UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

globus

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

1. model Ziemi

Definicja

kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego

Pochodzenie

łac. 'kula, kula ziemska'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  model

Cytaty

Postawcie globus na stole, nitką połączcie Kolombo z Londynem. Drugą nitkę rozciągnijcie między biegunem północnym i Bengazi. I tak, sposobem prostym, niezawodnym, od razu odnajdziecie Tatry.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Może nie umiałbym wskazać na globusie, gdzie leży Polska ani narysować jej geograficznego kształtu, ale nieźle orientuję się w historii waszego kraju. Jeszcze w szkole uczyłem się o przemianach w Polsce po 1989 roku i o tym, że przez długie lata walczyliście o niepodległość.

źródło: NKJP: Michał Pol: Koszykówka. Młody gwiazdor Los Angeles Lakers Kobe Bryant specjalnie dla Gazety, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26

Rozłożone na stylowym stole stare mapy i wielkiej urody globus pozwalają, jak niegdyś w dzieciństwie, odbywać podróże w wyobraźni.

źródło: NKJP: Renata Sas: Dyrektor, kruk i harfa, Express Ilustrowany, 2002-03-30

Globusy służyły niegdyś do celów praktycznych. W kabinach kapitanów statków stały zawsze dwa globusy – jeden nieba, drugi ziemi. Jeden wykorzystywano do nawigacji, drugi ułatwiał ustalenie kierunku rejsu.

źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: Globus globusowi nierówny, Gazeta Krakowska, 2006-09-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. globus
globusy
D. globusa
globusu
globusów
C. globusowi
globusom
B. globus
globusy
N. globusem
globusami
Ms. globusie
globusach
W. globusie
globusy

2. głowa

Definicja

pot.  żart. 
głowa człowieka

Pochodzenie

Od: globus w zn. 'kula'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bania, baniak, głowa, łepetyna

Cytaty

Ale się chłop ustawił! A ma dopiero dwadzieścia sześć lat.- odciął Tadek. - Ty nazywasz to ustawieniem? Że skumał się z babą starszą od niego o piętnaście lat, dwa razy rozwiedzioną i z czwórką dzieciaków? A teraz piąte z nim! Popukaj się dobrze w pusty globus! To ona zrobiła interes.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć... , 2001

Po imprezie sobotniej schorowany jestem i globus mnie boli.

źródło: : forum.travian.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. globus
globusy
D. globusa
globusu
globusów
C. globusowi
globusom
B. globus
globusy
N. globusem
globusami
Ms. globusie
globusach
W. globusie
globusy

3. w gardle

Definicja

uczucie obecności guli w gardle, któremu towarzyszy duszenie i drapanie, wywołane silnymi negatywnymi emocjami lub będące reakcją na jakąś alergię

Pochodzenie

łac. globus hystericus

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  klucha

Cytaty

Nogi stają się jak z waty, globus w gardle, nie można z siebie wydobyć słowa. Paraliż.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Nie stawiała zbytnio oporu, Polityka, 2006-09-23

U tych „niektórych” dziwnych czyli atypowych ludzi, białka poczciwego selera – zwłaszcza surowego – mogą wywoływać astmę (kaszel i świsty), katar nosa (blokadę) i nieżyt gardła (kluskę, globus), obrzęk krtani z chrypką lub silną dusznością przy wciąganiu powietrza, pokrzywkę skóry, bóle brzucha, biegunkę, odbijania i nudności (refluks), wymioty, osłabienie, omdlenie.

źródło: NKJP: Krzysztof Buczyłko: A to feler rzecze seler, Dziennik Łódzki, 2005-11-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. globus
globusy
D. globusa
globusu
globusów
C. globusowi
globusom
B. globus
globusy
N. globusem
globusami
Ms. globusie
globusach
W. globusie
globusy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json