Chronologizacja
1. zwierzę
Definicja
Pochodzenie
łac. delphīnus 'delfin'
z gr. délphis 'ryba z macicą'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zwierzę |
Cytaty
|
[...] do wód przybrzeżnych powróciły delfiny, które skaczą wokół promów jak niegdyś. źródło: NKJP: Max Cegielski: Oko świata: od Konstantynopola do Stambułu, 2009 |
|
|
Gdy delfin jest ranny lub chory i nie może pływać, jego stado potrafi przez wiele godzin, zmieniając się, utrzymywać jego nozdrza na powierzchni. źródło: NKJP: Roman Antonowicz: Delfin, nasz przyjaciel, Gazeta Wyborcza, 1995-09-15 |
|
|
Atrakcją parku jest, obok pokazów fok, delfinów i tropikalnych ptaków, możliwość pływania z delfinami. źródło: NKJP: Marta Legieć: Fascynujący teatr z delfinami w roli głównej, Dziennik Zachodni, 2010-07-10 |
|
|
Na śmiertelne niebezpieczeństwo zaplątania się w rybackie sieci narażone są [...] morświny - jedyne delfiny występujące w Morzu Bałtyckim. źródło: NKJP: Eliza Lewandowska: Pułapka z sieci, Dziennik Bałtycki, 1999-05-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | delfin |
delfiny |
|
| D. | delfina |
delfinów |
|
| C. | delfinowi |
delfinom |
|
| B. | delfina |
delfiny |
|
| N. | delfinem |
delfinami |
|
| Ms. | delfinie |
delfinach |
|
| W. | delfinie |
delfiny |
2. styl pływacki
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | motyl, motylek, styl motylkowy |
Połączenia
- pływać delfinem
Cytaty
|
Reprezentant RPA uzyskał w finale 50 m stylem motylkowym czas 22,96, poprawiając o 0,05 swoje osiągnięcie z niedzielnego półfinału. Jako pierwszy przepłynął delfinem ten dystans poniżej 23 sek. źródło: NKJP: (PAP/ART): Przetarcie na medal, Dziennik Polski, 2005-07-27 |
|
|
Nikt na świecie nie pływa delfinem tak szybko jak Polka, potwierdzeniem tego złoty medal i rekord świata. źródło: NKJP: Janusz Kozioł: Wielki powrót, Gazeta Krakowska, 2005-07-30 |
|
|
Potem popłynęłam bardzo wolno i cicho, żadnych tam rozchlapywań wody, krauli, delfinów i motylków, ta zatoka wymagała przyzwoitej żabki, zresztą nie spieszyło mi się nigdzie [...]. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976 |
|
|
Dotychczas w kadrze stylem zmiennym nie pływałem. Zawsze byłem słaby w żabce. Teraz tak poprawiłem delfina i kraula, że te braki się tuszują. źródło: NKJP: Stefan Tuszyński: Pływanie. Rozmowa z Bartoszem Sikorą, Gazeta Wyborcza, 1997-07-30 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | delfin |
delfiny |
|
| D. | delfina |
delfinów |
|
| C. | delfinowi |
delfinom |
|
| B. | delfina |
delfiny |
|
| N. | delfinem |
delfinami |
|
| Ms. | delfinie |
delfinach |
|
| W. | delfinie |
delfiny |
3. w dawnej Francji
Definicja
Pochodzenie
łac. śred. delfinus 'tytuł'
Książęta panujący w latach 1125-1349 w tzw. Delfinacie (fr. Dauphine) nosili przydomek rodowy „Delfin" (od łac. imienia Delphinus). Po przyłączeniu tego księstwa do Francji (w 1349 r.) przydomek przeszedł na francuskiego następcę tronu, któremu król powierzył zarząd Delfinatu.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Cytaty
|
Tak się składa, że Sasówna wyszła właśnie za syna Ludwika XV, wielkiego delfina Francji, ma więc w Wersalu niemało do powiedzenia. źródło: NKJP: Ludwik Stomma: 200 lat George Sand, Polityka, 2004-07-10 |
|
|
Panem młodym miał zostać urodzony w lutym 1518 roku delfin Francji - Franciszek. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | delfin |
delfini |
ndepr |
| delfiny |
depr | ||
| D. | delfina |
delfinów |
|
| C. | delfinowi |
delfinom |
|
| B. | delfina |
delfinów |
|
| N. | delfinem |
delfinami |
|
| Ms. | delfinie |
delfinach |
|
| W. | delfinie |
delfini |
ndepr |
| delfiny |
depr |
4. w partii politycznej
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna
Cytaty
|
Oto lista najważniejszych polskich partyjnych delfinów, kandydatów na delfinów i złotych dzieci polskiej polityki. źródło: Wiktor Świetlik: O delfinach oraz ojcobójcach polskiej polityki, Polska The Times, 2010-09-23 (polskatimes.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | delfin |
delfini |
ndepr |
| delfiny |
depr | ||
| D. | delfina |
delfinów |
|
| C. | delfinowi |
delfinom |
|
| B. | delfina |
delfinów |
|
| N. | delfinem |
delfinami |
|
| Ms. | delfinie |
delfinach |
|
| W. | delfinie |
delfini |
ndepr |
| delfiny |
depr |