UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziecię

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dziecię
dziecięta
D. dziecięcia
dzieciąt
C. dziecięciu
dzieciętom
B. dziecię
dziecięta
N. dziecięciem
dzieciętami
Ms. dziecięciu
dzieciętach
W. dziecię
dziecięta

Pochodzenie

psł. *dětę 'dziecko'

1. niedorosły człowiek

Definicja

książk. 
dziecko - człowiek w okresie od urodzenia do wieku młodzieńczego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dzieciaczyna, dziecina, dziecisko, dziecko, milusiński

Połączenia

  • niewinne dziecię
  • dziecię płci męskiej, żeńskiej
  • śmierć dziecięcia

Cytaty

Nie wiadomo, czy dziecię płci męskiej nazwane imieniem Fryderyk na nim leżało, gdy mu polewano główkę święconą wodą, [...] Ale stół był historyczny i trzepnickiej służbie zakazano cokolwiek na nim stawiać, nawet wazony z kwiatami

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Miłośnica, 2009

Drugiego takiego jak mój synek na świecie nie ma. Wspomnę, że dziecięciem jeszcze był, kiedy ojciec na polowanie go zabrał.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Kilka pokoleń wstecz babcie honorowane były na okrągło: nawet nieletnie dziecięta całowały je w dłonie, zwracały się: proszę babci, albo proszę dziadka [...].

źródło: NKJP: Raz w roku, Dziennik Polski, 2008-01-24

2. potomek rodziców

Definicja

książk. 
dziecko - człowiek, który został spłodzony i urodzony oraz zwykle jest wychowywany przez mężczyznę i kobietę, w stosunku do nich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dziecko

Połączenia

  • nowo narodzone dziecię
  • począć, powić, spłodzić, urodzić; nosić dziecię

Cytaty

[...] hrabina powiła dziecię nie w majątku we Wróblewie czy w Poznaniu, a w Berlinie.

źródło: NKJP: Jan Rogóż: W Krakowie dziećmi handlują..., Dziennik Polski, 2008-07-26

Czasami tak bywa, że dopiero po dłuższym czasie małżonkowie zdolni są spłodzić dziecię - odparłem pocieszająco.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

[...] troskliwi rodzice załamują ręce, kiedy ich dziecię spędza cały czas przed ekranem, i są dumni, kiedy całymi dniami czyta.

źródło: NKJP: Krzysztof Zanussi: Obrazy i dźwięki, Polityka, 2001-02-24

Nikomu oczywiście nie przyszło na myśl, że można by pomóc, wystarczyło wspólnymi siłami pchnąć samochód.[...] Na szczęście pojawił się młody ojciec z dziecięciem na ręku, który oddawszy latorośl żonie, bez słowa włączył się w akcję.

źródło: NKJP: Stanisław Janicki: Między optymizmem i pesymizmem, Trybuna Śląska, 2002-01-19

3. wieku

Definicja

książk. 
dziecko - osoba ukształtowana przez jakieś okoliczności

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dziecko

Połączenia

  • dziecię miasta; epoki, wieku; przemian, systemu

Cytaty

Urszula zobaczyła to, co w istocie starał się ukryć: nie miał domu innego niż pokój u matki, nie miał pracy i nie miał wiele więcej niż to, co na sobie, pechowe dziecię wieku.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Był dziecięciem miasta, a potem w młodości i w życiu dorosłym - wiecznym wędrowcem i właściwie światowcem.

źródło: NKJP: Tajemnice Leśmiana, Dziennik Polski, 2001-01-13

Nie wiedziałem, ja, dziecię meksykańskich gór, że w Polsce „dekadencja” jest słowem skompromitowanym i nie wypada go używać w dobrym towarzystwie.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Dekadencja i inne, Gazeta Wyborcza, 1997-02-08

[...] pierwszy raz w życiu wyjechał na Zachód, poznał największych wrogów propagandy PRL: Jerzego Giedroycia i Jana Nowaka Jeziorańskiego. W Rzymie spotkał Tadeusza Bora-Komorowskiego; [...] A jednak wciąż jeszcze był wtedy dziecięciem systemu.

źródło: NKJP: Andrzej Romanowski: Romantywista, Polityka, 2006-10-21

Składnia

bez ograniczeń + dziecię +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 26.10.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json