e)m uczesało
uczesaliśmy
+(e)śmy uczesali
uczesałyśmy
+(e)śmy uczesały
2 os. uczesałeś
+(e)ś uczesał
uczesałaś
+(e)ś uczesała
uczesałoś
+(e)ś uczesało
uczesaliście
+(e)ście uczesali
uczesałyście
+(e)ście uczesały
3 os. uczesał
uczesała
uczesało
uczesali
uczesały

bezosobnik: uczesano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uczeszmy
2 os. uczesz
uczeszcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uczesałbym
bym uczesał
uczesałabym
bym uczesała
uczesałobym
bym uczesało
uczesalibyśmy
byśmy uczesali
uczesałybyśmy
byśmy uczesały
2 os. uczesałbyś
byś uczesał
uczesałabyś
byś uczesała
uczesałobyś
byś uczesało
uczesalibyście
byście uczesali
uczesałybyście
byście uczesały
3 os. uczesałby
by uczesał
uczesałaby
by uczesała
uczesałoby
by uczesało
uczesaliby
by uczesali
uczesałyby
by uczesały

bezosobnik: uczesano by

bezokolicznik: uczesać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uczesawszy

gerundium: uczesanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uczesanie
uczesania
D. uczesania
uczesań
C. uczesaniu
uczesaniom
B. uczesanie
uczesania
N. uczesaniem
uczesaniami
Ms. uczesaniu
uczesaniach
W. uczesanie
uczesania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uczesany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uczesany
uczesany
uczesany
uczesane
uczesana
D. uczesanego
uczesanego
uczesanego
uczesanego
uczesanej
C. uczesanemu
uczesanemu
uczesanemu
uczesanemu
uczesanej
B. uczesanego
uczesanego
uczesany
uczesane
uczesaną
N. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesaną
Ms. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uczesani
uczesani
uczesane
uczesane
D. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesanych
C. uczesanym
uczesanym
uczesanym
uczesanym
B. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesane
N. uczesanymi
uczesanymi
uczesanymi
uczesanymi
Ms. uczesanych
uczesanych
uczesanych
uczesanych

odpowiednik aspektowy: czesać

Składnia

Rz osobowy + uczesać +
KOGO + (JAK)
Data ostatniej modyfikacji: 07.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json