UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wkopać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wkopię się
wkopiemy się
2 os. wkopiesz się
wkopiecie się
3 os. wkopie się
wkopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wkopałem się
+(e)m się wkopał
wkopałam się
+(e)m się wkopała
wkopałom się
+(e)m się wkopało
wkopaliśmy się
+(e)śmy się wkopali
wkopałyśmy się
+(e)śmy się wkopały
2 os. wkopałeś się
+(e)ś się wkopał
wkopałaś się
+(e)ś się wkopała
wkopałoś się
+(e)ś się wkopało
wkopaliście się
+(e)ście się wkopali
wkopałyście się
+(e)ście się wkopały
3 os. wkopał się
wkopała się
wkopało się
wkopali się
wkopały się

bezosobnik: wkopano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wkopmy się
2 os. wkop się
wkopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wkopałbym się
bym się wkopał
wkopałabym się
bym się wkopała
wkopałobym się
bym się wkopało
wkopalibyśmy się
byśmy się wkopali
wkopałybyśmy się
byśmy się wkopały
2 os. wkopałbyś się
byś się wkopał
wkopałabyś się
byś się wkopała
wkopałobyś się
byś się wkopało
wkopalibyście się
byście się wkopali
wkopałybyście się
byście się wkopały
3 os. wkopałby się
by się wkopał
wkopałaby się
by się wkopała
wkopałoby się
by się wkopało
wkopaliby się
by się wkopali
wkopałyby się
by się wkopały

bezosobnik: wkopano by się

bezokolicznik: wkopać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wkopawszy się

gerundium: wkopanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wkopanie się
wkopania się
D. wkopania się
wkopań się
C. wkopaniu się
wkopaniom się
B. wkopanie się
wkopania się
N. wkopaniem się
wkopaniami się
Ms. wkopaniu się
wkopaniach się
W. wkopanie się
wkopania się

odpowiednik aspektowy: wkopywać się

Pochodzenie

kopać

1. w ziemię

Definicja

kopiąc w ziemi, zagłębić się w nią

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Połączenia

  • wkopać się w ziemię

Cytaty

- Przeważnie miałem szczęście. Pamiętam, że jednego dnia uzbierałem 31 kilogramów agatów. Uzbierałem, brzmi łatwo. Jednak żeby znaleźć agaty, trzeba wkopać się w ziemię. Na co najmniej dwa metry.

źródło: NKJP: Leszek Grabowy: Antek z agatami, Gazeta Wrocławska, 2003-03-21

- Proszę zobaczyć: w trakcie budowy, oczywiście z konieczności, wkopano się w stok, a wręcz usunięto jego fragment.

źródło: NKJP: Pikieta na Sikorniku, Dziennik Polski, 2002-06-28

Strzelił palcami i całe szkło wirusa, niby stado kryształowych dżdżownic, w okamgnieniu wkopało się w glebę i tak spulchnioną niedawnym wrzeniem.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Składnia

bez ograniczeń + wkopać się +
w CO

2. w siano

Definicja

zagłębić się w miękkie lub sypkie podłoże

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Cytaty

Żołnierz, który wkopał się w kopiec siana i zasnął, musiał zostać postawiony przed sądem wojskowym lub został zastrzelony na miejscu.

źródło: Wygraj wojnę. Ramka po ramce, 2019 (books.google.pl)

Upadki mogły być powodowane tym, że narta wkopała się w głęboki śnieg [...].

źródło: Internet: sport.onet.pl

Składnia

bez ograniczeń + wkopać się +
w CO

3. przed szefem

Definicja

pot. 
w wyniku własnych działań ujawnić w sposób niezamierzony coś, w co było się zaangażowanym i co powinno było pozostać tajemnicą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wsypać się

Cytaty

[...] Borowicz obawiał się jakichś jego nie przewidzianych reakcji, nie chciał też, aby chłopak wkopał się przed Pułkownikiem [...].

źródło: Stefan Kisielewski: Widziane z góry, 1967 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + wkopać się +
przed KIM

4. w kłopoty

Definicja

pot. 
zaangażować się w coś ze szkodą dla siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uwikłać się, władować się, wmanipulować się, wpakować się, wplątać się, wrąbać się, wrobić się, wymotać się, zaplątać się

Cytaty

Będę starała się dokładnie przemyśleć każdą ze swoich decyzji, żeby nie wkopać się w coś.

źródło: NKJP: Regina Gowarzewska - Griessgraber: Nie dać się wkopać, Trybuna Śląska, 2004-01-09

Jeśli okazuje się, że w danym wypadku czegoś zaniedbał i nie może odbyć z kimś sensownej rozmowy bez uprzedniego wkopania się w papiery i poświęcenia temu więcej niż pół minuty [...], to agent rezygnuje, tak, rezygnuje z tego telefonu dzisiaj.

źródło: NKJP: Paweł Nassalski: Co minutę zasieki, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2002-03-26

Składnia

bez ograniczeń + wkopać się +
w CO
Data ostatniej modyfikacji: 02.09.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json