UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

buczeć

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	buczę	buczymy
2 os.	buczysz	buczycie
3 os.	buczy	buczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buczałem +(e)m buczał	buczałam +(e)m buczała	buczałom +(e)m buczało	buczeliśmy +(e)śmy buczeli	buczałyśmy +(e)śmy buczały
2 os.	buczałeś +(e)ś buczał	buczałaś +(e)ś buczała	buczałoś +(e)ś buczało	buczeliście +(e)ście buczeli	buczałyście +(e)ście buczały
3 os.	buczał	buczała	buczało	buczeli	buczały

bezosobnik: buczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę buczał będę buczeć	będę buczała będę buczeć	będę buczało będę buczeć	będziemy buczeli będziemy buczeć	będziemy buczały będziemy buczeć
2 os.	będziesz buczał będziesz buczeć	będziesz buczała będziesz buczeć	będziesz buczało będziesz buczeć	będziecie buczeli będziecie buczeć	będziecie buczały będziecie buczeć
3 os.	będzie buczał będzie buczeć	będzie buczała będzie buczeć	będzie buczało będzie buczeć	będą buczeli będą buczeć	będą buczały będą buczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		buczmy
2 os.	bucz	buczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	buczałbym bym buczał	buczałabym bym buczała	buczałobym bym buczało	buczelibyśmy byśmy buczeli	buczałybyśmy byśmy buczały
2 os.	buczałbyś byś buczał	buczałabyś byś buczała	buczałobyś byś buczało	buczelibyście byście buczeli	buczałybyście byście buczały
3 os.	buczałby by buczał	buczałaby by buczała	buczałoby by buczało	buczeliby by buczeli	buczałyby by buczały

bezosobnik: buczano by

bezokolicznik: buczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: bucząc

gerundium: buczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buczenie	buczenia
D.	buczenia	buczeń
C.	buczeniu	buczeniom
B.	buczenie	buczenia
N.	buczeniem	buczeniami
Ms.	buczeniu	buczeniach
W.	buczenie	buczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: buczący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	buczący	buczący	buczący	buczące	bucząca
D.	buczącego	buczącego	buczącego	buczącego	buczącej
C.	buczącemu	buczącemu	buczącemu	buczącemu	buczącej
B.	buczącego	buczącego	buczący	buczące	buczącą
N.	buczącym	buczącym	buczącym	buczącym	buczącą
Ms.	buczącym	buczącym	buczącym	buczącym	buczącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	buczący	buczący	buczące	buczące
D.	buczących	buczących	buczących	buczących
C.	buczącym	buczącym	buczącym	buczącym
B.	buczących	buczących	buczących	buczące
N.	buczącymi	buczącymi	buczącymi	buczącymi
Ms.	buczących	buczących	buczących	buczących

Pochodzenie

psł. *bučati 'wydawać niski, przeciągły głos; ryczeć, beczeć, brzęczeć'

1. o silniku

Definicja

wydawać jednostajny dźwięk o niskim brzmieniu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

bąk, pszczoła, trzmiel; silnik buczy; basy, organy buczą;
buczenie samolotu, wentylatora
buczeć basem
głośne buczenie
zacząć/zaczynać buczeć;
słyszeć buczenie
gwizdy i buczenie
buczący sygnał

Cytaty

	W ogrodzie państwa Budników w Roztokach u stóp Jałowca kołyszą się na wietrze łany pięknych kwiatów i buczą pszczoły z pasieki na pagórku. źródło: NKJP: Złota wycinka, Dziennik Polski, 1998-06-12
	[...] wypełniająca ławy amfiteatru ciżba huczała, buczała, gwizdała, hałas był nieznośny. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997
	Wdychał narkotyczne wonie pomnażającego się życia roślinnego, nasłuchiwał grania owadów, zuchwałego furkotu wielkich chrząszczy, które buczały mu wprost w ucho i jak kamyki staczały się po blachach wozu. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Oglądamy ulubiony program telewizyjny. W pewnym momencie na ekranie pojawiają się dziwne paski, a głośnik zaczyna buczeć. Wszystko jasne – znowu sąsiad włączył swój komputer i zakłóca pracę naszego telewizora. źródło: NKJP: Maciej Sas: Łowcy fal, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-15
	Gdy policjanci uspokajali zbyt krewkich kibiców, ci odpowiadali głośnym buczeniem. źródło: NKJP: Monika Kruszewska: Brazylijczycy świętują mistrzostwo świata w piłce nożnej, Gazeta Wyborcza, 1994-07-19

2. płakać

Definicja

pot.

głośno płakać, wydając niskie, jednostajne dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	beczeć
	hiperonimy:	płakać

Cytaty

Im bliżej daty wyznaczonego ślubu, tym częściej Kokeszko pijany ze szczęścia chodził, a Jadźka buczała po kątach.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Mówiłam sobie: zasługuję na to, żeby zostać dłużej, jeszcze nic nie zdążyłam zrobić. W kółko powtarzałam, że teraz sobie palnę w łeb. W hotelu cały czas buczałam.

źródło: NKJP: Tadeusz Płatek: Podła sława, Gazeta Krakowska, 2003-12-05

Michał (4 miesiące) zawsze zanim zaśnie, musi popłakać. Kiedyś wzięcie na ręce z łóżeczka uspokajało go. Ostatnio buczy nawet na rękach, wierci się, czasami nawet płacz się nasila.

źródło: NKJP: Internet

3. mówić

Definicja

pot.

mówić o czymś z niezadowoleniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

mówić

Cytaty

Pan coś buczy, panie pośle, czy ma pan taką śmiechawkę [...]?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.06.2000

Na innych grupach buczysz pan, że udupiają panu karierę naukową, bo trza robić habilitację, a to przecież komuszy wymysł.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

	+	buczeć	+	CO
	+	buczeć	+	że ZDANIE

Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2016