UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jestestwo

Chronologizacja

1577, SPXVI

Pochodzenie

st.rus. (j)estьstvo

z scs. (j)estьstvo

W scs. jest to derywat od formy 3 os. l. poj. jestъ 'jest' i stanowi kalkę gr. usía 'istota; byt, istnienie'.

1. umysł

Definicja

książk. 
psychiczna natura człowieka, obejmująca jego myśli, uczucia, wrażenia i doznania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Cytaty

Ach! jakaż radość ogarnęła moje jestestwo, skorom zobaczył, że w swych doznaniach wcale nie jestem osamotniony.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Okno jest bardziej ogólne; każdy w swoim życiu dosłownie i w przenośni miał okazję wejść i wyjść przez okno. Okno służy tu jako symbol rozszerzonej informacji o naszym jestestwie.

źródło: NKJP: BOZ: Z Ziemi Pilskiej, Gazeta Poznańska, 2005-12-21

Gorzej, jak jestestwem ludzkim, tajnością człowieczego wnętrza rządzi zberezeństwo, złośliwość i głupota.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Mężczyzna leżał wygodnie i nie odczuwał nic prócz orzeźwiającego chłodu kropli deszczu na twarzy. Nie chciał i nie potrafił zmienić pozycji, był samą myślą, niezmąconym jestestwem.

źródło: NKJP: Piotr Fałczyński: Przedmiot, Gazeta Poznańska, 2004-12-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jestestwo
jestestwa
D. jestestwa
jestestw
C. jestestwu
jestestwom
B. jestestwo
jestestwa
N. jestestwem
jestestwami
Ms. jestestwie
jestestwach
W. jestestwo
jestestwa

Inne uwagi

Zwykle lp

2. byt

Definicja

przest. 
byt - to, co istnieje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  byt

Cytaty

Z teorii doboru nie wynika przecież jednoznacznie konieczność istnienia jakiegokolwiek porządku w chwilowym zróżnicowaniu świata żywego. Nie ma żadnego powodu, by dzisiejsze organizmy tworzyły drabinę jestestw.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Tym Imieniem Bóg wskazuje nam, że nie ma potrzeby tworzenia małych bożków od każdej rzeczy, gdyż On jest Wszystkim i we wszystkich, w każdym jestestwie.

źródło: NKJP: Internet

Jeśli nauka o jestestwach organicznych miała się uformować w samodzielną dyscyplinę naukową, musiało nastąpić zerwanie z tym modelem naukowości, jaki sformułował był zapatrzony w mechanikę klasyczną Kant.

źródło: NKJP: Ryszard Panasiuk: Filozofia: historia i współczesność: studia, odczyty, eseje, 2001

Kontakt jest pozorem kontaktu. Kontaktując się z jakimikolwiek odrębnymi od nas jestestwami, dotykamy jedynie ich powierzchni. Nigdy nie sięgamy do ich wewnętrznej istoty [...].

źródło: NKJP: Stanisław Balbus: Świat ze wszystkich stron świata: o Wisławie Szymborskiej,1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jestestwo
jestestwa
D. jestestwa
jestestw
C. jestestwu
jestestwom
B. jestestwo
jestestwa
N. jestestwem
jestestwami
Ms. jestestwie
jestestwach
W. jestestwo
jestestwa

Inne uwagi

Zwykle lm

Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json