UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sikać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sikam	sikamy
2 os.	sikasz	sikacie
3 os.	sika	sikają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sikałem +(e)m sikał	sikałam +(e)m sikała	sikałom +(e)m sikało	sikaliśmy +(e)śmy sikali	sikałyśmy +(e)śmy sikały
2 os.	sikałeś +(e)ś sikał	sikałaś +(e)ś sikała	sikałoś +(e)ś sikało	sikaliście +(e)ście sikali	sikałyście +(e)ście sikały
3 os.	sikał	sikała	sikało	sikali	sikały

bezosobnik: sikano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sikał będę sikać	będę sikała będę sikać	będę sikało będę sikać	będziemy sikali będziemy sikać	będziemy sikały będziemy sikać
2 os.	będziesz sikał będziesz sikać	będziesz sikała będziesz sikać	będziesz sikało będziesz sikać	będziecie sikali będziecie sikać	będziecie sikały będziecie sikać
3 os.	będzie sikał będzie sikać	będzie sikała będzie sikać	będzie sikało będzie sikać	będą sikali będą sikać	będą sikały będą sikać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sikajmy
2 os.	sikaj	sikajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sikałbym bym sikał	sikałabym bym sikała	sikałobym bym sikało	sikalibyśmy byśmy sikali	sikałybyśmy byśmy sikały
2 os.	sikałbyś byś sikał	sikałabyś byś sikała	sikałobyś byś sikało	sikalibyście byście sikali	sikałybyście byście sikały
3 os.	sikałby by sikał	sikałaby by sikała	sikałoby by sikało	sikaliby by sikali	sikałyby by sikały

bezosobnik: sikano by

bezokolicznik: sikać

imiesłów przysłówkowy współczesny: sikając

gerundium: sikanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sikanie	sikania
D.	sikania	sikań
C.	sikaniu	sikaniom
B.	sikanie	sikania
N.	sikaniem	sikaniami
Ms.	sikaniu	sikaniach
W.	sikanie	sikania

imiesłów przymiotnikowy czynny: sikający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sikający	sikający	sikający	sikające	sikająca
D.	sikającego	sikającego	sikającego	sikającego	sikającej
C.	sikającemu	sikającemu	sikającemu	sikającemu	sikającej
B.	sikającego	sikającego	sikający	sikające	sikającą
N.	sikającym	sikającym	sikającym	sikającym	sikającą
Ms.	sikającym	sikającym	sikającym	sikającym	sikającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sikający	sikający	sikające	sikające
D.	sikających	sikających	sikających	sikających
C.	sikającym	sikającym	sikającym	sikającym
B.	sikających	sikających	sikających	sikające
N.	sikającymi	sikającymi	sikającymi	sikającymi
Ms.	sikających	sikających	sikających	sikających

odpowiednik aspektowy: siknąć

Pochodzenie

psł. *sikati 'sikać, tryskać cienkim strumieniem'

1. do sedesu

Definicja

pot.

oddawać mocz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ktoś robi siusiu, lać, siusiać, szczać

Połączenia

dzieciak; pijak; pies sikał; bezdomni; koty sikają
sikać do sedesu, do pisuaru; do nocnika; do kubła; do łóżka; do piaskownicy
sikać po nodze; po nogawkach; po ścianach; po bramach
sikać w majtki, w gacie; w pieluszki; w portki; w pościel
sikać w toalecie; w łazience; w piwnicach; w krzakach
sikać na dworze
sikać na drzewo; na buty
sikać pod siebie
sikać na stojąco
sikać ze strachu, ze śmiechu, z radości
sikać często
chcieć; zacząć sikać
sikać, pić; sikać, pluć; sikać, robić kupę; rzygać i sikać

Cytaty

	Szedł do babci, a po drodze zachciało mu się sikać. źródło: NKJP: (RM): Pobicie licealisty, Dziennik Bałtycki, 2004-06-22
	[...] Wchodzi do kabiny, rozpina spodnie i sika z ulgą [...]. źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000
	[...] W kiblu też miałem problemy – albo sikałem bez przerwy gęstym, żółtym płynem, albo nie sikałem w ogóle, bo byłem odwodniony [...]. źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008
	[...] Na klatce schodowej psy sikają, za aprobatą ich właścicieli. źródło: NKJP: Mariusz Szczygieł: Był dom, Gazeta Wyborcza, 1992-12-12
	Sikając do pisuaru, doszedł do wniosku, że właśnie tutaj powinien rozmawiać z ludźmi. Przytulne, niekrępujące otoczenie. Siku, siku, gadu, gadu. źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Składnia

+	sikać	+	do CZEGO
+	sikać	+	po CZYM
+	sikać	+	w CO
+	sikać	+	GDZIE

2. woda

Definicja

pot.

wydobywać się skądś silnym, wąskim strumieniem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

tryskać

Połączenia

woda; krew; mleko sika
sikać wodą; krwią
sikać z fontanny

Cytaty

	Kiedy kran zaczął wreszcie sikać mocniejszym strumieniem, przesunąłem gałkę z powrotem [...]. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Z dorodnych piersi mleko sika do ust potomka [...]. źródło: NKJP: Ewa Kuryluk: Art mon amour, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02
	Z gołej łydki Doroty krew bardziej sikała, niż spływała, a sama dziewczyna przyglądała się ranie, blednąc błyskawicznie. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003
	Miał jeszcze na tyle energii, by rozebrać się i wejść pod prysznic, sikający letnią wodą, zalatującą rdzą. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Składnia

sikać

(z CZEGO) + (CZYM)

3. strażak

Definicja

pot.

powodować, że jakaś ciecz wydobywa się skądś silnym, wąskim strumieniem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

sikać wodą; farbą

Cytaty

[...] Pożar nie groził lasowi. Strażacy z nieba sikali non stop. Pompowali strasznie.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Strzelam, krzyczał młody, sikając dookoła wodą z plastikowego pistoletu.

źródło: NKJP: Małgorzata Strękowska-Zaremba: Detektyw Kefirek i pierwszy trup, 2011

Dorwali go za sikanie farbą po ścianach.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

sikać

CZYM + (z CZEGO) + (GDZIE)

Frazeologizmy

ktoś sika po nogach
ktoś sika pod wiatr

Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2016