Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | opóźnienie |
opóźnienia |
|
| D. | opóźnienia |
opóźnień |
|
| C. | opóźnieniu |
opóźnieniom |
|
| B. | opóźnienie |
opóźnienia |
|
| N. | opóźnieniem |
opóźnieniami |
|
| Ms. | opóźnieniu |
opóźnieniach |
|
| W. | opóźnienie |
opóźnienia |
Pochodzenie
Zob. późny
1.a fakt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obsuw, obsuwa, poślizg, spóźnienie, zwłoka |
Połączenia
- dodatkowe, duże, maksymalne, minimalne, pewne, znaczne; kilkudniowe, kilkugodzinne, kilkuminutowe... opóźnienie; opóźnienie gospodarcze, technologiczne
- opóźnienie planów, spraw
- opóźnienie wynikło z czegoś, wystąpiło
- mieć, wywołać opóźnienie; nadrabiać opóźnienia
- przeprosić/przepraszać za opóźnienie
- dotrzeć, działać, nastąpić, reagować, zacząć się z opóźnieniem
- opóźnienie w jakiejś dziedzinie, w gospodarce, w nauce, w realizacji czegoś, w rozwoju
Cytaty
|
[...] poleciałam wtedy do Warszawy tylko dzięki temu, że samolot miał bardzo duże opóźnienie, tylko dzięki temu! źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B, 1996 |
|
|
Liczyłem dzielnie sekundy opóźnienia, które dłużyły się niemożliwie. źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003 |
|
|
- Z dziesięcioletnim opóźnieniem, na początku lat siedemdziesiątych zaczęła do Polski wchodzić fala soborowa. źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef, Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995 |
|
|
Dodał, że jedyną przyczyną pewnych opóźnień w uregulowaniu spraw w Sejmie jest natłok obowiązków wicepremiera. źródło: NKJP: Piotr Ożadowicz: Skubie podatników, Trybuna, 2006 |
|
|
- Nie martw się - mówiła Żaneta. - Opóźnienia się zdarzają... źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
1.b czas
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Połączenia
- czas; ileś dni, godzin, minut... opóźnienia
- opóźnienie rośnie, zmienia się
- opóźnienie może ulec zmianie
Cytaty
|
Liczyłem dzielnie sekundy opóźnienia, które dłużyły się niemożliwie. źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003 |
|
|
Reakcja czoła na impuls klimatyczny przechodzący przez dany system lodowcowy jest opóźniona [...]. Jednym z zasadniczych problemów badawczych jest określenie czasu trwania tego opóźnienia. źródło: NKJP: Jacek Jania: Glacjologia : nauka o lodowcach, 1993 |
|
|
Nie wierzę, że opóźnienia będą takie, jakie zapowiada GDDKiA. źródło: NKJP: Michał Wroński: Autostrada z Pyrzowic dopiero w 2015 roku, jak dobrze pójdzie, Dziennik Zachodni, 2010-03-18 |
2. w fizyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | przyspieszenie |
Połączenia
- pomiar, wartość opóźnienia
- zmierzyć opóźnienie
Cytaty
|
Wzór na drogę i prędkość końcową w ruchu prostoliniowym jednostajnie opóźnionym. Opóźnienie jest wielkością wektorową. Opóźnienie w ruchu prostoliniowym jednostajnie opóźnionym jest stałe. źródło: Internet: fizyka.pisz.pl |
|
|
W ruchu jednostajnie opóźnionym szybkość w dowolnej chwili ruchu jest mniejsza niż szybkość początkowa. Zatem wartość Δv= v−v0 < 0. Oznacza to, że wektor opóźnienia w każdej chwili ma zwrot przeciwny do zwrotu wektora prędkości, gdy tymczasem wektor przyspieszenia (w ruchu jednostajnie przyspieszonym) ma zwrot zgodny ze zwrotem wektora prędkości. źródło: Internet: sciaga.pl |