UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

posiekać

rzadziej posiec

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'wiele wyciąć, wyciąć po kolei'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. posiekam
posiekamy
2 os. posiekasz
posiekacie
3 os. posieka
posiekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. posiekałem
+(e)m posiekał
posiekałam
+(e)m posiekała
posiekałom
+(e)m posiekało
posiekaliśmy
+(e)śmy posiekali
posiekałyśmy
+(e)śmy posiekały
2 os. posiekałeś
+(e)ś posiekał
posiekałaś
+(e)ś posiekała
posiekałoś
+(e)ś posiekało
posiekaliście
+(e)ście posiekali
posiekałyście
+(e)ście posiekały
3 os. posiekał
posiekała
posiekało
posiekali
posiekały

bezosobnik: posiekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. posiekajmy
2 os. posiekaj
posiekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. posiekałbym
bym posiekał
posiekałabym
bym posiekała
posiekałobym
bym posiekało
posiekalibyśmy
byśmy posiekali
posiekałybyśmy
byśmy posiekały
2 os. posiekałbyś
byś posiekał
posiekałabyś
byś posiekała
posiekałobyś
byś posiekało
posiekalibyście
byście posiekali
posiekałybyście
byście posiekały
3 os. posiekałby
by posiekał
posiekałaby
by posiekała
posiekałoby
by posiekało
posiekaliby
by posiekali
posiekałyby
by posiekały

bezosobnik: posiekano by

bezokolicznik: posiekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: posiekawszy

gerundium: posiekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posiekanie
posiekania
D. posiekania
posiekań
C. posiekaniu
posiekaniom
B. posiekanie
posiekania
N. posiekaniem
posiekaniami
Ms. posiekaniu
posiekaniach
W. posiekanie
posiekania

imiesłów przymiotnikowy bierny: posiekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. posiekany
posiekany
posiekany
posiekane
posiekana
D. posiekanego
posiekanego
posiekanego
posiekanego
posiekanej
C. posiekanemu
posiekanemu
posiekanemu
posiekanemu
posiekanej
B. posiekanego
posiekanego
posiekany
posiekane
posiekaną
N. posiekanym
posiekanym
posiekanym
posiekanym
posiekaną
Ms. posiekanym
posiekanym
posiekanym
posiekanym
posiekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. posiekani
posiekani
posiekane
posiekane
D. posiekanych
posiekanych
posiekanych
posiekanych
C. posiekanym
posiekanym
posiekanym
posiekanym
B. posiekanych
posiekanych
posiekanych
posiekane
N. posiekanymi
posiekanymi
posiekanymi
posiekanymi
Ms. posiekanych
posiekanych
posiekanych
posiekanych

odpowiednik aspektowy: siekać

Pochodzenie

Zob. siec

1. kapustę

Definicja

pociąć na bardzo małe kawałki, wykonując szybkie ruchy ostrym narzędziem

Warianty

  • rzadziej posiec

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pociąć

Połączenia

  • posiekać botwinkę, cebulę, czosnek, jajka, jarzyny, kapustę, koperek, mięso, migdały, natkę, orzechy, pieczarki, pietruszkę, rzeżuchę, szczaw, szczypiorek, wanilię, warzywa, wątróbkę, włoszczyznę
  • posiekać tasakiem
  • posiekać do surówki
  • posiekać na cząstki, na kawałeczki, na kostkę; na deseczce
  • posiekać w kostkę, w paski
  • posiekać z cebulką
  • posiekać cienko, drobno, grubo; delikatnie, mocno
  • posiekać i dodać do czegoś, posiekać i dusić, posiekać i odstawić, posiekać i podsmażyć, posiekać i pokroić, posiekać i posypać coś, posiekać i smażyć, posiekać i sparzyć, posiekać i utrzeć z czymś, posiekać i wymieszać z czymś, posiekać i zamrozić, posiekać i zasmażyć, posiekać i zeszklić; obrać i posiekać, opłukać i posiekać, rozbić i posiekać, umyć i posiekać

Cytaty

Orzekła, że zbliża się amerykańska pora lunchu, więc na pewno konam z głodu. Wymieszała jaja z mąką, posiekała warzywa, osmażyła plasterki boczku na patelni i w ciągu kilkunastu minut wyczarowała francuski omlet.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Umyte dokładnie liście jarmużu obgotować w osolonej wodzie i odsączone posiekać drobno tasakiem.

źródło: NKJP: Alicja Dubicka: Wypróbuj i polecaj klientom, 1973

Ubije, rozdrobni, posieka, wymiesza, a kiedy trzeba rozetrze na miazgę. Niezastąpiony w kuchni, a przy tym zajmuje mało miejsca i ładnie wygląda.

źródło: NKJP: Prezenty uniwersalne - zawsze na czasie, na każdą okazję i dla każdego, Polityka, 2005

Na koniec - światła rada: bądź przewidujący i nie wylewaj wywaru. Wystarczy dolać do niego butelkę lub dwie kupionego w sklepie żuru i dodać dwa, trzy ząbki posiekanego czosnku. Następnego dnia nie znajdziesz w domu lepszego lekarstwa na kaca.

źródło: NKJP: Zjawiska nadprzyrodzone: Golonka, CKM, nr 08/08, 1999

Składnia

bez ograniczeń + posiekać +
CO + (CZYM)

2. kulami

Definicja

poniszczyć lub poranić na skutek wielu uderzeń

Warianty

  • rzadziej posiec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  poniszczyć, poranić

Połączenia

  • posiekać dach, elewację budynku
  • posiekać kulami, odłamkami, pociskami
  • posiekane i podrapane ręce

Cytaty

Karetka przyjechała po trzech minutach. Czterech rannych przewieziono do szpitala. - Mieli ogromne szczęście, że wszyscy nie zginęli - stwierdził lekarz dyżurny. Chłopcy zostali posiekani odłamkami.

źródło: NKJP: (BH): Tragiczny wybuch, Dziennik Polski - Małopolska, 2001-05-16

Na 100 procent powinienem być wtedy martwy. I co? I nic. Nawet mnie nie drasnęło, chociaż bok panterki miałem obcięty jak nożycami, a odpryski muru posiekały mi twarz.

źródło: NKJP: Uwierzyć w przeznaczenie, Dziennik Polski - Kraj , 1998-08-01

W czasie ostatniego lotu, 27 sierpnia, leciało pięć maszyn. Strasznie nas posiekali, samolot się zapalił.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: 80 lat lotnictwa, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-09-11/1998-09-12

Hipolit Szkiłądź dzielił biurko z dziewczyną, która została jego żoną. Gdy znajomi zwracali im uwagę, że „robota w słowie może być odrobinę nudna”, Szkiłądziowie zaprzeczali: - Skądże, przecież niedawno w kartotece myszy urządziły gniazdo i posiekały wszystkie cytaty do hasła „Kot”.

źródło: NKJP: Mariusz Szczygieł: Słowa pod naciskiem, Gazeta Wyborcza, 1992-03-09

Składnia

bez ograniczeń + posiekać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + posiekać +
KOMU + CO

3. o gradzie

Definicja

uderzając gęsto, spowodować wiele drobnych uszkodzeń

Warianty

  • rzadziej posiec

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zsiec, zsiekać

Połączenia

  • grad posiekał coś

Cytaty

- Szłam od autobusu i widziałam jak grad posiekał dachy zrobione z eternitu.

źródło: NKJP: Lodowe jajka z nieba, Dziennik Polski - Kraków, 1998-07-25

Grad dosłownie posiekał kwiaty i sady. Ludzie mówią, że w karoserie aut walił jak młotem.

źródło: Internet: tvp.info

Składnia

bez ograniczeń + posiekać +
CO

4. zdania

Definicja

podzielić na małe i liczne części

Warianty

  • rzadziej posiec

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poszatkować
hiperonimy:  rozdrobnić

Cytaty

Właściwie nie zauważył, w którym momencie Lewski zakończył retoryczną frazę, może zbyt jednak posiekaną, jak przystało na poetykę języka niemieckiego.

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1979

Dzisiaj gatunki muzyczne są tak posiekane na podgatunki i pomieszane, że nie można mówić o tym, że metal jest przeciwieństwem punk rocka.

źródło: NKJP: Jak to się zaczeło, 2008-06-11, Internet

Władek właściwie nie mówi, lecz sapie, prychając nosem. Zdania przez niego wypowiadane są tak posiekane na małe kawałeczki, że trudno byłoby się niepomiernie z jego wypowiedzi zorientować komuś postronnemu, iż Władek Mlecz jest wyśmienitym stylistą, w miarę gdy trzeba barokowym i kwiecistym, w miarę lakonicznym i sprawozdawczym.

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1979

Oblicza się, że co czwarty robotnik na plantacjach kauczuku był stale odrywany od pracy na skutek malarii, czyli że choroba panoszyła się straszliwie. Mapa, na której pokazuje mi zaatakowane tereny, posiekana jest drobnymi kreseczkami. To trzęsawiska.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970

Składnia

bez ograniczeń + posiekać +
CO + (na CO)

Frazeologizmy

ktoś da się posiekać
Data ostatniej modyfikacji: 11.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json