UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nitka

Chronologizacja

1562, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	nitka	nitki
D.	nitki	nitek

C.	nitce	nitkom
B.	nitkę	nitki
N.	nitką	nitkami
Ms.	nitce	nitkach
W.	nitko	nitki

Pochodzenie

Zob. nić

1. do szycia

Definicja

bardzo cienki przedmiot ze skręconych włókien używany do szycia lub haftowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nić

Połączenia

czerwona, złota, ...; bawełniana, jedwabna, wełniana; cienka nitka; nitka dentystyczna; splecione; zerwane; wyprute nitki
nitki osnowy, wątku; przędzy; tkaniny
igła, nitka i nożyce
plątanina nitek
igła z nitką
nitka zerwała się
używać nitki; przewlekanie, wyciąganie nitki; nawijanie nitki na coś
przewlekać nitkę; nawlekać nitkę na igłę; rozsupłać nitki; wyciągać, wypruwać nitki z czegoś
zacerować coś nitką; coś przetykane nitkami
sterować czymś za pomocą nitek
nawlekać coś na nitkę; coś nanizane na nitkę
przymocowany, powieszony na nitce; coś zawieszone na nitce
wargi wąskie jak nitka; cienki/cieniutki; chudy jak nitka

Cytaty

	Dla mnie problemem jest nawleczenie nitki do igły, kiedy mam okulary na nosie, a moja teściowa wtyka nitkę w uszko igły bez szkieł na oczach. źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Babcia z sokolim wzrokiem, Tygodnik Ciechanowski, 2006-01-03
	[…] tam, gdzie zabrakło guzika pod szyją, sterczały świeżo zerwane nitki. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006
	Za najdroższe kreacje dla pań trzeba zapłacić ok. 3 tys. zł. Tyle kosztuje np. czarna suknia wyszywana srebrną nitką, której krój i materiał, z którego została wykonana, nawiązują do renesansowych strojów. źródło: NKJP: Suknia na jedną noc, Dziennik Polski, 2002-12-30
	[…] dziurkę na pięcie zacerowała przeraźliwie żółtą nitką. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006
	Koronczarka zaczepiając nitki o szpilki przerabia je i wiąże używając w tym celu drewnianych kołeczków zwanych „klockami”, na które nawinięte są nici. źródło: NKJP: (leś): Wakacje z koronką, Dziennik Polski, 2001-07-09

2. drogi, gazociągu

Definicja

podłużna część jakiegoś ciągu lub konstrukcji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

prawa, lewa; pierwsza, druga; jednokierunkowa; główna; północna, południowa; wyremontowana/remontowana; uruchomiona; zablokowana, zamknięta; stara, nowa; projektowana nitka; nitka ciepłownicza, gazowa, kanalizacyjna, wodociągowa; prowadząca gdzieś; podziemna
jedna nitka; dwie nitki
nitka alei, autostrady, drogi, jezdni, szosy, trasy szybkiego ruchu, ulicy; sieci ciepłowniczej; gazociągu; sieci wodociągowej, wodociągu; rurociągu; kanalizacji sanitarnej
nitka z gazem; nitka w obu kierunkach
nawierzchnia; przebieg; budowa, przebudowa, remont; zamknięcie nitki
nitka ciągnie się; zostanie wyłączona (z ruchu); nitki przecinają się, rozchodzą się; są zamknięte
poprowadzenie, przedłużenie, stworzenie; zmodernizowanie nitki
poprowadzić, przeprowadzić nitkę

Cytaty

	W przypadku Grabowskiego sytuacja wygląda więc tak, że przez środek dawnego ogrodu [...] pobiegnie nitka autostrady, zaś przed domem, na wysokości okien - powstanie droga dojazdowa (zbiorcza) do tejże. źródło: NKJP: Domy na autostradzie, Dziennik Polski, 2000-10-20
	Nadal zamknięta jest jedna jezdnia Jesionowej przy zalewie, a ruch odbywa się prowizorycznym łącznikiem oraz nowo wybudowaną nitką ulicy w obu kierunkach. źródło: NKJP: /MPB/: Objeżdżamy Klonową!, Echo Dnia, 2004-08-28
	Ano, droga to są dwie nitki, tylko problem polega na tym, że tam, gdzie natężenie ruchu przekracza płynność jednej nitki, to się drugą nitkę buduje od razu […]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 02.03.2000
	Twierdzą jednak, że biegnąca po działce nitka gazociągu utrudnia im zabudowę terenu i wpływa na obniżenie wartości nieruchomości. źródło: NKJP: (KS): Gaz bez zgody, Dziennik Polski, 2001-05-09
	Wykonawca tłumaczy, że główna nitka wodociągu musi być wymieniona, ponieważ do jej wykonania użyto wadliwych rur. źródło: NKJP: Kilometry błota, Dziennik Polski, 2003-11-07

Składnia

nitka

CZEGO

3. kształt

Definicja

kształt bardzo wąskiego, długiego pasma

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nić

Połączenia

nitka kolczastego drutu; rzeki, wodospadu; szlaku; nitki nerwów, żył; magnetofonowych tasiemek; (siwe) nitki nikotynowego dymu
(srebrne) nitki we włosach
usta zaciśnięte w nitkę

Cytaty

	W dali wiła się srebrzysta nitka Odry... źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967
	W dali ogromne nitki wodospadu zwanego Syv Systre - Siedem Sióstr, spływają z pionowego urwiska wprost do morza. źródło: NKJP: Krzysztof Chojko: Droga Trollów, Dziennik Polski, 2000-12-12
	[…] pod starymi drzewami stoi niewielki domek. Spod niego rozciąga się widok na przeciwną stronę autostrady, gdzie - w odległości kilku kilometrów - okoliczne góry pocięte są nitkami tras narciarskich [...]. źródło: NKJP: 105 lat na nartach, Dziennik Polski, 2000-09-05
	Brunatne, szeleszczące na wietrze nitki magnetofonowych tasiemek, powyciągane ze zniszczonych kaset, także dziś kojarzą mi się z tamtymi wrześniowymi dniami w Kabulu. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002
	Niziołek naczerpał łyżkę zupy i oblizał zwisające z niej nitki sera. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Składnia

nitka

CZEGO

4. sympatii

Definicja

książk.

używane do obrazowego określenia związków, jakie występują miedzy wskazanymi osobami, obiektami lub zjawiskami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nić

Połączenia

cieniutka, cienka nitka
nitka sympatii, porozumienia, przyjaźni; współpracy
nawiązać nitkę czego

Cytaty

	Miał spore zasługi w nawiązaniu stosunków dyplomatycznych między Polską a RFN, a trwałe nitki polsko-niemieckiej przyjaźni wiązał całymi latami. źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Pamięci Ludwiga Zimmerera, Gazeta Wyborcza, 1992-09-18
	Marna, gruntowa droga, która w dodatku nie wiadomo, czy przyniesie dobrobyt czy też zło, jest wspólną pasją dwóch ludzi, których nie łączy właściwie nic, prócz nitki sympatii. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Wideo, Gazeta Wyborcza, 1992-10-09
	Im więcej będzie nitek współpracy, tym większy będzie nasz wpływ, tym ostrzej możemy postawić pewne sprawy, np. prawa kobiet w islamie. źródło: NKJP: Robert Sołtyk, Paryż; Bartosz Węglarczyk: W Barcelonie zaczyna się dziś pierwsza Konferencja Euro-Śródziemnomorska, Gazeta Wyborcza, 1995-11-27
	Istnieją tu dziś dwa państwa: Czechy i Słowacja, ale pozostały one związane tysiącem nitek. źródło: NKJP: Polityka to nie brudna robota, Gazeta Wyborcza, 1993-07-17
	Poczułem nawiązującą się między nami cieniutką nitkę porozumienia. źródło: NKJP: Ewa Białołęka: Tkacz iluzji, 2004

Składnia

nitka

CZEGO

5. pajęcza

Definicja

długie i cienkie włókno powstałe z wydzieliny pająków lub poczwarek motyli, z którego tworzą one pajęczynę lub kokony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nić

Połączenia

nitki babiego lata, sieci pajęczej
kokon z nitek

Cytaty

	Malutkie gąsienice wypuszczają nitkę, na której unoszą się w powietrzu, tak że wiatr przenosi je z drzewa na drzewo. Kiedy nieco podrosną, osiadają w jednym miejscu na czas przeobrażenia się w motyle […]. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Zwierzęta, Gazeta Wyborcza, 1994-07-01
	Babie lato to określenie nici pajęczych, które w pogodne dni jesienne unoszą się w powietrzu. Na tych cienkich nitkach pająki, które je uprzędły, przenoszą się na większe odległości. źródło: NKJP: /Lid/: Skąd się bierze babie lato, Echo Dnia, 2006-10-11
	Niektóre pająki nie tylko muszą strzec jajeczek, a później młodych przez pierwsze dni, lecz i wykarmić swoje dzieci. Otaczają świeżo złożone jajeczka okrągłym kokonem z bladozielonych nitek. źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975
	W tym czasie pojawia się babie lato - długie nitki pajęczyny unoszone przez wiatr; snują je młode pajączki z wielu rodzin, jak Micryphantidae, Linyphiidae [...]. źródło: Internet
	[...] Bombyx Mori. Gąsienica tej szczególnej ćmy wytwarza nitkę, której włókno jest gładsze, delikatniejsze i bardziej regularne niż włókna wytwarzane przez inne gatunki, tworzące włókna o nieregularnym i spłaszczonym kształcie. źródło: Internet

Składnia

	+	nitka	+	JAKA
	+	nitka	+	CZEGO

6. w Internecie

Definicja

środ.

ciąg postów na tym samym profilu w medium społecznościowym, przedstawiający jeden określony problem lub temat

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Cytaty

Czy grzyby zamieniające ludzi w Zombie, [...] faktycznie mogą istnieć? Można by powiedzieć: i tak... i nie. Znamy wiele gatunków grzybów (ale także pierwotniaków czy nawet zwierząt!) modyfikujących zachowanie ofiar... także ludzi🙂 Moja nitka w temacie.

źródło: Internet: twitter.com/ddziektarz/

Kolejna nitka o czołgach. Na tapecie: sprawa czołgu „polsko-włoskiego”.

źródło: Internet: witter.com/trompbk/status/1356646585409679365

Frazeologizmy

ktoś nie zostawia suchej nitki na kimś/czymś
ktoś nie pozostawia suchej nitki na kimś/czymś
ktoś nie zostawił suchej nitki na kimś/czymś
ktoś nie pozostawił suchej nitki na kimś/czymś
ktoś przemaka do suchej nitki
ktoś nie ma na sobie suchej nitki
ktoś przemókł do suchej nitki
ktoś przemókł do nitki
ktoś trzyma wszystkie nici
ktoś trzyma wszystkie nitki
ktoś zgrał się do nitki
ktoś zgrał się do suchej nitki
ktoś zgrywa się do nitki
ktoś zgrywa się do suchej nitki
po nitce do kłębka

Data ostatniej modyfikacji: 05.02.2023