UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zabarwiać

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. barwa

1. nadawać barwę

Definicja

nadawać czemuś jakiś kolor

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  barwić

Połączenia

  • zabarwiać policzki, twarz; beton, szkliwo, wodę
  • zabarwiać coś farbą, krwią
  • zabarwiać coś na (kolor czerwony, niebieski, zielony...)
  • zabarwiać coś na czerwono, niebiesko, zielono...; na ciemno
  • zabarwiać coś czerwono, niebiesko, zielono, żółto...

Cytaty

Świat wokół wyglądał przerażająco. Pochodnie studzien gorzały, zabarwiając czerwono obłok wiszący nad miastem.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Krew wsiąka w śnieg jak w watę i zabarwia go na wiele czerwieni, na czerwień ciemną, gdzie wsiąkło jej dużo, na nieco jaśniejszą w miejscach, do których nie doszło jej wiele, i na zupełnie jasną, już bardziej różową niż czerwoną na samych brzegach krwawej kałuży [...].

źródło: KWSJP: Julian Kawalec: Ukraść brata. Oset, 1985

Pigmenty zawierające np. tlenki żelaza zabarwiają beton na żółto, czerwono lub brązowo [...].

źródło: KWSJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000

Nie kupowaliśmy słabego i zajeżdżającego drożdżami wińska, tylko czysty spirytus, który mieszaliśmy pół na pół z wodą i zabarwialiśmy sokiem wiśniowym.

źródło: KWSJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Zastąpienie tych drogich barwników tańszymi było konieczne, toteż produkowano rozmaite gatunki sztucznej czerwieni, np. przez prażenie żółtej ochry; nie gardzono również sokami roślin, które bardzo dobrze nadawały się do zabarwiania kredy lub gipsu.

źródło: KWSJP: Maria Nowicka: Z dziejów malarstwa greckiego i rzymskiego, 1988

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabarwiam
zabarwiamy
2 os. zabarwiasz
zabarwiacie
3 os. zabarwia
zabarwiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabarwiałem
+(e)m zabarwiał
zabarwiałam
+(e)m zabarwiała
zabarwiałom
+(e)m zabarwiało
zabarwialiśmy
+(e)śmy zabarwiali
zabarwiałyśmy
+(e)śmy zabarwiały
2 os. zabarwiałeś
+(e)ś zabarwiał
zabarwiałaś
+(e)ś zabarwiała
zabarwiałoś
+(e)ś zabarwiało
zabarwialiście
+(e)ście zabarwiali
zabarwiałyście
+(e)ście zabarwiały
3 os. zabarwiał
zabarwiała
zabarwiało
zabarwiali
zabarwiały

bezosobnik: zabarwiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zabarwiał
będę zabarwiać
będę zabarwiała
będę zabarwiać
będę zabarwiało
będę zabarwiać
będziemy zabarwiali
będziemy zabarwiać
będziemy zabarwiały
będziemy zabarwiać
2 os. będziesz zabarwiał
będziesz zabarwiać
będziesz zabarwiała
będziesz zabarwiać
będziesz zabarwiało
będziesz zabarwiać
będziecie zabarwiali
będziecie zabarwiać
będziecie zabarwiały
będziecie zabarwiać
3 os. będzie zabarwiał
będzie zabarwiać
będzie zabarwiała
będzie zabarwiać
będzie zabarwiało
będzie zabarwiać
będą zabarwiali
będą zabarwiać
będą zabarwiały
będą zabarwiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabarwiajmy
2 os. zabarwiaj
zabarwiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabarwiałbym
bym zabarwiał
zabarwiałabym
bym zabarwiała
zabarwiałobym
bym zabarwiało
zabarwialibyśmy
byśmy zabarwiali
zabarwiałybyśmy
byśmy zabarwiały
2 os. zabarwiałbyś
byś zabarwiał
zabarwiałabyś
byś zabarwiała
zabarwiałobyś
byś zabarwiało
zabarwialibyście
byście zabarwiali
zabarwiałybyście
byście zabarwiały
3 os. zabarwiałby
by zabarwiał
zabarwiałaby
by zabarwiała
zabarwiałoby
by zabarwiało
zabarwialiby
by zabarwiali
zabarwiałyby
by zabarwiały

bezosobnik: zabarwiano by

bezokolicznik: zabarwiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zabarwiając

gerundium: zabarwianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zabarwianie
zabarwiania
D. zabarwiania
zabarwiań
C. zabarwianiu
zabarwianiom
B. zabarwianie
zabarwiania
N. zabarwianiem
zabarwianiami
Ms. zabarwianiu
zabarwianiach
W. zabarwianie
zabarwiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zabarwiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabarwiający
zabarwiający
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiająca
D. zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającej
C. zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającej
B. zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiającą
N. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającą
Ms. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabarwiający
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiające
D. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
C. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
B. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiające
N. zabarwiającymi
zabarwiającymi
zabarwiającymi
zabarwiającymi
Ms. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zabarwiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabarwiany
zabarwiany
zabarwiany
zabarwiane
zabarwiana
D. zabarwianego
zabarwianego
zabarwianego
zabarwianego
zabarwianej
C. zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianej
B. zabarwianego
zabarwianego
zabarwiany
zabarwiane
zabarwianą
N. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianą
Ms. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabarwiani
zabarwiani
zabarwiane
zabarwiane
D. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
C. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
B. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwiane
N. zabarwianymi
zabarwianymi
zabarwianymi
zabarwianymi
Ms. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych

odpowiednik aspektowy: zabarwić

Składnia

bez ograniczeń + zabarwiać +
CO + (na JAKOŚ) + (CZYM)
bez ograniczeń + zabarwiać +
CO + (JAK) + (CZYM)
bez ograniczeń + zabarwiać +
CO + (na CO) + (CZYM)

2. nadawać cechy

Definicja

nadawać czemuś cechy charakterystyczne dla jakiegoś uczucia lub zjawiska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • zabarwiać czymś głos; słowa
  • zabarwiać coś ironią, powagą, uczuciem, wesołością
  • zabarwiać coś emocjonalnie, uczuciowo, zmysłowo

Cytaty

Kiedy układa się i wiąże słowa z innymi słowami - tworzy się nowe układy rzeczy, tworzy się świat. Kiedy się kształtuje słowa, zabarwiając je uczuciem, naznaczając barwami nastroju, przydając im znaczeń, brzmień, muzyki - kształtuje się wszystko, co istnieje.

źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993

Tylko że wówczas marzyłam o tym, co przyjdzie, a teraz o przeszłości, chyba bezwiednie zabarwiając ją wiarą i wyobraźnią.

źródło: KWSJP: Margit Kaffka: Barwy lata, 1960

Zmieniają się religie, ideologie, ustroje, lecz żądza panowania trwa, jest wieczna i wiekuista. To ona zabarwia fałszem pisarstwo historyczne i literaturę, deprawuje umysły i sprawia cuda [...].

źródło: KWSJP: Paweł Jasienica: Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii, 1989

- Ale ona Musię znała, ta ciocia babcia! - rzucił już zupełnie innym tonem, zabarwiając swój głos skromną dozą niewinnej wesołości.

źródło: KWSJP: Marta Tomaszewska: Tajemnica białego pokoju, 1977

Oskar wnosi nieszablonowy punkt widzenia, który zabarwia oryginalnością i ironią wszystko, co opisuje.

źródło: NKJP: Teresa Rostowska: Konflikt międzypokoleniowy w rodzinie: analiza psychologiczna, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabarwiam
zabarwiamy
2 os. zabarwiasz
zabarwiacie
3 os. zabarwia
zabarwiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabarwiałem
+(e)m zabarwiał
zabarwiałam
+(e)m zabarwiała
zabarwiałom
+(e)m zabarwiało
zabarwialiśmy
+(e)śmy zabarwiali
zabarwiałyśmy
+(e)śmy zabarwiały
2 os. zabarwiałeś
+(e)ś zabarwiał
zabarwiałaś
+(e)ś zabarwiała
zabarwiałoś
+(e)ś zabarwiało
zabarwialiście
+(e)ście zabarwiali
zabarwiałyście
+(e)ście zabarwiały
3 os. zabarwiał
zabarwiała
zabarwiało
zabarwiali
zabarwiały

bezosobnik: zabarwiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zabarwiał
będę zabarwiać
będę zabarwiała
będę zabarwiać
będę zabarwiało
będę zabarwiać
będziemy zabarwiali
będziemy zabarwiać
będziemy zabarwiały
będziemy zabarwiać
2 os. będziesz zabarwiał
będziesz zabarwiać
będziesz zabarwiała
będziesz zabarwiać
będziesz zabarwiało
będziesz zabarwiać
będziecie zabarwiali
będziecie zabarwiać
będziecie zabarwiały
będziecie zabarwiać
3 os. będzie zabarwiał
będzie zabarwiać
będzie zabarwiała
będzie zabarwiać
będzie zabarwiało
będzie zabarwiać
będą zabarwiali
będą zabarwiać
będą zabarwiały
będą zabarwiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabarwiajmy
2 os. zabarwiaj
zabarwiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabarwiałbym
bym zabarwiał
zabarwiałabym
bym zabarwiała
zabarwiałobym
bym zabarwiało
zabarwialibyśmy
byśmy zabarwiali
zabarwiałybyśmy
byśmy zabarwiały
2 os. zabarwiałbyś
byś zabarwiał
zabarwiałabyś
byś zabarwiała
zabarwiałobyś
byś zabarwiało
zabarwialibyście
byście zabarwiali
zabarwiałybyście
byście zabarwiały
3 os. zabarwiałby
by zabarwiał
zabarwiałaby
by zabarwiała
zabarwiałoby
by zabarwiało
zabarwialiby
by zabarwiali
zabarwiałyby
by zabarwiały

bezosobnik: zabarwiano by

bezokolicznik: zabarwiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zabarwiając

gerundium: zabarwianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zabarwianie
zabarwiania
D. zabarwiania
zabarwiań
C. zabarwianiu
zabarwianiom
B. zabarwianie
zabarwiania
N. zabarwianiem
zabarwianiami
Ms. zabarwianiu
zabarwianiach
W. zabarwianie
zabarwiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zabarwiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabarwiający
zabarwiający
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiająca
D. zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiającej
C. zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającemu
zabarwiającej
B. zabarwiającego
zabarwiającego
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiającą
N. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającą
Ms. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabarwiający
zabarwiający
zabarwiające
zabarwiające
D. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
C. zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
zabarwiającym
B. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiające
N. zabarwiającymi
zabarwiającymi
zabarwiającymi
zabarwiającymi
Ms. zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających
zabarwiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zabarwiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabarwiany
zabarwiany
zabarwiany
zabarwiane
zabarwiana
D. zabarwianego
zabarwianego
zabarwianego
zabarwianego
zabarwianej
C. zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianemu
zabarwianej
B. zabarwianego
zabarwianego
zabarwiany
zabarwiane
zabarwianą
N. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianą
Ms. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabarwiani
zabarwiani
zabarwiane
zabarwiane
D. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
C. zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
zabarwianym
B. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwiane
N. zabarwianymi
zabarwianymi
zabarwianymi
zabarwianymi
Ms. zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych
zabarwianych

odpowiednik aspektowy: zabarwić

Składnia

bez ograniczeń + zabarwiać +
CO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json