Chronologizacja
W znaczeniu przemieścić się bardzo szybko
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
upędzę |
upędzimy |
|||
| 2 os. |
upędzisz |
upędzicie |
|||
| 3 os. |
upędzi |
upędzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upędziłem +(e)m upędził |
upędziłam +(e)m upędziła |
upędziłom +(e)m upędziło |
upędziliśmy +(e)śmy upędzili |
upędziłyśmy +(e)śmy upędziły |
| 2 os. |
upędziłeś +(e)ś upędził |
upędziłaś +(e)ś upędziła |
upędziłoś +(e)ś upędziło |
upędziliście +(e)ście upędzili |
upędziłyście +(e)ście upędziły |
| 3 os. |
upędził |
upędziła |
upędziło |
upędzili |
upędziły |
bezosobnik: upędzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
upędźmy |
|
| 2 os. |
upędź |
upędźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upędziłbym bym upędził |
upędziłabym bym upędziła |
upędziłobym bym upędziło |
upędzilibyśmy byśmy upędzili |
upędziłybyśmy byśmy upędziły |
| 2 os. |
upędziłbyś byś upędził |
upędziłabyś byś upędziła |
upędziłobyś byś upędziło |
upędzilibyście byście upędzili |
upędziłybyście byście upędziły |
| 3 os. |
upędziłby by upędził |
upędziłaby by upędziła |
upędziłoby by upędziło |
upędziliby by upędzili |
upędziłyby by upędziły |
bezosobnik: upędzono by
bezokolicznik: upędzić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
upędziwszy
gerundium: upędzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | upędzenie |
upędzenia |
| D. | upędzenia |
upędzeń |
| C. | upędzeniu |
upędzeniom |
| B. | upędzenie |
upędzenia |
| N. | upędzeniem |
upędzeniami |
| Ms. | upędzeniu |
upędzeniach |
| W. | upędzenie |
upędzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: upędzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | upędzony |
upędzony |
upędzony |
upędzone |
upędzona |
| D. | upędzonego |
upędzonego |
upędzonego |
upędzonego |
upędzonej |
| C. | upędzonemu |
upędzonemu |
upędzonemu |
upędzonemu |
upędzonej |
| B. | upędzonego |
upędzonego |
upędzony |
upędzone |
upędzoną |
| N. | upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
upędzoną |
| Ms. | upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
upędzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | upędzeni |
upędzeni |
upędzone |
upędzone |
| D. | upędzonych |
upędzonych |
upędzonych |
upędzonych |
| C. | upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
upędzonym |
| B. | upędzonych |
upędzonych |
upędzonych |
upędzone |
| N. | upędzonymi |
upędzonymi |
upędzonymi |
upędzonymi |
| Ms. | upędzonych |
upędzonych |
upędzonych |
upędzonych |
Pochodzenie
Zob. pędzić
1. bimber
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przepędzić, wypędzić |
Połączenia
- upędzić bimbru, wina, winka, nalewki, piwa; syropu
- upędzić wódkę, wino, rum, rakiję, piwo, absynt; jakiś trunek
- upędzić z winogron, ze śliwek, z żyta; z cukierków
Cytaty
|
Mieli w swym dobytku zapas drożdży i melasy, z których upędzili bimbru. źródło: NKJP: Andrzej Górny: Świątynia Bzz Nzz, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2004-12-23 |
|
|
[...] W każdym gospodarstwie o profilu owocowym wolno upędzić po sto litrów wina na własne potrzeby i zapraszać na jego degustację [...]. źródło: NKJP: Tomasz Binek: Małopolski szlak owocowy, Gazeta Krakowska, 2002-06-12 |
|
|
[...] Jakiś czas temu do komendy w Czarnej przyszła kobieta. Prosiła o wydanie pozwolenia na upędzenie stu litrów samogonu. źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Bimber można pędzić w bańce do mleka i destylować w dziecięcej wanience, Gazeta Wyborcza, 1996-03-19 |
|
|
Równie dobrze można upędzić spirytus ze zgniłych ziemniaków. źródło: Internet: winogrona.org |
Składnia
|
+ | upędzić | + |
CZEGO +
(z CZEGO)
|
|
+ | upędzić | + |
CO +
(z CZEGO)
|
2. roślinę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
Cytaty
|
Ciekawe, która pierwsza upędzi hiacynta. Jej cebulka rośnie jak na drożdżach. źródło: Internet: galeria.swiatkwiatow.pl |
Składnia
|
+ | upędzić | + |
CO
|
3. felieton
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
[...] Zamiast cokolwiek wymyślać, trzeba taki brakujący felieton w te pędy upędzić z tego, co pod ręką. źródło: NKJP: (X): Sam-ogon, Dziennik Polski, 2008-10-31 |
Składnia
|
+ | upędzić | + |
CO
|