Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
podżegam |
podżegamy |
|||
| 2 os. |
podżegasz |
podżegacie |
|||
| 3 os. |
podżega |
podżegają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podżegałem +(e)m podżegał |
podżegałam +(e)m podżegała |
podżegałom +(e)m podżegało |
podżegaliśmy +(e)śmy podżegali |
podżegałyśmy +(e)śmy podżegały |
| 2 os. |
podżegałeś +(e)ś podżegał |
podżegałaś +(e)ś podżegała |
podżegałoś +(e)ś podżegało |
podżegaliście +(e)ście podżegali |
podżegałyście +(e)ście podżegały |
| 3 os. |
podżegał |
podżegała |
podżegało |
podżegali |
podżegały |
bezosobnik: podżegano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę podżegał będę podżegać |
będę podżegała będę podżegać |
będę podżegało będę podżegać |
będziemy podżegali będziemy podżegać |
będziemy podżegały będziemy podżegać |
| 2 os. |
będziesz podżegał będziesz podżegać |
będziesz podżegała będziesz podżegać |
będziesz podżegało będziesz podżegać |
będziecie podżegali będziecie podżegać |
będziecie podżegały będziecie podżegać |
| 3 os. |
będzie podżegał będzie podżegać |
będzie podżegała będzie podżegać |
będzie podżegało będzie podżegać |
będą podżegali będą podżegać |
będą podżegały będą podżegać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
podżegajmy |
|
| 2 os. |
podżegaj |
podżegajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podżegałbym bym podżegał |
podżegałabym bym podżegała |
podżegałobym bym podżegało |
podżegalibyśmy byśmy podżegali |
podżegałybyśmy byśmy podżegały |
| 2 os. |
podżegałbyś byś podżegał |
podżegałabyś byś podżegała |
podżegałobyś byś podżegało |
podżegalibyście byście podżegali |
podżegałybyście byście podżegały |
| 3 os. |
podżegałby by podżegał |
podżegałaby by podżegała |
podżegałoby by podżegało |
podżegaliby by podżegali |
podżegałyby by podżegały |
bezosobnik: podżegano by
bezokolicznik: podżegać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
podżegając
gerundium: podżeganie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | podżeganie |
podżegania |
| D. | podżegania |
podżegań |
| C. | podżeganiu |
podżeganiom |
| B. | podżeganie |
podżegania |
| N. | podżeganiem |
podżeganiami |
| Ms. | podżeganiu |
podżeganiach |
| W. | podżeganie |
podżegania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: podżegający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podżegający |
podżegający |
podżegający |
podżegające |
podżegająca |
| D. | podżegającego |
podżegającego |
podżegającego |
podżegającego |
podżegającej |
| C. | podżegającemu |
podżegającemu |
podżegającemu |
podżegającemu |
podżegającej |
| B. | podżegającego |
podżegającego |
podżegający |
podżegające |
podżegającą |
| N. | podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
podżegającą |
| Ms. | podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
podżegającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podżegający |
podżegający |
podżegające |
podżegające |
| D. | podżegających |
podżegających |
podżegających |
podżegających |
| C. | podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
podżegającym |
| B. | podżegających |
podżegających |
podżegających |
podżegające |
| N. | podżegającymi |
podżegającymi |
podżegającymi |
podżegającymi |
| Ms. | podżegających |
podżegających |
podżegających |
podżegających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: podżegany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podżegany |
podżegany |
podżegany |
podżegane |
podżegana |
| D. | podżeganego |
podżeganego |
podżeganego |
podżeganego |
podżeganej |
| C. | podżeganemu |
podżeganemu |
podżeganemu |
podżeganemu |
podżeganej |
| B. | podżeganego |
podżeganego |
podżegany |
podżegane |
podżeganą |
| N. | podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
podżeganą |
| Ms. | podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
podżeganej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podżegani |
podżegani |
podżegane |
podżegane |
| D. | podżeganych |
podżeganych |
podżeganych |
podżeganych |
| C. | podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
podżeganym |
| B. | podżeganych |
podżeganych |
podżeganych |
podżegane |
| N. | podżeganymi |
podżeganymi |
podżeganymi |
podżeganymi |
| Ms. | podżeganych |
podżeganych |
podżeganych |
podżeganych |
odpowiednik aspektowy: podżegnąć
Pochodzenie
Czasownik w związku etymologicznym ze st.pol. podżec 'podpalić' z przedrostkiem pod- od st.pol. żec 'palić', które kontynuuje psł. *žegti 'palić', wywodzące się z wcześniejszej prasłowiańskiej postaci *geg-, która powstała w wyniku upodobnienia spółgłosek na odległość z pierwotnego *deg- (zachowanego w psł. *degъtь 'smoła, dziegieć') (Bor); zob. dziegieć, żgać
Definicja
Wymowa
[pod-żegać]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- podżegać bandytów, dziennikarzy, podopiecznych, pracownika sekretariatu, przestępców; dzieci, kolegów
- podżeganie i pomocnictwo; zarzut podżegania; oskarżony, podejrzany o podżeganie
- podżeganie do bicia, do buntu, do nienawiści (rasowej), do pobicia, do popełnienia przestępstwa, do poświadczenia nieprawdy, do przestępstwa, do rozboju, do składania fałszywych zeznań, do wojny, do zabójstwa, do zbrodni, do zniszczenia dokumentów
- podżeganie przeciwko mnie; Rosji, Żydom
Cytaty
|
W sierpniu 1914 r. działacz ten ostrzegał robotników włoskich: „Robotnicy… ludzie, którzy podżegają was do wojny, oszukują was”. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967 |
|
|
[...] prokuratura postawiła jej zarzut podżegania do zabójstwa. źródło: NKJP: Beata Marciniak: Mokra robota na zlecenie, Dziennik Zachodni, 2004-05-19 |
|
|
W rzeczywistości oba ugrupowania niewiele różnią się od siebie: skrycie gloryfikują III Rzeszę, podżegają przeciw żyjącym w RFN cudzoziemcom, domagają się „odtworzenia Niemiec w granicach z 1937 r.” źródło: NKJP: Weronika Kostyrko: NIEMCY, Gazeta Wyborcza, 1994-08-25 |
|
|
Zgodnie z nim państwo powinno chronić nieletnich przed publikacjami „pornograficznymi, zachęcającymi do prostytucji, brutalizującymi, podżegającymi do przemocy, przestępstwa, rasizmu bądź zawierającymi pochwałę wojny” . źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Posłowie chcą ograniczyć dystrybucję szkodliwych czasopism, Gazeta Wyborcza, 1997-05-24 |
Składnia
|
+ | podżegać | + |
(KOGO) +
do CZEGO
|
|
+ | podżegać | + |
(KOGO) +
przeciw KOMU
|