UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opędzić się

Chronologizacja

1809, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	opędzę się	opędzimy się
2 os.	opędzisz się	opędzicie się
3 os.	opędzi się	opędzą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opędziłem się +(e)m się opędził	opędziłam się +(e)m się opędziła	opędziłom się +(e)m się opędziło	opędziliśmy się +(e)śmy się opędzili	opędziłyśmy się +(e)śmy się opędziły
2 os.	opędziłeś się +(e)ś się opędził	opędziłaś się +(e)ś się opędziła	opędziłoś się +(e)ś się opędziło	opędziliście się +(e)ście się opędzili	opędziłyście się +(e)ście się opędziły
3 os.	opędził się	opędziła się	opędziło się	opędzili się	opędziły się

bezosobnik: opędzono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		opędźmy się
2 os.	opędź się	opędźcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	opędziłbym się bym się opędził	opędziłabym się bym się opędziła	opędziłobym się bym się opędziło	opędzilibyśmy się byśmy się opędzili	opędziłybyśmy się byśmy się opędziły
2 os.	opędziłbyś się byś się opędził	opędziłabyś się byś się opędziła	opędziłobyś się byś się opędziło	opędzilibyście się byście się opędzili	opędziłybyście się byście się opędziły
3 os.	opędziłby się by się opędził	opędziłaby się by się opędziła	opędziłoby się by się opędziło	opędziliby się by się opędzili	opędziłyby się by się opędziły

bezosobnik: opędzono by się

bezokolicznik: opędzić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: opędziwszy się

gerundium: opędzenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	opędzenie się	opędzenia się
D.	opędzenia się	opędzeń się
C.	opędzeniu się	opędzeniom się
B.	opędzenie się	opędzenia się
N.	opędzeniem się	opędzeniami się
Ms.	opędzeniu się	opędzeniach się
W.	opędzenie się	opędzenia się

odpowiednik aspektowy: opędzać się

Pochodzenie

Zob. pędzić

1. od much

Definicja

pot.

machając ręką lub inną częścią ciała albo jakimś przedmiotem wokół siebie, sprawić, że znajdujące się w pobliżu owady, inne zwierzę lub człowiek oddalą się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ogonić się
	hiperonimy:	pozbyć się

Połączenia

opędzić się rękawem
opędzić się od bąków, od komarów, od chrząszcza, od owada; od wron

Cytaty

	Kiedy wychodził z plebanii, poczuł ulgę, jakby rękawem opędził się od bąków o pyszczkach dziewczynek pani Zofii. źródło: NKJP: Marian Pankowski: Fara na Pomorzu, 1997
	Od much można opędzić się ogonem [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Skutnik: Śpiew i rżenie koni, Dziennik Bałtycki, 2000-08-18
	Hrabiowie też nie mogli opędzić się od tych komarów. Nie było rady. Ciągle pojawiały się nowe, czerwone bąble, a w starych miejscach swędziało. źródło: NKJP: Krystian Lupa: Podglądania, 2003
	Współcześni turyści rzadko już dziś rozpalają ognisko, co najwyżej czynią to dla uzyskania nastroju lub opędzenia się przed plagą komarów. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Składnia

	+	opędzić się	+	od KOGO/CZEGO + (CZYM)
	+	opędzić się	+	przed CZYM

2. od dziennikarzy

Definicja

pot.

uwolnić się od obecności lub wpływu osób, z którymi kontakt jest z jakiegoś powodu nieprzyjemny lub niekorzystny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ogonić się
	hiperonimy:	pozbyć się

Połączenia

opędzić się od adoratorów, od fanów, od wielbicieli; od natrętów; od gości; od klientów, od (nachalnych,...) ekspedientek; od turystów; od doradców, od (natrętnych,...) wierzycieli; od cinkciarzy
opędzić się przed fanami
(nie) móc opędzić się

Cytaty

	Wiedział, że takie będą następstwa, gdy decydował się opuścić statek. Nie opędzi się od natrętów i nie powstrzyma plotek. źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009
	Renata nie podzielała mego wzruszenia i opędziła się ode mnie po paru pocałunkach. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
	[...] Zaraz po zjechaniu na ląd i opędzeniu się od osób robiących nam jakieś przysługi i chcących za to pieniądze, skierowaliśmy się na autostradę, prowadzącą do stolicy Maroka – Rabatu. źródło: NKJP: (X): Bydgoszczanie dotarli już do Afryki, Gazeta Pomorska, 2009-12-29
	Zgodnie z przypuszczeniami kadrowcy lubuskiej komendy wojewódzkiej policji nie mogli opędzić się od chętnych do służby. źródło: NKJP: (X): Wykończył ich antyk, Gazeta Lubuska, 2005
	[...] Lider zespołu [...] wprost nie może opędzić się przed uwielbiającymi go fankami. źródło: NKJP: (BMG): HIM, Mazowieckie To i Owo, 2004-04-22

Składnia

	+	opędzić się	+	od KOGO
	+	opędzić się	+	przed KIM

3. od smutku

Definicja

pot.

pozbyć się lub uniknąć nieprzyjemnych i męczących emocji, myśli, stanów albo czyichś słów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	odegnać, odgonić, ogonić się
	hiperonimy:	pozbyć się

Połączenia

opędzić się pytaniom; jakiejś myśli; jakiemuś wrażeniu, uczuciu, przeczuciu
opędzić się od wspomnień; od jakichś myśli; pytań; od jakiegoś wrażenia; podejrzenia; od jakiejś wizji; od jakichś ofert, zamówień; próśb, zleceń; telefonów; od roboty; od biedy
opędzić się przed jakimiś obrazami
trudno opędzić się
(nie) móc; (nie) potrafić opędzić się

Cytaty

	Nie opędzę się potem od głupich komentarzy. źródło: NKJP: Internet
	Mimo oficjalnych wywieszek w holu starostwa włodarz powiatu nakielskiego nie opędzi się od podań o pracę. źródło: NKJP: (ST): Bezrobotni atakują starostę, Nakielski Czas, 2002-08-21
	Było mi dobrze, choć nie mogłem opędzić się przed kłującymi od czasu do czasu obrazami pijącego ojca, matki w grobie, babci w dalekim miasteczku. źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010
	Sarai nie mogła opędzić się uczuciu, że z niej żartuje. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Składnia

+	opędzić się	+	od CZEGO
+	opędzić się	+	przed CZYM
+	opędzić się	+	CZEMU

Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2018