UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pozwijać się

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pozwijam się
pozwijamy się
2 os. pozwijasz się
pozwijacie się
3 os. pozwija się
pozwijają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pozwijałem się
+(e)m się pozwijał
pozwijałam się
+(e)m się pozwijała
pozwijałom się
+(e)m się pozwijało
pozwijaliśmy się
+(e)śmy się pozwijali
pozwijałyśmy się
+(e)śmy się pozwijały
2 os. pozwijałeś się
+(e)ś się pozwijał
pozwijałaś się
+(e)ś się pozwijała
pozwijałoś się
+(e)ś się pozwijało
pozwijaliście się
+(e)ście się pozwijali
pozwijałyście się
+(e)ście się pozwijały
3 os. pozwijał się
pozwijała się
pozwijało się
pozwijali się
pozwijały się

bezosobnik: pozwijano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pozwijajmy się
2 os. pozwijaj się
pozwijajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pozwijałbym się
bym się pozwijał
pozwijałabym się
bym się pozwijała
pozwijałobym się
bym się pozwijało
pozwijalibyśmy się
byśmy się pozwijali
pozwijałybyśmy się
byśmy się pozwijały
2 os. pozwijałbyś się
byś się pozwijał
pozwijałabyś się
byś się pozwijała
pozwijałobyś się
byś się pozwijało
pozwijalibyście się
byście się pozwijali
pozwijałybyście się
byście się pozwijały
3 os. pozwijałby się
by się pozwijał
pozwijałaby się
by się pozwijała
pozwijałoby się
by się pozwijało
pozwijaliby się
by się pozwijali
pozwijałyby się
by się pozwijały

bezosobnik: pozwijano by się

bezokolicznik: pozwijać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pozwijawszy się

gerundium: pozwijanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pozwijanie się
pozwijania się
D. pozwijania się
pozwijań się
C. pozwijaniu się
pozwijaniom się
B. pozwijanie się
pozwijania się
N. pozwijaniem się
pozwijaniami się
Ms. pozwijaniu się
pozwijaniach się
W. pozwijanie się
pozwijania się

Pochodzenie

Zob. wić

1. w rulony

Definicja

jedno po drugim przybrać kształt przypominający kulę lub rulon

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

antonimy:  porozwijać się

Cytaty

Liście jaśminów pozwijały się w tutki, forsycje schły w oczach.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Rano leżało się już w słomie, bo w nocy płachta się pozwijała.

źródło: NKJP: Ignacy Krowiak: Wspomnienia dziadka Ignacego - cz. XII, Pinezka.pl, 2005-03

Jedne przypominały renesansowe skrzynie, obijane świńską skórą, zdobione ćwiekami, na których połyskiwało tu i ówdzie złoto. Skóra zdążyła się pozwijać, pomarszczyć.

źródło: NKJP: Stąd do wieczności, Dziennik Polski, 1998-04-10

Zwykle zielone o tej porze roku liście klonów przy alei Daszyńskiego pozwijały się i zabarwiły na rdzawy i żółtawy kolor.

źródło: NKJP: Kinga Dudek: Milczący protest drzew?, Gazeta Krakowska, 2004-07-15

W dodatku skarpetki w moich buciorach pozwijały się w ten sposób, że nie mogę iść dalej, muszę te skarpetki doprowadzić do porządku [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Trzeci Rzym, Gazeta Wyborcza, 1992-09-05

Składnia

Rzpl + pozwijać się +
(w CO[sub]pl[/sub])

2. w fotelach

Definicja

jeden po drugim zgiąć tułów, podciągając kolana do brody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Pozwijali się w kłębki jak dżdżownice na haczyku.

źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Według łotra, 1997

Szliśmy szlakiem po szczycie Połoniny Wetlińskiej, zrobiło się czarno, zaczęło wiać i błyskać, rzuciliśmy plecaki (miały aluminiowe stelaże) i daliśmy dyla w trawy jakieś 100 metrów poniżej ścieżki szlaku, pozwijaliśmy się w embriony w trawie.

źródło: Internet: forum.pasiekaambrozja.pl

Składnia

Rzpl + pozwijać się +
w CO[sub]pl[/sub]

3. do domów

Definicja

pot. 
kolejno opuścić jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poodchodzić, poodjeżdżać

Cytaty

Ostatecznie wszyscy się pozwijali wcześniej.

źródło: NKJP: Bardzo męska rozmowa, Al. Kościuszki 65, 90-514 Łódź, 2010-05-07

Wszyscy wymęczeni byliśmy i w sumie dosyć wcześnie pozwijaliśmy się do pokojów.

źródło: Internet: wizaz.pl

Składnia

Rzpl + pozwijać się +
(DOKĄD)

4. o firmach

Definicja

pot. 
kolejno zakończyć działalność gospodarczą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Relacje znaczeniowe

synonimy:  porozwiązywać się

Cytaty

Z niezależnych firm RPG to zostały dwie [...]. Inne się pozwijały albo zostały wykupione.

źródło: NKJP: Internet

Polikwidowano zakłady, małe firmy się pozwijały.

źródło: Internet: biznes.pl

Amerykańskie firmy produkujące mikroauta pozwijały się jedna po drugiej [...].

źródło: Internet: poznajemysamochody.pl

Składnia

Rzpl + pozwijać się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json