Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *chlipati 'głośno wciągać płyn'
Czasownik pochodzenia dźwiękonaśladowczego.
1. pić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | chłeptać, siorbać, wychłeptywać | |
| hiperonimy: | pić |
Cytaty
|
Mam ten sam problem - do miski z mlekiem, przeznaczonym dla psów i kotów przychodzą jeże i nie oglądając się na prawowitych konsumentów [...], chlipią mleko. źródło: Internet: forum.przyroda.org |
|
|
Smakowali, mlaskali, chlipali. Tak zjedli kilkaset litrów żuru, rosołu, chilli i jarzynówki. źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Wielkie zupowanie, Gazeta Krakowska, 2004-05-24 |
|
|
Hubert hałasuje w hurtowni. Helena chlipie herbatę. źródło: Internet: zadane.pl |
|
|
Spodziewam się przeto, że pan Y donośnie chlipie zupę, bez żenady dłubie w nosie [...] i będąc zdrowy jak byk, stawia swój samochód pod znakiem postoju dla niepełnosprawnych. źródło: NKJP: X.RUT: Szczypta soli: Wiedza i Życie, 8/2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlipię |
chlipiemy |
|||
| 2 os. |
chlipiesz |
chlipiecie |
|||
| 3 os. |
chlipie |
chlipią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałem +(e)m chlipał |
chlipałam +(e)m chlipała |
chlipałom +(e)m chlipało |
chlipaliśmy +(e)śmy chlipali |
chlipałyśmy +(e)śmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałeś +(e)ś chlipał |
chlipałaś +(e)ś chlipała |
chlipałoś +(e)ś chlipało |
chlipaliście +(e)ście chlipali |
chlipałyście +(e)ście chlipały |
| 3 os. |
chlipał |
chlipała |
chlipało |
chlipali |
chlipały |
bezosobnik: chlipano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlipał będę chlipać |
będę chlipała będę chlipać |
będę chlipało będę chlipać |
będziemy chlipali będziemy chlipać |
będziemy chlipały będziemy chlipać |
| 2 os. |
będziesz chlipał będziesz chlipać |
będziesz chlipała będziesz chlipać |
będziesz chlipało będziesz chlipać |
będziecie chlipali będziecie chlipać |
będziecie chlipały będziecie chlipać |
| 3 os. |
będzie chlipał będzie chlipać |
będzie chlipała będzie chlipać |
będzie chlipało będzie chlipać |
będą chlipali będą chlipać |
będą chlipały będą chlipać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlipmy |
|
| 2 os. |
chlip |
chlipcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałbym bym chlipał |
chlipałabym bym chlipała |
chlipałobym bym chlipało |
chlipalibyśmy byśmy chlipali |
chlipałybyśmy byśmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałbyś byś chlipał |
chlipałabyś byś chlipała |
chlipałobyś byś chlipało |
chlipalibyście byście chlipali |
chlipałybyście byście chlipały |
| 3 os. |
chlipałby by chlipał |
chlipałaby by chlipała |
chlipałoby by chlipało |
chlipaliby by chlipali |
chlipałyby by chlipały |
bezosobnik: chlipano by
bezokolicznik: chlipać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlipiąc
gerundium: chlipanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlipanie |
chlipania |
| D. | chlipania |
chlipań |
| C. | chlipaniu |
chlipaniom |
| B. | chlipanie |
chlipania |
| N. | chlipaniem |
chlipaniami |
| Ms. | chlipaniu |
chlipaniach |
| W. | chlipanie |
chlipania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlipiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiąca |
| D. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącej |
| C. | chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącej |
| B. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiącą |
| N. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącą |
| Ms. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiące |
| D. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
| C. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
| B. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiące |
| N. | chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
| Ms. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: chlipany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlipany |
chlipany |
chlipany |
chlipane |
chlipana |
| D. | chlipanego |
chlipanego |
chlipanego |
chlipanego |
chlipanej |
| C. | chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanej |
| B. | chlipanego |
chlipanego |
chlipany |
chlipane |
chlipaną |
| N. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipaną |
| Ms. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlipani |
chlipani |
chlipane |
chlipane |
| D. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
| C. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
| B. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipane |
| N. | chlipanymi |
chlipanymi |
chlipanymi |
chlipanymi |
| Ms. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
Składnia
|
+ | chlipać | + |
(CO)
|
2. płakać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | popłakać |
Cytaty
|
Gdzieś obok zaczęło chlipać dziecko. Był to płacz niemowlęcia, zredukowany do stłumionego zawodzenia, jakby maleństwo straciło już nadzieję na zaspokojenie głodu. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003 |
|
|
Łzy znalazły jednak drogę na policzki Iwana, chociaż na szczęście nie chlipał i nie ciągnął po smarkatemu nosem, bo były to już łzy męskie i dojrzałe. Takie, które po raz pierwszy płyną tylko wtedy, gdy mężczyzna uświadamia sobie, że coś bezpowrotnie minęło i nigdy już nie wróci. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
Dziewczyny, które odpadły, wytrzymały do końca spotkania. Potem one chlipały, koleżanki pocieszały, trenerzy mówili „taki jest sport”. Nie odpadły zresztą z kadry, tylko z tego turnieju. źródło: NKJP: Aleksandra Boćkowska, Rafał Kazimierczak: Matki, żony, koszykarki, Gazeta Wyborcza, 1999-07-24 |
|
|
Nie była w stanie nad tym zapanować. Siedziała zgarbiona i chlipała jak dziecko. źródło: NKJP: Shmuel Rothbard: Jadzia, Akant, 2009-12 |
|
|
Egga chlipała jej do towarzystwa i milczała, wpatrując się w kobietę swymi okrągłymi, nierozumnymi oczami. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlipię |
chlipiemy |
|||
| 2 os. |
chlipiesz |
chlipiecie |
|||
| 3 os. |
chlipie |
chlipią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałem +(e)m chlipał |
chlipałam +(e)m chlipała |
chlipałom +(e)m chlipało |
chlipaliśmy +(e)śmy chlipali |
chlipałyśmy +(e)śmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałeś +(e)ś chlipał |
chlipałaś +(e)ś chlipała |
chlipałoś +(e)ś chlipało |
chlipaliście +(e)ście chlipali |
chlipałyście +(e)ście chlipały |
| 3 os. |
chlipał |
chlipała |
chlipało |
chlipali |
chlipały |
bezosobnik: chlipano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlipał będę chlipać |
będę chlipała będę chlipać |
będę chlipało będę chlipać |
będziemy chlipali będziemy chlipać |
będziemy chlipały będziemy chlipać |
| 2 os. |
będziesz chlipał będziesz chlipać |
będziesz chlipała będziesz chlipać |
będziesz chlipało będziesz chlipać |
będziecie chlipali będziecie chlipać |
będziecie chlipały będziecie chlipać |
| 3 os. |
będzie chlipał będzie chlipać |
będzie chlipała będzie chlipać |
będzie chlipało będzie chlipać |
będą chlipali będą chlipać |
będą chlipały będą chlipać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlipmy |
|
| 2 os. |
chlip |
chlipcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałbym bym chlipał |
chlipałabym bym chlipała |
chlipałobym bym chlipało |
chlipalibyśmy byśmy chlipali |
chlipałybyśmy byśmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałbyś byś chlipał |
chlipałabyś byś chlipała |
chlipałobyś byś chlipało |
chlipalibyście byście chlipali |
chlipałybyście byście chlipały |
| 3 os. |
chlipałby by chlipał |
chlipałaby by chlipała |
chlipałoby by chlipało |
chlipaliby by chlipali |
chlipałyby by chlipały |
bezosobnik: chlipano by
bezokolicznik: chlipać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlipiąc
gerundium: chlipanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlipanie |
chlipania |
| D. | chlipania |
chlipań |
| C. | chlipaniu |
chlipaniom |
| B. | chlipanie |
chlipania |
| N. | chlipaniem |
chlipaniami |
| Ms. | chlipaniu |
chlipaniach |
| W. | chlipanie |
chlipania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlipiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiąca |
| D. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącej |
| C. | chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącej |
| B. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiącą |
| N. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącą |
| Ms. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiące |
| D. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
| C. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
| B. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiące |
| N. | chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
| Ms. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
odpowiednik aspektowy: chlipnąć
3. mówić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | płakać |
Cytaty
|
Kobieta płacze, poprawia nerwowo chustkę na głowie, potrząsa niemowlęciem, coś chlipie niezrozumiale, oni to filmują, scena trwa kilka minut. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008 |
|
|
[...] nie otrzymał żadnego wyróżnienia i coraz częściej chlipie, że lepiej mu było w Manchester United niż w Madrycie, a poza tym Real strzela ostatnio dużo i bez niego. źródło: Internet: supergigant.blox.pl |
|
|
Przepraszam wszystkie słodkie misie, które chlipią, że są takie dobre, a te baby wolą drani. źródło: Internet: m.zdrowie.gazeta.pl |
|
|
Idzie jakiś bidulek do programu, chlipie, że biedny, że chory, a oglądalność rośnie, na portalach się pisze i się kręci [...]. źródło: Internet: styl.pl |
|
|
Żyjemy w kulturze obrazu. Można rozdzierać szaty i rzewnie chlipać, że młodzież nie czyta, że książki kurzą się na półkach, a lektury zamieniły się w audiobooki. źródło: Internet: gosc.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlipię |
chlipiemy |
|||
| 2 os. |
chlipiesz |
chlipiecie |
|||
| 3 os. |
chlipie |
chlipią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałem +(e)m chlipał |
chlipałam +(e)m chlipała |
chlipałom +(e)m chlipało |
chlipaliśmy +(e)śmy chlipali |
chlipałyśmy +(e)śmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałeś +(e)ś chlipał |
chlipałaś +(e)ś chlipała |
chlipałoś +(e)ś chlipało |
chlipaliście +(e)ście chlipali |
chlipałyście +(e)ście chlipały |
| 3 os. |
chlipał |
chlipała |
chlipało |
chlipali |
chlipały |
bezosobnik: chlipano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlipał będę chlipać |
będę chlipała będę chlipać |
będę chlipało będę chlipać |
będziemy chlipali będziemy chlipać |
będziemy chlipały będziemy chlipać |
| 2 os. |
będziesz chlipał będziesz chlipać |
będziesz chlipała będziesz chlipać |
będziesz chlipało będziesz chlipać |
będziecie chlipali będziecie chlipać |
będziecie chlipały będziecie chlipać |
| 3 os. |
będzie chlipał będzie chlipać |
będzie chlipała będzie chlipać |
będzie chlipało będzie chlipać |
będą chlipali będą chlipać |
będą chlipały będą chlipać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlipmy |
|
| 2 os. |
chlip |
chlipcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlipałbym bym chlipał |
chlipałabym bym chlipała |
chlipałobym bym chlipało |
chlipalibyśmy byśmy chlipali |
chlipałybyśmy byśmy chlipały |
| 2 os. |
chlipałbyś byś chlipał |
chlipałabyś byś chlipała |
chlipałobyś byś chlipało |
chlipalibyście byście chlipali |
chlipałybyście byście chlipały |
| 3 os. |
chlipałby by chlipał |
chlipałaby by chlipała |
chlipałoby by chlipało |
chlipaliby by chlipali |
chlipałyby by chlipały |
bezosobnik: chlipano by
bezokolicznik: chlipać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlipiąc
gerundium: chlipanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlipanie |
chlipania |
| D. | chlipania |
chlipań |
| C. | chlipaniu |
chlipaniom |
| B. | chlipanie |
chlipania |
| N. | chlipaniem |
chlipaniami |
| Ms. | chlipaniu |
chlipaniach |
| W. | chlipanie |
chlipania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlipiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiąca |
| D. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiącej |
| C. | chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącemu |
chlipiącej |
| B. | chlipiącego |
chlipiącego |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiącą |
| N. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącą |
| Ms. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlipiący |
chlipiący |
chlipiące |
chlipiące |
| D. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
| C. | chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
chlipiącym |
| B. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiące |
| N. | chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
chlipiącymi |
| Ms. | chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
chlipiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: chlipany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlipany |
chlipany |
chlipany |
chlipane |
chlipana |
| D. | chlipanego |
chlipanego |
chlipanego |
chlipanego |
chlipanej |
| C. | chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanemu |
chlipanej |
| B. | chlipanego |
chlipanego |
chlipany |
chlipane |
chlipaną |
| N. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipaną |
| Ms. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlipani |
chlipani |
chlipane |
chlipane |
| D. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
| C. | chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
chlipanym |
| B. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipane |
| N. | chlipanymi |
chlipanymi |
chlipanymi |
chlipanymi |
| Ms. | chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
chlipanych |
odpowiednik aspektowy: chlipnąć
Składnia
|
+ | chlipać | + |
CO
|
|
+ | chlipać | + |
że ZDANIE
|