UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pedałować

Chronologizacja

1889, Kłosy, Tom 48, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pedałuję
pedałujemy
2 os. pedałujesz
pedałujecie
3 os. pedałuje
pedałują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pedałowałem
+(e)m pedałował
pedałowałam
+(e)m pedałowała
pedałowałom
+(e)m pedałowało
pedałowaliśmy
+(e)śmy pedałowali
pedałowałyśmy
+(e)śmy pedałowały
2 os. pedałowałeś
+(e)ś pedałował
pedałowałaś
+(e)ś pedałowała
pedałowałoś
+(e)ś pedałowało
pedałowaliście
+(e)ście pedałowali
pedałowałyście
+(e)ście pedałowały
3 os. pedałował
pedałowała
pedałowało
pedałowali
pedałowały

bezosobnik: pedałowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pedałował
będę pedałować
będę pedałowała
będę pedałować
będę pedałowało
będę pedałować
będziemy pedałowali
będziemy pedałować
będziemy pedałowały
będziemy pedałować
2 os. będziesz pedałował
będziesz pedałować
będziesz pedałowała
będziesz pedałować
będziesz pedałowało
będziesz pedałować
będziecie pedałowali
będziecie pedałować
będziecie pedałowały
będziecie pedałować
3 os. będzie pedałował
będzie pedałować
będzie pedałowała
będzie pedałować
będzie pedałowało
będzie pedałować
będą pedałowali
będą pedałować
będą pedałowały
będą pedałować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pedałujmy
2 os. pedałuj
pedałujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pedałowałbym
bym pedałował
pedałowałabym
bym pedałowała
pedałowałobym
bym pedałowało
pedałowalibyśmy
byśmy pedałowali
pedałowałybyśmy
byśmy pedałowały
2 os. pedałowałbyś
byś pedałował
pedałowałabyś
byś pedałowała
pedałowałobyś
byś pedałowało
pedałowalibyście
byście pedałowali
pedałowałybyście
byście pedałowały
3 os. pedałowałby
by pedałował
pedałowałaby
by pedałowała
pedałowałoby
by pedałowało
pedałowaliby
by pedałowali
pedałowałyby
by pedałowały

bezosobnik: pedałowano by

bezokolicznik: pedałować

imiesłów przysłówkowy współczesny: pedałując

gerundium: pedałowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pedałowanie
pedałowania
D. pedałowania
pedałowań
C. pedałowaniu
pedałowaniom
B. pedałowanie
pedałowania
N. pedałowaniem
pedałowaniami
Ms. pedałowaniu
pedałowaniach
W. pedałowanie
pedałowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: pedałujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pedałujący
pedałujący
pedałujący
pedałujące
pedałująca
D. pedałującego
pedałującego
pedałującego
pedałującego
pedałującej
C. pedałującemu
pedałującemu
pedałującemu
pedałującemu
pedałującej
B. pedałującego
pedałującego
pedałujący
pedałujące
pedałującą
N. pedałującym
pedałującym
pedałującym
pedałującym
pedałującą
Ms. pedałującym
pedałującym
pedałującym
pedałującym
pedałującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pedałujący
pedałujący
pedałujące
pedałujące
D. pedałujących
pedałujących
pedałujących
pedałujących
C. pedałującym
pedałującym
pedałującym
pedałującym
B. pedałujących
pedałujących
pedałujących
pedałujące
N. pedałującymi
pedałującymi
pedałującymi
pedałującymi
Ms. pedałujących
pedałujących
pedałujących
pedałujących

1. kręcić pedałami

Definicja

kręcić pedałami roweru

Pochodzenie

Od: pedał (gazu)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pedalić

Cytaty

Zamiast biegania chodziłam na szybkie spacery trwające około godziny oraz pedałowałam na rowerku stacjonarnym około 20min.

źródło: Internet: tomimary.blogspot.com

U osób niewytrenowanych intensywne pedałowanie na rowerze ergometrycznym powodowało podwyższenie poziomu substancji reagujących z kwasem tiobarbiturowym w osoczu krwi.

źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995

2. jechać na rowerze

Definicja

jechać na rowerze

Pochodzenie

Od: pedał (gazu)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kręcić, pedalić

Cytaty

W słoneczny, pachnący kwitnącymi lipami niedzielny poranek jadę rowerem gdzieś pomiędzy Zgorzelcem a Bogatynią. Pedałuję bocznymi drogami, bez żadnego celu, bez cienia rozmysłu, i może właśnie dlatego trafiam w końcu na wioskę, która jest całkowicie opuszczona.

źródło: NKJP: Henryk Waniek: Opis podróży mistycznej z Oświęcimia do Zgorzelca 1257-1957, 1996

W strugach wody pedałowaliśmy po nieutwardzonych drożynach mijając kolejne pominięte na mapach osady.

źródło: Internet: planetadzika.wordpress.com

Za pedałowanie na gazie rowerzyści odpowiedzą przed sądem. Grozi im kara grzywny lub nawet do 2 lat więzienia.

źródło: NKJP: Jarosław Sulikowski: Pedałują na gazie, Gazeta Wrocławska, 2001-07-10

Dopiero kiedy sylwetka maszyny znikła za horyzontem, wszedłem do stodoły po rower. Pedałowałem do Reni ile sił w nogach.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Mimo swych 81 lat nie wyobraża sobie, by mogła funkcjonować bez roweru. Czy deszcz, czy wiatr pedałuje z Izbicka do Kamienia Śląskiego lub na Górę św. Anny.

źródło: NKJP: Przywiązanie, Dziennik Polski, 2006-05-06

Składnia

bez ograniczeń + pedałować +
(DOKĄD)

3. maszerować

Definicja

pot. 
iść lub jechać szybko w określonym celu

Pochodzenie

Od: pedał (gazu)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dymać, zasuwać

Cytaty

- Odechciało mi się zwiedzania, jak pomyślałam, że będę tam nocować albo pedałować pieszo 21 km.

źródło: Internet: idziemy.nagrzyby.pl/index.php

Ja też byłbym załamany, gdyby mojemu coś się działo. Jutro np. pedałuję z nim do okulisty. Od pół roku ma zeza [...] nie chce mu przejść.

źródło: Internet: dyskusje.gwar.pl

Składnia

bez ograniczeń + pedałować +
(DOKĄD)

4. uprawiać seks

Definicja

żart. 
o mężczyźnie: uprawiać seks z innym mężczyzną

Pochodzenie

Zob. pedał 3

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pedalić się, pedałować się

Cytaty

Ja nie mam nic przeciw pedałowaniu, ale obnoszenie się z tym budzi mój wstręt i obrzydzenie.

źródło: Internet: wiadomosci.onet.pl

„ Zakaz pedałowania ” - plakaty z takim tekstem pojawiły się niedawno na ulicach Bydgoszczy. Stanowią one element akcji wymierzonej w homoseksualistów - informuje „Express Bydgoski”.

źródło: NKJP: (AMK): Tygodniówka, Dziennik Polski, 2005-05-14

Dopóki pedryle pedałują w samotności, nic. Ale kiedy przyłażą z tym do szkoły...

źródło: NKJP: Internet

5. na organach

Definicja

muz. 
grając na instrumentach muzycznych, używać pedałów

Pochodzenie

Od: pedał (gazu)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

Siedziała przy fortepianie, pedałowała bosymi stopami i z pogodnym uśmiechem grała przedwojenne szlagiery: Titina, ach, Titina, Tango Milonga, Oczy czarne.

źródło: NKJP: Anita Janowska: Krzyżówka, 1996

Pomocnik organisty za pomocą pedałowania dmie w organy.

źródło: NKJP: Internet

Pedałowanie oznacza zmianę wysokości dźwięku wydawanego przez kocioł za pomocą pedału i w takim kontekście równoznaczne jest ze strojeniem.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json