UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pies łańcuchowy

Odmiana

typ frazy: fraza rzeczownikowa

m1, odmienny: pies, łańcuchowy

1. osoba

Definicja

książk. 
osoba lub instytucja pilnująca kogoś lub czegoś, będąca na usługach kogoś lub czegoś, co ogranicza jej wolność i niezależność

Pochodzenie

Od hasła propagandowego z 1948 roku: "Tito – pies łańcuchowy imperializmu", odnoszonego do Josipa Broza-. Tito, przywódcy jugosłowiańskiego, który został w tym okresie uznany za zdrajcę idei komunizmu.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Wreszcie - pies łańcuchowy carskiego reżymu pochylił się nad działaczem podziemia i delikatnie trącił go w ramię: „Panie Makarow! Panie Makarow! Proszę - tu jest pański paszport!”.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, tom 1, 1977

– Przede mną nie musi pan udawać, że to wszystko się panu podoba. Ja dużo rozumiem, bo dużo widziałem. Zrobili z pana psa łańcuchowego, a w dodatku musi pan patrzeć na to, że tego pańskiego złota jest coraz mniej.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Za kilka tygodni [...] zostanie w tych kręgach uznany za bezbożnika, trockistę, psa łańcuchowego komuny i kapitalistów. Pociechą będzie dla niego fakt, że znajdzie się w całkiem dobrym towarzystwie, bo biskup [...] już dostał za swoje.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Oręż oświecenia, Wprost nr 46, 1997

Kloss postanowił przeprowadzić najpierw rekonesans osobiście. Jeśliby mógł ustalić, co wie naprawdę Inga? I kto jest psem łańcuchowym jej stryja?

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Składnia

bez ograniczeń + pies łańcuchowy +
(KOGO/CZEGO)

2. zwierzę

Definicja

pies stróżujący domu i obejścia, przywiązany na łańcuchu w okolicach swojej budy

Warianty

  • pies podwórzowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

Nikt też nie trzymał tu złych psów łańcuchowych, jak w Polsce, gdzie - pamiętał - ujadają zza każdej wysokiej siatki. Siatek też tu nie było, co najwyżej drewniane płotki, chroniące wydmy.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

W nadleśnictwie, jak w raju, wolno było zrywać i jeść, co kto chciał. Nie wolno było tylko zanadto się zbliżać do uli i do dwóch złych psów łańcuchowych, ale - w przeciwieństwie do raju - nietrudno było przestrzegać tego zakazu.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

W województwie śląskim problem psów łańcuchowych od lat jest bagatelizowany zarówno przez mieszkańców, jak i władze, nie reagujące na apele. O ile psa na łańcuchu nie spotkamy w centrach dużych miast, to na wsiach i peryferiach miast jest to zjawisko masowe.

źródło: NKJP: Grzegorz Lisiecki: Przykuli się do psich bud na znak protestu, Dziennik Zachodni, 2008-10-06

Data ostatniej modyfikacji: 09.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json