Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. taić
1. uczucia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Z listów [...] możemy sobie odtworzyć mniej więcej przebieg życia i przebieg kariery Chopina, jego sytuację w Paryżu i nawet to wszystko, co chciał przed nami utaić. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne, 2010 |
|
|
Może to właśnie on opowiedział komuś o czymś, nie mogąc utaić rozpierającej go, piętnastoletniej dumy. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951 |
|
|
Udało mi się utaić przed nim, że coś jest nie tak, że jest mi smutno z powodu kłótni. źródło: Internet: thesexydragon.pinger.pl |
|
|
Mieli oni [...] niezakłamaną świadomość tego, co w późniejszym czasie tak często próbowano utaić: że „oglądanie cierpienia dobrze robi człowiekowi, a zadawanie cierpienia jeszcze lepiej” [...]. źródło: Włodzimierz Galewicz: Pytając o okrucieństwo, Diametros, 2004 (diametros.iphils.uj.edu.pl/serwis) |
|
|
Byłoby nie w porządku, gdybym utaiła, że mam gorsze dni. źródło: Internet: online-instagram.com |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utaję |
utaimy |
|||
| 2 os. |
utaisz |
utaicie |
|||
| 3 os. |
utai |
utają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utaiłem +(e)m utaił |
utaiłam +(e)m utaiła |
utaiłom +(e)m utaiło |
utailiśmy +(e)śmy utaili |
utaiłyśmy +(e)śmy utaiły |
| 2 os. |
utaiłeś +(e)ś utaił |
utaiłaś +(e)ś utaiła |
utaiłoś +(e)ś utaiło |
utailiście +(e)ście utaili |
utaiłyście +(e)ście utaiły |
| 3 os. |
utaił |
utaiła |
utaiło |
utaili |
utaiły |
bezosobnik: utajono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utajmy |
|
| 2 os. |
utaj |
utajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utaiłbym bym utaił |
utaiłabym bym utaiła |
utaiłobym bym utaiło |
utailibyśmy byśmy utaili |
utaiłybyśmy byśmy utaiły |
| 2 os. |
utaiłbyś byś utaił |
utaiłabyś byś utaiła |
utaiłobyś byś utaiło |
utailibyście byście utaili |
utaiłybyście byście utaiły |
| 3 os. |
utaiłby by utaił |
utaiłaby by utaiła |
utaiłoby by utaiło |
utailiby by utaili |
utaiłyby by utaiły |
bezosobnik: utajono by
bezokolicznik: utaić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
utaiwszy
gerundium: utajenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utajenie |
utajenia |
| D. | utajenia |
utajeń |
| C. | utajeniu |
utajeniom |
| B. | utajenie |
utajenia |
| N. | utajeniem |
utajeniami |
| Ms. | utajeniu |
utajeniach |
| W. | utajenie |
utajenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utajony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utajony |
utajony |
utajony |
utajone |
utajona |
| D. | utajonego |
utajonego |
utajonego |
utajonego |
utajonej |
| C. | utajonemu |
utajonemu |
utajonemu |
utajonemu |
utajonej |
| B. | utajonego |
utajonego |
utajony |
utajone |
utajoną |
| N. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajoną |
| Ms. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utajeni |
utajeni |
utajone |
utajone |
| D. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajonych |
| C. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
| B. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajone |
| N. | utajonymi |
utajonymi |
utajonymi |
utajonymi |
| Ms. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajonych |
Składnia
|
+ | utaić | + |
(przed KIM) +
CO
|
|
+ | utaić | + |
(przed KIM) +
że ZDANIE
|
2. dane
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- utaić prawdę
Cytaty
|
Powiem szczerze – utaiłem prawdę. Przyznaję. Poproszę o łagodny wymiar kary. źródło: NKJP: Anna Rokicińska: Absurdalne zachowanie senatora, Gazeta Krakowska, 2005-03-26 |
|
|
Sylwestrzak był karany i utaił to przed radą. źródło: NKJP: Agata Szczepaniak-Kamińska: Zostało dwunastu, Gazeta Poznańska, 2006-10-02 |
|
|
Z dwóch kont jedno było utajone przed Zarządem Głównym PCK w Krakowie. źródło: NKJP: (ani): Nowy dowód - sprawa odroczona, Gazeta Krakowska, 2006-08-02 |
|
|
Sprzedawca utaił, że podeszwa jednego z butów jest uszkodzona. źródło: Internet: otowakacje.ceneo.pl |
|
|
Pani Irena utaiła przed nami, że deweloper sprzedał mieszkanie. źródło: Internet: bolec.info |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utaję |
utaimy |
|||
| 2 os. |
utaisz |
utaicie |
|||
| 3 os. |
utai |
utają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utaiłem +(e)m utaił |
utaiłam +(e)m utaiła |
utaiłom +(e)m utaiło |
utailiśmy +(e)śmy utaili |
utaiłyśmy +(e)śmy utaiły |
| 2 os. |
utaiłeś +(e)ś utaił |
utaiłaś +(e)ś utaiła |
utaiłoś +(e)ś utaiło |
utailiście +(e)ście utaili |
utaiłyście +(e)ście utaiły |
| 3 os. |
utaił |
utaiła |
utaiło |
utaili |
utaiły |
bezosobnik: utajono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utajmy |
|
| 2 os. |
utaj |
utajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utaiłbym bym utaił |
utaiłabym bym utaiła |
utaiłobym bym utaiło |
utailibyśmy byśmy utaili |
utaiłybyśmy byśmy utaiły |
| 2 os. |
utaiłbyś byś utaił |
utaiłabyś byś utaiła |
utaiłobyś byś utaiło |
utailibyście byście utaili |
utaiłybyście byście utaiły |
| 3 os. |
utaiłby by utaił |
utaiłaby by utaiła |
utaiłoby by utaiło |
utailiby by utaili |
utaiłyby by utaiły |
bezosobnik: utajono by
bezokolicznik: utaić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
utaiwszy
gerundium: utajenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utajenie |
utajenia |
| D. | utajenia |
utajeń |
| C. | utajeniu |
utajeniom |
| B. | utajenie |
utajenia |
| N. | utajeniem |
utajeniami |
| Ms. | utajeniu |
utajeniach |
| W. | utajenie |
utajenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utajony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utajony |
utajony |
utajony |
utajone |
utajona |
| D. | utajonego |
utajonego |
utajonego |
utajonego |
utajonej |
| C. | utajonemu |
utajonemu |
utajonemu |
utajonemu |
utajonej |
| B. | utajonego |
utajonego |
utajony |
utajone |
utajoną |
| N. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajoną |
| Ms. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utajeni |
utajeni |
utajone |
utajone |
| D. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajonych |
| C. | utajonym |
utajonym |
utajonym |
utajonym |
| B. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajone |
| N. | utajonymi |
utajonymi |
utajonymi |
utajonymi |
| Ms. | utajonych |
utajonych |
utajonych |
utajonych |
odpowiednik aspektowy: utajać
Składnia
|
+ | utaić | + |
(przed KIM) +
CO
|
|
+ | utaić | + |
(przed KIM) +
że ZDANIE
|