UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podżegać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podżegam
podżegamy
2 os. podżegasz
podżegacie
3 os. podżega
podżegają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podżegałem
+(e)m podżegał
podżegałam
+(e)m podżegała
podżegałom
+(e)m podżegało
podżegaliśmy
+(e)śmy podżegali
podżegałyśmy
+(e)śmy podżegały
2 os. podżegałeś
+(e)ś podżegał
podżegałaś
+(e)ś podżegała
podżegałoś
+(e)ś podżegało
podżegaliście
+(e)ście podżegali
podżegałyście
+(e)ście podżegały
3 os. podżegał
podżegała
podżegało
podżegali
podżegały

bezosobnik: podżegano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę podżegał
będę podżegać
będę podżegała
będę podżegać
będę podżegało
będę podżegać
będziemy podżegali
będziemy podżegać
będziemy podżegały
będziemy podżegać
2 os. będziesz podżegał
będziesz podżegać
będziesz podżegała
będziesz podżegać
będziesz podżegało
będziesz podżegać
będziecie podżegali
będziecie podżegać
będziecie podżegały
będziecie podżegać
3 os. będzie podżegał
będzie podżegać
będzie podżegała
będzie podżegać
będzie podżegało
będzie podżegać
będą podżegali
będą podżegać
będą podżegały
będą podżegać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podżegajmy
2 os. podżegaj
podżegajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podżegałbym
bym podżegał
podżegałabym
bym podżegała
podżegałobym
bym podżegało
podżegalibyśmy
byśmy podżegali
podżegałybyśmy
byśmy podżegały
2 os. podżegałbyś
byś podżegał
podżegałabyś
byś podżegała
podżegałobyś
byś podżegało
podżegalibyście
byście podżegali
podżegałybyście
byście podżegały
3 os. podżegałby
by podżegał
podżegałaby
by podżegała
podżegałoby
by podżegało
podżegaliby
by podżegali
podżegałyby
by podżegały

bezosobnik: podżegano by

bezokolicznik: podżegać

imiesłów przysłówkowy współczesny: podżegając

gerundium: podżeganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podżeganie
podżegania
D. podżegania
podżegań
C. podżeganiu
podżeganiom
B. podżeganie
podżegania
N. podżeganiem
podżeganiami
Ms. podżeganiu
podżeganiach
W. podżeganie
podżegania

imiesłów przymiotnikowy czynny: podżegający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podżegający
podżegający
podżegający
podżegające
podżegająca
D. podżegającego
podżegającego
podżegającego
podżegającego
podżegającej
C. podżegającemu
podżegającemu
podżegającemu
podżegającemu
podżegającej
B. podżegającego
podżegającego
podżegający
podżegające
podżegającą
N. podżegającym
podżegającym
podżegającym
podżegającym
podżegającą
Ms. podżegającym
podżegającym
podżegającym
podżegającym
podżegającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podżegający
podżegający
podżegające
podżegające
D. podżegających
podżegających
podżegających
podżegających
C. podżegającym
podżegającym
podżegającym
podżegającym
B. podżegających
podżegających
podżegających
podżegające
N. podżegającymi
podżegającymi
podżegającymi
podżegającymi
Ms. podżegających
podżegających
podżegających
podżegających

imiesłów przymiotnikowy bierny: podżegany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podżegany
podżegany
podżegany
podżegane
podżegana
D. podżeganego
podżeganego
podżeganego
podżeganego
podżeganej
C. podżeganemu
podżeganemu
podżeganemu
podżeganemu
podżeganej
B. podżeganego
podżeganego
podżegany
podżegane
podżeganą
N. podżeganym
podżeganym
podżeganym
podżeganym
podżeganą
Ms. podżeganym
podżeganym
podżeganym
podżeganym
podżeganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podżegani
podżegani
podżegane
podżegane
D. podżeganych
podżeganych
podżeganych
podżeganych
C. podżeganym
podżeganym
podżeganym
podżeganym
B. podżeganych
podżeganych
podżeganych
podżegane
N. podżeganymi
podżeganymi
podżeganymi
podżeganymi
Ms. podżeganych
podżeganych
podżeganych
podżeganych

odpowiednik aspektowy: podżegnąć

Pochodzenie

Czasownik w związku etymologicznym ze st.pol. podżec 'podpalić' z przedrostkiem pod- od st.pol. żec 'palić', które kontynuuje psł. *žegti 'palić', wywodzące się z wcześniejszej prasłowiańskiej postaci *geg-, która powstała w wyniku upodobnienia spółgłosek na odległość z pierwotnego *deg- (zachowanego w psł. *degъtь 'smoła, dziegieć') (Bor); zob. dziegieć, żgać

Definicja

książk. 
namawiać lub prowokować kogoś do zrobienia czegoś złego

Wymowa

[pod-żegać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  judzić, podjudzać

Połączenia

  • podżegać bandytów, dziennikarzy, podopiecznych, pracownika sekretariatu, przestępców; dzieci, kolegów
  • podżeganie i pomocnictwo; zarzut podżegania; oskarżony, podejrzany o podżeganie
  • podżeganie do bicia, do buntu, do nienawiści (rasowej), do pobicia, do popełnienia przestępstwa, do poświadczenia nieprawdy, do przestępstwa, do rozboju, do składania fałszywych zeznań, do wojny, do zabójstwa, do zbrodni, do zniszczenia dokumentów
  • podżeganie przeciwko mnie; Rosji, Żydom

Cytaty

W sierpniu 1914 r. działacz ten ostrzegał robotników włoskich: „Robotnicy… ludzie, którzy podżegają was do wojny, oszukują was”.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

[...] prokuratura postawiła jej zarzut podżegania do zabójstwa.

źródło: NKJP: Beata Marciniak: Mokra robota na zlecenie, Dziennik Zachodni, 2004-05-19

W rzeczywistości oba ugrupowania niewiele różnią się od siebie: skrycie gloryfikują III Rzeszę, podżegają przeciw żyjącym w RFN cudzoziemcom, domagają się „odtworzenia Niemiec w granicach z 1937 r.”

źródło: NKJP: Weronika Kostyrko: NIEMCY, Gazeta Wyborcza, 1994-08-25

Zgodnie z nim państwo powinno chronić nieletnich przed publikacjami „pornograficznymi, zachęcającymi do prostytucji, brutalizującymi, podżegającymi do przemocy, przestępstwa, rasizmu bądź zawierającymi pochwałę wojny” .

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Posłowie chcą ograniczyć dystrybucję szkodliwych czasopism, Gazeta Wyborcza, 1997-05-24

Składnia

bez ograniczeń + podżegać +
(KOGO) + do CZEGO
bez ograniczeń + podżegać +
(KOGO) + przeciw KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json