UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gust

Chronologizacja

SJPXVII: (inne znaczenie), SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. gustus 'smak'

1. poczucie piękna

Definicja

poczucie piękna, harmonii i elegancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smak
antonimy:  bezguście, kicz

Połączenia

  • dobry, doskonały, niezły, świetny, wyrafinowany, wyrobiony; fatalny, kiepski, spaczony, zły; mój, nasz, swój, własny; dziwny gust
  • gust i smak, gust i styl, gust i wyobraźnia
  • brak gustu
  • pozbawiony gustu
  • mieć gust
  • ubrany bez gustu

Cytaty

Henryk miał bardzo dobry gust, wszystko, co kupował, było piękne, wszystko musiał mieć w najlepszym gatunku.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Czesi przebudowali, niestety, bez gustu, rezydencję Końska baronów Bessów. Budynek [...], kłując w oczy jaskrawoczerwoną barwą, przypomina filmowy dom uciech.

źródło: NKJP: Zamki i ludzie, Dziennik Polski, 2002-02-09

[...] kapa wygląda jak nowa, a kolory dobrane z gustem przez tkaczkę nie straciły nic na ostrości.

źródło: NKJP: Alicja Fidrysiak: Babcia z sokolim wzrokiem, Tygodnik Ciechanowski, 2006-01-03

Ludzie kupują różne, dziwne zabawki. Nie nam oceniać gust i smak rodziców, którzy kupują to swoim dzieciom.

źródło: NKJP: Agnieszka Ogonek: 'Śmierdziel' dla dzieciaka, Echo Dnia, 2004-05-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gust
gusty
przestarz. gusta
D. gustu
gustów
C. gustowi
gustom
B. gust
gusty
przestarz. gusta
N. gustem
gustami
Ms. guście
gustach
W. guście
gusty
przestarz. gusta

Inne uwagi

Zwykle lp

2. upodobanie

Definicja

to, co ktoś lubi i w czym znajduje przyjemność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  upodobanie, zamiłowanie

Połączenia

  • osobisty, subiektywny; masowy, polski, specyficzny gust; moje, nasze, swoje; indywidualne, kobiece, prywatne, własne; drobnomieszczańskie, europejskie, lokalne; dzisiejsze, tradycyjne, współczesne; dziwne, wybredne, wyrafinowane, wyszukane; niewybredne, niskie, prymitywne, tanie; nowe, zmienne gusta; gusta artystyczne, czytelnicze, estetyczne, kulinarne, literackie, muzyczne
  • gust epoki; gusta ludzi, młodzieży; Europejczyków, Polaków; czytelników, fanów, klientów, konsumentów, krytyków, odbiorców, słuchaczy, widzów; publiczności, widowni; mas
  • gusta i oczekiwania, gusta i potrzeby, gusta i preferencje, gusta i przyzwyczajenia, gusta i upodobania, gusta i wymagania, gusta i zainteresowania; gusta i opinie, gusta i poglądy; mody i gusta
  • zmiana gustów
  • zgodny z czyimś gustem
  • gusta zmieniają się
  • odpowiadać, schlebiać; odpowiadający gustom
  • kształtować, zmienić/zmieniać gust; poznać, znać gusta; zadowolić, zaspokoić gusty
  • kierować się czyimś gustem
  • dostosować się; dopasowany, dostosowany do gustów
  • trafić w czyjś gust; utrafić, wpadać w gusta

Cytaty

Radiowiec z kieleckiej stacji dobrze zna muzyczne gusta studentów.

źródło: NKJP: Marzena Ślusarz: Moc nagród i zabaw w Antrakcie (video), Echo Dnia, 2007-12-01

Rozumiem, iż rola mediów polega nie tylko na informowaniu i zaspokajaniu gustów czytelników czy widzów, ale także na kształtowaniu postaw.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.05.1998

Prezes[...] stawia na wieś i na prowincję. Stara się odgadnąć jej gusta i potrzeby.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska, Gazeta Wyborcza, 1995-10-20

Innym znanym szkodnikiem rzepaku, a zwłaszcza gorczycy jest gnatarz rzepakowiec [...]. Ostatnio jednak gnatarz jakby zmienił gust, przerzucając się na... kapustę pekińską.

źródło: NKJP: Szkodniki w nowych rolach, Dziennik Polski, 2003-03-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gust
gusty
przestarz. gusta
D. gustu
gustów
C. gustowi
gustom
B. gust
gusty
przestarz. gusta
N. gustem
gustami
Ms. guście
gustach
W. guście
gusty
przestarz. gusta

3. w sztuce

Definicja

zespół cech charakterystycznych dla czyjejś twórczości lub jakiegoś kierunku w sztuce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  styl

Połączenia

  • gust angielski, klasycystyczny

Cytaty

[...] kilkanaście lat po wybudowaniu pałacu (ok. 1825 r.), po jego wschodniej stronie założono park w guście angielskim [...].

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Ani teatr frankfurcki, ani berliński [...] nie wykraczał poza gust klasycystyczny.

źródło: NKJP: Alina Kowalczykowa: Dramat i teatr romantyczny, 1997

[...] właściwie nie było odrębnego stylu o tej nazwie, a raczej gust obowiązujący w tym okresie, opierający się na erudycji.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gust
gusty
przestarz. gusta
D. gustu
gustów
C. gustowi
gustom
B. gust
gusty
przestarz. gusta
N. gustem
gustami
Ms. guście
gustach
W. guście
gusty
przestarz. gusta

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

coś w tym guście
ktoś/coś przypada do gustu komuś
ktoś/coś przypadł/przypadło do gustu komuś
są gusta i guściki
w czyimś guście
w dobrym guście
w złym guście
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json