UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pompatyczny

Chronologizacja

1714, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pompatyczny
pompatyczny
pompatyczny
pompatyczne
pompatyczna
D. pompatycznego
pompatycznego
pompatycznego
pompatycznego
pompatycznej
C. pompatycznemu
pompatycznemu
pompatycznemu
pompatycznemu
pompatycznej
B. pompatycznego
pompatycznego
pompatyczny
pompatyczne
pompatyczną
N. pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
pompatyczną
Ms. pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
pompatycznej
W. pompatyczny
pompatyczny
pompatyczny
pompatyczne
pompatyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pompatyczni
pompatyczni
pompatyczne
pompatyczne
D. pompatycznych
pompatycznych
pompatycznych
pompatycznych
C. pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
pompatycznym
B. pompatycznych
pompatycznych
pompatycznych
pompatyczne
N. pompatycznymi
pompatycznymi
pompatycznymi
pompatycznymi
Ms. pompatycznych
pompatycznych
pompatycznych
pompatycznych
W. pompatyczni
pompatyczni
pompatyczne
pompatyczne

Pochodzenie

Zob. pompa 4

1. spektakl

Definicja

przesadnie poważny lub wystawny, co mówiący ocenia negatywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bombastyczny
antonimy:  skromny

Połączenia

  • pompatyczny tytuł; pompatyczne słowa

Cytaty

Może więc dopiero lęk przed własnym tchórzostwem popycha, aby wyruszyć, by, będąc zdanym wyłącznie na siebie, spróbować - chociaż brzmi śmiesznie, nie jest to pompatyczne stwierdzenie - samemu stawić czoło światu.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Po szkodzie? Przed szkodą? O Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

Doktryna socrealistyczna niosła dla kompozytorów kilka wyraźnych nakazów: trzeba było pisać przystępnie i swojsko, ale też monumentalnie. Pojawiła się więc pompatyczna muzyka symfoniczna oparta na motywach ludowych.

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Muzyka filmowa, Polityka, 2005

Ceremonię rozpoczyna pompatyczna, przerywana fanfarami, zapowiedź.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronnika czasów popkultury, 2000

Ubrany jest całkiem inaczej niż zwykle. Strój uroczysty i pompatyczny.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Przeciwnicy pompatycznych ceremoniałów żałobnych XVII wieku - kalwini, luteranie, a także pobożni ludzie z katolickich kręgów - zwracali uwagę, że dusze odprowadzanych na ostatni spoczynek mają przed sobą czyściec, może piekło, i że nie godzi się oddawać im hołdów.

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Marność paradna, Gazeta Wyborcza, 1997-01-10

2.a człowiek

Definicja

zachowujący się zbyt poważnie lub podniośle, co mówiący ocenia negatywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nadęty

Cytaty

Legenda Sierpnia, jedyny uczciwy, który się nie sprzedał, czy pompatyczny populista nie ogarniający rzeczywistości?

źródło: NKJP: Jerzy Sawka; współpraca: Adam Zadworny: Boi się Niemców, nie ufa Żydom, lecz nie zląkł się prezydentury, Gazeta Wyborcza, 1999-01-14

Pompatyczni faceci, rozparci w kosztownie wyglądających fotelach, z namaszczeniem opowiadali nam o wielkich ideach i historycznych wyzwaniach.

źródło: NKJP: Zaczęło się, Dziennik Polski, 1998-04-03

2.b gest

Definicja

świadczący o tym, że ktoś zachowuje się zbyt poważnie lub podniośle, co mówiący ocenia negatywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Świrski odwrócił się w stronę swego sztabu i pompatycznym głosem zaczął:
- Panowie! Sytuacja wymyka się spod kontroli.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Jestem z natury człowiekiem radosnym, nie znoszę pompatycznych póz i arystokratycznych manier, więc może to też jest powodem, dla którego swoje biskupie obowiązki wypełniam bez dystansu i radośnie.

źródło: NKJP: Antoni Długosz: Służyć z radością, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 13.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json