Chronologizacja
W postaci: nic(z)s
Odmiana
część mowy: rzeczownik
| liczba pojedyncza | |
|---|---|
| M. |
nic |
| D. |
nic niczego |
| D poprz. | |
| C. |
niczemu |
| B. |
nic |
| N. |
niczym |
| Ms. |
niczym |
| W. | - |
Pochodzenie
psł. *ničьso
Współczesna polska forma wywodzi się z wcześniejszego niczso; zob. ni, co
Definicja
Noty o użyciu
Wymaga negacji nadrzędnego czasownika, o ile łączy się z nim bezpośrednio.
W M. i B. wymaga przymiotnika w dopełniaczu, w pozostałych przypadkach uzgadnia swoją formę z przymiotnikiem.
Używane także jako odpowiedź na pytanie uzupełnienia.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | guzik z pętelką, ucho od śledzia |
Połączenia
- nic dobrego, dziwnego, nowego, wspólnego
- nic do zarzucenia, zaoferowania, nic do roboty, nic do niej, niego; nic oprócz tego, niego, jej; nic prócz tego, niego, jej; nic z niego, niej
- nic poza tym, nim, nią
- wypowiedź o niczym
- nieporównywalny z niczym
- nie chcieć niczego, niczego nie mieć, nie móc niczego, niczego nie musieć, niczego nie podejrzewać, niczego nie potrafić, niczego nie rozumieć, niczego nie udawać, niczego nie ukrywać, niczego nie widzieć, niczego nie zauważyć, niczego nie zmieniać, niczego nie zrobić, niczego nie żałować
- niczemu się nie dziwić, niczemu nie służyć, niczemu nie być winnym
- nic nie da, nie mieć nic, nic nie robić, nic nie rozumieć, nic nie słyszeć, nic nie widzieć, nie wiedzieć nic
- wyjść bez niczego
- odejść z niczym, z niczym nie kojarzyć, z niczym się nie liczyć, wrócić z niczym, zostać z niczym
- nie decydować o niczym, mówić o niczym, o niczym nie myśleć, o niczym nie przesądzać, o niczym nie świadczyć, o niczym nie wiedzieć
- być niczym innym, niczym więcej niż
Cytaty
|
Nie pisałem mu nic o moich perypetiach z pracą magisterską; po prosto powiadamiałem, że to ja byłem tym informatorem w wojennej korespondencji dotyczącej Parameciów. źródło: PWN: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000 |
|
|
Do porannej audycji dodzwania się natychmiast dziesięciu słuchaczy, którzy apelują do starszych ludzi, by załatwiali swoje sprawy poza godzinami szczytu, bo i tak nie mają nic do roboty, albo proszą staruszków o nietarasowanie dróg swoimi okropnymi gratami, bo oni nie mogą dojechać do swoich biur, fabryk i przedsiębiorstw. źródło: PWN: Bożena Janicka, Krystyna Janda: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998 |
|
|
Zatrzymywał się przed witrynami sklepów, żeby dostrzec czyjeś odbicie w szybie, skręcając w inną ulicę, delikatnie oglądał się za siebie, ale niczego nie zauważył. źródło: PWN: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1998 |