UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dobrotliwy

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

1.a człowiek

Definicja

książk. 
cechujący się łagodnym usposobieniem, szczerością i życzliwością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobroduszny, poczciwy

Połączenia

  • dobrotliwy człowiek, król, monarcha, ojciec, opiekun, pan, staruszek, święty, władca; dobrotliwa matka
  • dobrotliwy i łagodny

Cytaty

Dobrotliwy człowiek [...] dzielił się ze mną chlebem, owocem, czym miał, a miał niewiele, pomagał rozsyłać korespondencję, przekazywał mi różne wiadomości ze świata.

źródło: NKJP: Zofia Żak: Więzienna młodość Stefan Staszowski ps. Walter Tchórz (2 cz.), Co Tydzień Jaworzno, 2003-09-17

Listkiewicz starał się być dobrotliwy [...].

źródło: NKJP: Artur Rolak: Sądny dzień, Trybuna Śląska, 2003-04-17

Babka - najbliższa mu osoba, uwieczniona w wielu baśniach jako osoba mądra i dobrotliwa - pracowała w ogrodzie przy szpitalu i przytułku dla starców.

źródło: NKJP: Juliusz Kurkiewicz: Baśnie z cieniem, Polityka, 2005-03-26

Leśne skrzaty to poczciwe i dobrotliwe krasnoludki, chętnie oraz bezinteresownie pomagające biednym ludziom.

źródło: NKJP: Jerzy Bukowski: Leśne ssaki, Gazeta Krakowska, 2007-07-30

[...] Pan Prezes staje się łagodniejszy i dobrotliwszy [...].

źródło: Internet: poboleslawiec.cba.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
D. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwej
C. dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwej
B. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwą
N. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwą
Ms. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwej
W. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe
D. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
C. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
B. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwe
N. dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
Ms. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
W. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
D. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszej
C. dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszej
B. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwszą
N. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszą
Ms. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszej
W. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze
D. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
C. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
B. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwsze
N. dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
Ms. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
W. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze

1.b uśmiech

Definicja

książk. 
świadczący o tym, że ktoś cechuje się łagodnym usposobieniem, szczerością i życzliwością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobroduszny, poczciwy

Połączenia

  • dobrotliwy głos, uśmiech, uśmieszek, ton, wygląd, wyraz twarzy; humor; dobrotliwa ironia; natura; mina, twarz; dobrotliwe oblicze, oko, serce; słowo, spojrzenie

Cytaty

Na pewno się jeszcze zobaczymy - usiłował nadać swemu głosowi ton dobrotliwy, ojcowski nieomal [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Bardzo dużo pajacyków, 1968

Twarz jego miała teraz wyraz dobrotliwy i skłopotany.

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

[...] spogląda dobrotliwym okiem na przybysza.

źródło: NKJP: Piotr Subik: Boża stópka, Dziennik Polski, 2005-05-14

Jako ciekawostkę dodam, że siedem lat wcześniej w tym samym szpitalu urodziłam starszego syna i był to cudowny poród, cudowna atmosfera, lekarz cierpliwie tłumaczący, co się dzieje i co robi, dający dobrotliwe rady, jak się zachowywać.

źródło: NKJP: Mamy już 1000 listów, Gazeta Wyborcza, 1994-08-26

Twarze ludzi stają się wtedy dobrotliwsze, ich surowość rozpływa się i nawet twarde, głośne słowa łagodnieją, przechodząc w cichą melodię wieczora.

źródło: Ernst Wiechert: Dzieci Jerominów, 1973 (ernst-wiechert.de)

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
D. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwej
C. dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwej
B. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwą
N. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwą
Ms. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwej
W. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe
D. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
C. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
B. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwe
N. dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
Ms. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
W. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
D. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszej
C. dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszej
B. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwszą
N. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszą
Ms. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszej
W. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze
D. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
C. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
B. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwsze
N. dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
Ms. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
W. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze

2. nowotwór

Definicja

przest. 
o chorobach: niezbyt groźny dla życia chorego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

antonimy:  złośliwy

Połączenia

  • nowotwór dobrotliwy

Cytaty

U co piątej kobiety wykryto nowotwór dobrotliwy, a u jednej ze stu – złośliwy.

źródło: Internet: l24.lt

Ta choroba nazwana łuszczycą (tac. Psoriasis) jest dobrotliwą lecz bardzo trudną do wyleczenia chorobą skóry.

źródło: Internet: republika.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
D. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwej
C. dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwej
B. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwą
N. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwą
Ms. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwej
W. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe
D. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
C. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
B. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwe
N. dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
Ms. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
W. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe

3. sen

Definicja

książk. 
taki, który jest przyjemny i przynosi ukojenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • dobrotliwy spokój

Cytaty

Szeroko rozwarte oczy lśniły zdumieniem i niedowierzaniem dopóty, dopóki nie ogarnął go sen, dobrotliwy i kojący, bo oddawał się mu z lekką duszą, z nadzieją i ulgą.

źródło: Sophia James: Kochanka doskonała, 2007 (j27.htw.pl)

„Starych jabłoni” nie spowija dobrotliwa cisza, czekają na wykarczowanie i spalenie czerwonym ogniem.

źródło: NKJP: Zmierzch Wschodu, Dziennik Poslski, 2002-04-06

Bo nagle pojawiło się słońce dobrotliwe i rozbłysło na niebie.

źródło: Internet: forum.interia.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
D. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwej
C. dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwemu
dobrotliwej
B. dobrotliwego
dobrotliwego
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwą
N. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwą
Ms. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwej
W. dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwy
dobrotliwe
dobrotliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe
D. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
C. dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
dobrotliwym
B. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwe
N. dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
dobrotliwymi
Ms. dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
dobrotliwych
W. dobrotliwi
dobrotliwi
dobrotliwe
dobrotliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
D. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszej
C. dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszemu
dobrotliwszej
B. dobrotliwszego
dobrotliwszego
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwszą
N. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszą
Ms. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszej
W. dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwszy
dobrotliwsze
dobrotliwsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze
D. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
C. dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
dobrotliwszym
B. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwsze
N. dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
dobrotliwszymi
Ms. dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
dobrotliwszych
W. dobrotliwsi
dobrotliwsi
dobrotliwsze
dobrotliwsze
Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json