UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

połysk

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od dawnego przedrostkowego połyskać (się) 'lśnić, błyszczeć, świecić', które od dawnego łyskać 'błyskać' i łyskać się 'błyszczeć, lśnić; błyskać się', pochodzących od psł. *lyskati 'błyszczeć, lśnić'; zob. lśnić

Definicja

błyszczenie się czegoś, od czego odbija się światło

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

antonimy:  mat
hiperonimy:  blask

Połączenia

  • efektowny, ładny, piękny; blady, delikatny, głęboki, lekki, słaby, subtelny; jedwabisty, lustrzany, metaliczny, perłowy; srebrzysty, złocisty; różowy, niebieski, granatowy, ... połysk
  • połysk paznokci, włosów, zębów; metalu, miedzi, mosiądzu, stali; klejnotów; mebli; farby
  • coś bez połysku
  • nabrać połysku
  • pozbawiony połysku
  • nadać połysk
  • wyczyszczony, wypolerowany, wypucowany do połysku

Cytaty

Nowy Jork też ma takie pomniki: kiczowaty złocisty pomnik przy Columbus Circle, którego połysk w słoneczne dni oślepia kierowców przejeżdżających 59th Street.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Wychudzona, oczy podkrążone, włosy bez połysku – kontynuował. – Nie wiem, czy zębów nie straciła. Wszystko z miłości.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Wyglądałyśmy po prostu pięknie - śmieje się Anna Łachman. - Całe w brokacie, nadającym skórze połysk!

źródło: NKJP: Obrót w szpagacie, Dziennik Polski, 2000-05-06

Z sufitu zwisał wielki żyrandol. Kaskada opasanych złotymi drucikami szkiełek chwiała się nad ustawionym centralnie, wyczyszczonym do połysku stołem.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Pierwsze promienie słońca zmąciły mglistą szarość świtu, nadając mu różowy połysk.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. połysk
połyski
D. połysku
połysków
C. połyskowi
połyskom
B. połysk
połyski
N. połyskiem
połyskami
Ms. połysku
połyskach
W. połysku
połyski

Frazeologizmy

na wysoki połysk II
na wysoki połysk I
Data ostatniej modyfikacji: 24.01.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json