UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dopalać się

Chronologizacja

1642, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dopalam się	dopalamy się
2 os.	dopalasz się	dopalacie się
3 os.	dopala się	dopalają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopalałem się +(e)m się dopalał	dopalałam się +(e)m się dopalała	dopalałom się +(e)m się dopalało	dopalaliśmy się +(e)śmy się dopalali	dopalałyśmy się +(e)śmy się dopalały
2 os.	dopalałeś się +(e)ś się dopalał	dopalałaś się +(e)ś się dopalała	dopalałoś się +(e)ś się dopalało	dopalaliście się +(e)ście się dopalali	dopalałyście się +(e)ście się dopalały
3 os.	dopalał się	dopalała się	dopalało się	dopalali się	dopalały się

bezosobnik: dopalano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się dopalał będę się dopalać	będę się dopalała będę się dopalać	będę się dopalało będę się dopalać	będziemy się dopalali będziemy się dopalać	będziemy się dopalały będziemy się dopalać
2 os.	będziesz się dopalał będziesz się dopalać	będziesz się dopalała będziesz się dopalać	będziesz się dopalało będziesz się dopalać	będziecie się dopalali będziecie się dopalać	będziecie się dopalały będziecie się dopalać
3 os.	będzie się dopalał będzie się dopalać	będzie się dopalała będzie się dopalać	będzie się dopalało będzie się dopalać	będą się dopalali będą się dopalać	będą się dopalały będą się dopalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dopalajmy się
2 os.	dopalaj się	dopalajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopalałbym się bym się dopalał	dopalałabym się bym się dopalała	dopalałobym się bym się dopalało	dopalalibyśmy się byśmy się dopalali	dopalałybyśmy się byśmy się dopalały
2 os.	dopalałbyś się byś się dopalał	dopalałabyś się byś się dopalała	dopalałobyś się byś się dopalało	dopalalibyście się byście się dopalali	dopalałybyście się byście się dopalały
3 os.	dopalałby się by się dopalał	dopalałaby się by się dopalała	dopalałoby się by się dopalało	dopalaliby się by się dopalali	dopalałyby się by się dopalały

bezosobnik: dopalano by się

bezokolicznik: dopalać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopalając się

gerundium: dopalanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dopalanie się	dopalania się
D.	dopalania się	dopalań się
C.	dopalaniu się	dopalaniom się
B.	dopalanie się	dopalania się
N.	dopalaniem się	dopalaniami się
Ms.	dopalaniu się	dopalaniach się
W.	dopalanie się	dopalania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopalający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopalający się	dopalający się	dopalający się	dopalające się	dopalająca się
D.	dopalającego się	dopalającego się	dopalającego się	dopalającego się	dopalającej się
C.	dopalającemu się	dopalającemu się	dopalającemu się	dopalającemu się	dopalającej się
B.	dopalającego się	dopalającego się	dopalający się	dopalające się	dopalającą się
N.	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się	dopalającą się
Ms.	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się	dopalającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopalający się	dopalający się	dopalające się	dopalające się
D.	dopalających się	dopalających się	dopalających się	dopalających się
C.	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się	dopalającym się
B.	dopalających się	dopalających się	dopalających się	dopalające się
N.	dopalającymi się	dopalającymi się	dopalającymi się	dopalającymi się
Ms.	dopalających się	dopalających się	dopalających się	dopalających się

odpowiednik aspektowy: dopalić się

Pochodzenie

Zob. palić

1. o ogniu

Definicja

o ogniu: przestawać się palić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dogorywać

Połączenia

ogień dopala się

Cytaty

W piecu dopala się ogień. Pan Władysław dokłada spory kawałek drewna [...].

źródło: NKJP: W salonie i kuchni, Dziennik Polski, 2000-12-27

Na odsłoniętej werandzie naszego drewnianego domu dopalało się już ognisko...

źródło: NKJP: Olga Deszko: Galina. Nasze gwiazdy wciąż się do siebie zbliżają, Gazeta Wyborcza, 1999-07-31

Przy pierwszej barierze dopalał się ogień, ale nie było już nikogo.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 2005

2. o budynku

Definicja

być do końca niszczonym przez ogień

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dogorywać

Połączenia

dom dopala się; zgliszcza dopalają się

Cytaty

	Stojąca na uboczu chałupa dopalała się już do cna. Od czasu do czasu strzelił jeszcze w ciszy jaśniejszy płomień. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957
	Tutaj las już się dopalał, tam płomienie wciąż pożerały drzewa. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003
	6 stycznia o godz. 13.00 zakopiańscy strażacy dowiedzieli się, że płonie szałas na Rusinowej Polanie. O 13.40 byli na miejscu. Niestety, szałas już się dopalał, ostatnich kilka płonących belek ugaszono śniegiem. źródło: NKJP: mag: Spłonął szałas Murzańskiego, Tygodnik Podhalański nr 6, 1996
	Nagle ogień na palenisku strzelił wysoko, dopalająca się kłoda rozpadła się [...]. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

3. o świecy

Definicja

zużywać się do końca w wyniku działania ognia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dogorywać, wypalać się

Połączenia

papieros, świeca, świeczka dopala się

Cytaty

Trzecia świeca dopala się. Jej płomień wzbija się na chwilę chwiejnie i wysoko wśród ćwierkania topionego wosku. Potem gaśnie.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Na cmentarzu byliśmy sami. Dopalały się ostatnie świeczki.

źródło: NKJP: Jerzy Karaszkiewicz: Słodkie lata, Gazeta Wyborcza, 1998-05-15

Oddychał przez dłuższą chwilę zadymionym powietrzem, a papieros dopalał się w wielkiej popielnicy.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

4. o wojnie

Definicja

książk.

kończyć się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Chociaż za życia Hobbesa dopala się już zapał europejskiej reformacji i angielskiej rewolucji, to Europa i Anglia znajdują się nadal w sytuacji realnej „wielokulturowości”, w każdej chwili grożącej przekształceniem się w wojnę domową.

źródło: NKJP: Cezary Michalski: Nawrócenie przez retorykę, Fronda nr 11, 1999

Rozmowa dopalała się. Fosforyzowane wskazówki zegarka, tykającego cicho obok spodka ze stearyną, wskazywały godzinę pierwszą. Czas ciążył.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Po wojnie z Europy pozostały zgliszcza. Na tych zgliszczach dopalała się także wiara w mądrość, skuteczność i uczciwość demokracji.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Dziś wszystko jest cieniem, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24

Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2016