UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

grzęznąć

rzadziej grząźć

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grzęznę
 grzęźniemy
2 os. grzęźniesz
 grzęźniecie
3 os. grzęźnie
 grzęzną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. grzązłem
grzęznąłem
+(e)m grzązł
+(e)m grzęznął
 grzęzłam
grzęznęłam
+(e)m grzęzła
+(e)m grzęznęła
 grzęzłom
grzęznęłom
+(e)m grzęzło
+(e)m grzęznęło
 grzęznęliśmy
grzęźliśmy
+(e)śmy grzęznęli
+(e)śmy grzęźli
 grzęzłyśmy
grzęznęłyśmy
+(e)śmy grzęzły
+(e)śmy grzęznęły
2 os. grzązłeś
grzęznąłeś
+(e)ś grzązł
+(e)ś grzęznął
 grzęzłaś
grzęznęłaś
+(e)ś grzęzła
+(e)ś grzęznęła
 grzęzłoś
grzęznęłoś
+(e)ś grzęzło
+(e)ś grzęznęło
 grzęznęliście
grzęźliście
+(e)ście grzęznęli
+(e)ście grzęźli
 grzęzłyście
grzęznęłyście
+(e)ście grzęzły
+(e)ście grzęznęły
3 os. grzązł
grzęznął
 grzęzła
grzęznęła
 grzęzło
grzęznęło
 grzęznęli
grzęźli
 grzęzły
grzęznęły

bezosobnik: grzęźnięto

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę grzązł
będę grzęznął
będę grząźć
będę grzęznąć
 będę grzęzła
będę grzęznęła
będę grząźć
będę grzęznąć
 będę grzęzło
będę grzęznęło
będę grząźć
będę grzęznąć
 będziemy grzęznęli
będziemy grzęźli
będziemy grząźć
będziemy grzęznąć
 będziemy grzęzły
będziemy grzęznęły
będziemy grząźć
będziemy grzęznąć
2 os. będziesz grzązł
będziesz grzęznął
będziesz grząźć
będziesz grzęznąć
 będziesz grzęzła
będziesz grzęznęła
będziesz grząźć
będziesz grzęznąć
 będziesz grzęzło
będziesz grzęznęło
będziesz grząźć
będziesz grzęznąć
 będziecie grzęznęli
będziecie grzęźli
będziecie grząźć
będziecie grzęznąć
 będziecie grzęzły
będziecie grzęznęły
będziecie grząźć
będziecie grzęznąć
3 os. będzie grzązł
będzie grzęznął
będzie grząźć
będzie grzęznąć
 będzie grzęzła
będzie grzęznęła
będzie grząźć
będzie grzęznąć
 będzie grzęzło
będzie grzęznęło
będzie grząźć
będzie grzęznąć
 będą grzęznęli
będą grzęźli
będą grząźć
będą grzęznąć
 będą grzęzły
będą grzęznęły
będą grząźć
będą grzęznąć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. grzęźnijmy
2 os. grzęźnij
 grzęźnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. grzązłbym
grzęznąłbym
bym grzązł
bym grzęznął
 grzęzłabym
grzęznęłabym
bym grzęzła
bym grzęznęła
 grzęzłobym
grzęznęłobym
bym grzęzło
bym grzęznęło
 grzęznęlibyśmy
grzęźlibyśmy
byśmy grzęznęli
byśmy grzęźli
 grzęzłybyśmy
grzęznęłybyśmy
byśmy grzęzły
byśmy grzęznęły
2 os. grzązłbyś
grzęznąłbyś
byś grzązł
byś grzęznął
 grzęzłabyś
grzęznęłabyś
byś grzęzła
byś grzęznęła
 grzęzłobyś
grzęznęłobyś
byś grzęzło
byś grzęznęło
 grzęznęlibyście
grzęźlibyście
byście grzęznęli
byście grzęźli
 grzęzłybyście
grzęznęłybyście
byście grzęzły
byście grzęznęły
3 os. grzązłby
grzęznąłby
by grzązł
by grzęznął
 grzęzłaby
grzęznęłaby
by grzęzła
by grzęznęła
 grzęzłoby
grzęznęłoby
by grzęzło
by grzęznęło
 grzęznęliby
grzęźliby
by grzęznęli
by grzęźli
 grzęzłyby
grzęznęłyby
by grzęzły
by grzęznęły

bezosobnik: grzęźnięto by

bezokolicznik: grząźć
grzęznąć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

grzęznąc

gerundium: grzęźnięcie

imiesłów przymiotnikowy czynny: grzęznący

odpowiednik aspektowy: ugrzęznąć

Pochodzenie

psł. *gręznǫti 'zacząć pogrążać się, zapadać się w czymś, tonąć'

1. w błocie

Definicja

zagłębiając się w jakiejś miękkiej, sypkiej lub lepkiej substancji, tracić zdolność poruszania się

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tonąć

Połączenia

  • piłka grzęzła; koła, nogi, stopy; konie; auta, autobusy, samochody, wozy grzęzły
  • grzęznąć często
  • grzęznąć po kolana, po kostki, po osie; grzęznąć w bagnie, w błocie, w glinie, w mule, w piachu, w piasku, w śniegu, w zaspach, w ziemi

Cytaty

Gdyby Debren i Lenda tworzyli cel wielkości drzwi stajennych, z kilkunastu strzał może trzy dopadłyby ich, zamiast grzęznąć w śniegu, wyżej, niżej i po bokach.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003

Trudno tam było dojechać. Mercedes syna grzązł w błocie i musiano go wyciągać traktorem.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Zaraz potem przyjechało pogotowie. Warszawa kombi z migającym niebieskim kogutem mozolnie pięła się ścieżką od głównej drogi, podskakiwała na wertepach i grzęzła w koleinach, ale w końcu dojechała.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

[...] wiosna była tuż tuż, a Niemcy nadal zaprzepaszczali jedną po drugiej szansę, żeby nas dorwać. Wreszcie ruszyli się na południu, pragnąc zapewne obejść Moskwę od flanki, ale marnie to wyglądało; raz po raz grzęźli w błocie roztopów.

źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009

Gorzej było, gdy taki wóz trzeba było ciągnąć przez zaorane na wiosnę lub pod jesień pole. Wówczas żelazne koła wozu grzęzły w rozkisłej ziemi [...], a nogi zapadały się po pęciny, po kolana.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

[...] droga otrzymała nazwę ul. Widok, nadal jednak była własnością osoby fizycznej. Właściciel [...] przez wiele lat nie chciał wyrazić zgody na przejęcie (kupno) drogi przez gminę. - Tymczasem ludzie grzęznęli po pas w błocie, bo tam jest dziura na dziurze

źródło: NKJP: (BAJ): Widoki na Widok, Dziennik Polski, 2006-11-09

Składnia

bez ograniczeń + grzęznąć +
w CZYM

2. w korkach

Definicja

zatrzymywać się gdzieś wskutek różnych przeszkód, nie mogąc posuwać się dalej

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • grzęznąć w korkach

Cytaty

Do wieczora miasto zostało sparaliżowane - nie jeździły autobusy, kłopoty z dojazdem miały karetki pogotowia. Samochody grzęzły w kilometrowych korkach.

źródło: NKJP: Internet

Autobusy się nie spieszyły. Jechały w kierunku Proletarki i tam grzęzły w ruchu ulicznym.

źródło: NKJP: Internet

W warunkach monopolu na informację raporty socjologów nie mogły ujrzeć światła dziennego. One pokazywały się w specjalistycznych periodykach i grzęzły w biurkach decydentów.

źródło: NKJP: Polacy do skansenu?, Dziennik Polski, 2000-09-25

Trzęsienie ziemi na Haiti to najgorsza klęska żywiołowa w historii organizacji - przyznaje ONZ. A międzynarodowa pomoc grzęźnie na zatłoczonym lotnisku i zniszczonych drogach.

źródło: Internet: info.wyborcza.pl

Specjalny korytarz dla szybkiego tramwaju ma sprawić, że będzie on sprawnie [...] pokonywał trasę z Podgórza do Krowodrzy, a nie grzęznął na światłach na większości z 17 skrzyżowań, które byłyby po drodze.

źródło: NKJP: (J.ŚW): Ile za sterowanie?, Dziennik Polski, 2005-01-26

Składnia

bez ograniczeń + grzęznąć +
(GDZIE)

3. w kompromisach

Definicja

książk. 
znajdując się w kłopotliwych sytuacjach, tracić zdolność działania

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pogrążać się, tonąć

Połączenia

  • grzęznąć w marazmie, w niepewności, w sporach

Cytaty

Rząd skoncentrował się na posunięciach doraźnych, zaczął grzęznąć w taktycznych kompromisach, zużywając w ten sposób posiadany kapitał polityczny i uzyskaną dzięki paktowaniu chwilową swobodę manewru.

źródło: NKJP: Marek Dąbrowski: Utopia paktowania, Gazeta Wyborcza, 1993-01-04

Dopóki dotacje będą szły z budżetu, to problem będzie grzęznął w jałowych sporach ideologicznych

źródło: Internet: waw75.salon24.pl

Rosyjscy carowie, jeden po drugim, jak zaczarowani grzęźli w kaukaskich wojnach, próbując złamać hardych górali, bowiem samo istnienie Czeczenów poczytywali za zagrażające państwu wyzwanie.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

[...] później akcja grzęźnie w banalne schematy.

źródło: Internet: filmweb.pl

[...] odgórność reform w Rosji decydowała o ich ograniczonym charakterze. W pewnym momencie reforma słabła, grzęzła, stawała w miejscu.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Składnia

bez ograniczeń + grzęznąć +
(w CZYM | w CO)
Data ostatniej modyfikacji: 12.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN