UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utaić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. taić

1. uczucia

Definicja

książk. 
nie ujawnić tego, co się czuje, wie, myśli lub zamierza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ukryć
antonimy:  ujawnić

Cytaty

Z listów [...] możemy sobie odtworzyć mniej więcej przebieg życia i przebieg kariery Chopina, jego sytuację w Paryżu i nawet to wszystko, co chciał przed nami utaić.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne, 2010

Może to właśnie on opowiedział komuś o czymś, nie mogąc utaić rozpierającej go, piętnastoletniej dumy.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Udało mi się utaić przed nim, że coś jest nie tak, że jest mi smutno z powodu kłótni.

źródło: Internet: thesexydragon.pinger.pl

Mieli oni [...] niezakłamaną świadomość tego, co w późniejszym czasie tak często próbowano utaić: że „oglądanie cierpienia dobrze robi człowiekowi, a zadawanie cierpienia jeszcze lepiej” [...].

źródło: Włodzimierz Galewicz: Pytając o okrucieństwo, Diametros, 2004 (diametros.iphils.uj.edu.pl/serwis)

Byłoby nie w porządku, gdybym utaiła, że mam gorsze dni.

źródło: Internet: online-instagram.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utaję
utaimy
2 os. utaisz
utaicie
3 os. utai
utają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utaiłem
+(e)m utaił
utaiłam
+(e)m utaiła
utaiłom
+(e)m utaiło
utailiśmy
+(e)śmy utaili
utaiłyśmy
+(e)śmy utaiły
2 os. utaiłeś
+(e)ś utaił
utaiłaś
+(e)ś utaiła
utaiłoś
+(e)ś utaiło
utailiście
+(e)ście utaili
utaiłyście
+(e)ście utaiły
3 os. utaił
utaiła
utaiło
utaili
utaiły

bezosobnik: utajono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utajmy
2 os. utaj
utajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utaiłbym
bym utaił
utaiłabym
bym utaiła
utaiłobym
bym utaiło
utailibyśmy
byśmy utaili
utaiłybyśmy
byśmy utaiły
2 os. utaiłbyś
byś utaił
utaiłabyś
byś utaiła
utaiłobyś
byś utaiło
utailibyście
byście utaili
utaiłybyście
byście utaiły
3 os. utaiłby
by utaił
utaiłaby
by utaiła
utaiłoby
by utaiło
utailiby
by utaili
utaiłyby
by utaiły

bezosobnik: utajono by

bezokolicznik: utaić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utaiwszy

gerundium: utajenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utajenie
utajenia
D. utajenia
utajeń
C. utajeniu
utajeniom
B. utajenie
utajenia
N. utajeniem
utajeniami
Ms. utajeniu
utajeniach
W. utajenie
utajenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: utajony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utajony
utajony
utajony
utajone
utajona
D. utajonego
utajonego
utajonego
utajonego
utajonej
C. utajonemu
utajonemu
utajonemu
utajonemu
utajonej
B. utajonego
utajonego
utajony
utajone
utajoną
N. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
utajoną
Ms. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
utajonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utajeni
utajeni
utajone
utajone
D. utajonych
utajonych
utajonych
utajonych
C. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
B. utajonych
utajonych
utajonych
utajone
N. utajonymi
utajonymi
utajonymi
utajonymi
Ms. utajonych
utajonych
utajonych
utajonych

odpowiedniki aspektowe: taić , utajać

Składnia

bez ograniczeń + utaić +
(przed KIM) + CO
bez ograniczeń + utaić +
(przed KIM) + że ZDANIE

2. dane

Definicja

spowodować, że coś pozostało dla kogoś tajemnicą, choć powinien się on o tym dowiedzieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zataić
antonimy:  ujawnić, wyjawić

Połączenia

  • utaić prawdę

Cytaty

Powiem szczerze – utaiłem prawdę. Przyznaję. Poproszę o łagodny wymiar kary.

źródło: NKJP: Anna Rokicińska: Absurdalne zachowanie senatora, Gazeta Krakowska, 2005-03-26

Sylwestrzak był karany i utaił to przed radą.

źródło: NKJP: Agata Szczepaniak-Kamińska: Zostało dwunastu, Gazeta Poznańska, 2006-10-02

Z dwóch kont jedno było utajone przed Zarządem Głównym PCK w Krakowie.

źródło: NKJP: (ani): Nowy dowód - sprawa odroczona, Gazeta Krakowska, 2006-08-02

Sprzedawca utaił, że podeszwa jednego z butów jest uszkodzona.

źródło: Internet: otowakacje.ceneo.pl

Pani Irena utaiła przed nami, że deweloper sprzedał mieszkanie.

źródło: Internet: bolec.info

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utaję
utaimy
2 os. utaisz
utaicie
3 os. utai
utają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utaiłem
+(e)m utaił
utaiłam
+(e)m utaiła
utaiłom
+(e)m utaiło
utailiśmy
+(e)śmy utaili
utaiłyśmy
+(e)śmy utaiły
2 os. utaiłeś
+(e)ś utaił
utaiłaś
+(e)ś utaiła
utaiłoś
+(e)ś utaiło
utailiście
+(e)ście utaili
utaiłyście
+(e)ście utaiły
3 os. utaił
utaiła
utaiło
utaili
utaiły

bezosobnik: utajono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utajmy
2 os. utaj
utajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utaiłbym
bym utaił
utaiłabym
bym utaiła
utaiłobym
bym utaiło
utailibyśmy
byśmy utaili
utaiłybyśmy
byśmy utaiły
2 os. utaiłbyś
byś utaił
utaiłabyś
byś utaiła
utaiłobyś
byś utaiło
utailibyście
byście utaili
utaiłybyście
byście utaiły
3 os. utaiłby
by utaił
utaiłaby
by utaiła
utaiłoby
by utaiło
utailiby
by utaili
utaiłyby
by utaiły

bezosobnik: utajono by

bezokolicznik: utaić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utaiwszy

gerundium: utajenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utajenie
utajenia
D. utajenia
utajeń
C. utajeniu
utajeniom
B. utajenie
utajenia
N. utajeniem
utajeniami
Ms. utajeniu
utajeniach
W. utajenie
utajenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: utajony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utajony
utajony
utajony
utajone
utajona
D. utajonego
utajonego
utajonego
utajonego
utajonej
C. utajonemu
utajonemu
utajonemu
utajonemu
utajonej
B. utajonego
utajonego
utajony
utajone
utajoną
N. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
utajoną
Ms. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
utajonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utajeni
utajeni
utajone
utajone
D. utajonych
utajonych
utajonych
utajonych
C. utajonym
utajonym
utajonym
utajonym
B. utajonych
utajonych
utajonych
utajone
N. utajonymi
utajonymi
utajonymi
utajonymi
Ms. utajonych
utajonych
utajonych
utajonych

odpowiednik aspektowy: utajać

Składnia

bez ograniczeń + utaić +
(przed KIM) + CO
bez ograniczeń + utaić +
(przed KIM) + że ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json