UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mateczka

Chronologizacja

1894, SJPDor
1902, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mateczka	mateczki
D.	mateczki	mateczek

C.	mateczce	mateczkom
B.	mateczkę	mateczki
N.	mateczką	mateczkami
Ms.	mateczce	mateczkach
W.	mateczko	mateczki

Pochodzenie

Zob. matka

1. ekspresywnie

Cytaty

1.a kobieta, która urodziła dziecko

Definicja

ekspresywnie o matce - kobiecie, która urodziła dziecko

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	mama, mamula, mamulka, mamunia, mamusia, mamuśka, matczysko, mateńka, matka, matuchna, matula, matuś, rodzica, rodzicielka, stara, starsza, staruszka
	hiperonimy:	rodzic

Cytaty

	Chcę serdecznie Wam podziękować w imieniu całej rodziny, która jest niemała: ja, mąż, trzech synów, dwie synowe, pięcioro wnuków i obie mateczki, moja i męża, które już mają 80 i 83 lata. źródło: NKJP: Barbara Nikitiniene: Zapomniany smak kakao, Gazeta Wyborcza, 1992-02-14
	Myśli są rozdzierające, roztargnione, puste, pozbawione widzenia, odwykłe. Mateczko, mateczko, przyszłam i przecież opuszczam cię znowu! źródło: NKJP: Hanna Kirchner: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1994-10-28
	Przypominam sobie jeszcze pierwszą podróż z mateczką do kościoła i kazanie o siewcy i wschodzącym zasiewie. źródło: NKJP: Lech Słodownik, Magdalena Żółtowska: Sceny z dawnego życia dworskiego w Barzynie i nie tylko (cz. 2), Głos Pasłęka, nr 2004, 2004
	Kochana mateczka i babunia zatruwa mojej mamie życie jak się da i mimo że moja mama ma jeszcze dwóch braci, to nikt jej nie pomoże, nie odciąży. źródło: NKJP: Internet

Składnia

	+	mateczka	+	(KOGO)
	+	mateczka	+	(CZYJA)

1.b siostra zakonna

Definicja

ekspresywnie o matce - siostrze zakonnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	matka, matuchna
	hiperonimy:	zakonnica

Cytaty

- Jedna z zakonnic opowiadała, że kiedy mateczka przełożona się zdenerwuje, to woła: o, Jeruzalem! [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Janiszewka: Kto pod Wawelem klnie?, Gazeta Krakowska, 2008-05-23

Zgodnie z prawami zgromadzenia może piastować władzę przez dwie kadencje. Później musi automatycznie nastąpić trzyletnia przerwa. Starosądecka mateczka pochodzi z Łomnicy.

źródło: NKJP: Oczekiwanie, Dziennik Polski, 1999-01-02

2. mateczka partia

Definicja

ekspresywnie o miejscu lub organizacji, z którymi ktoś jest silnie związany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

mateczka partia; Austria, Rosja...

Cytaty

	W Kazachstanie i Kirgistanie przynajmniej można zdobyć wyroby importowane - z mateczki Rosji rzecz jasna. źródło: NKJP: Przemysław Osuchowski: Z tęsknoty za oryginałem, Dziennik Polski, 2008-08-29
	Choć przez minione lata współczesna Rosja i jej komunistyczna mateczka wmawiały nam bardziej niebezpieczne rzeczy, to na defiladę wojskową zafundowaną nam przez Putina i Miedwiediewa patrzyłem bez lęku. źródło: NKJP: Boże chroń cara, Dziennik Polski, 2008-05-16
	W końcu to przecież takie przyjemne kogoś postraszyć, poniżyć, zwłaszcza jeśli nie stoi za tym kimś ktoś wpływowy lub chociażby mateczka partia. źródło: NKJP: Olgierd Dziechciarz: Chamstwo w państwie, Gazeta Krakowska, 2003-10-30
	Pysznica jest dziś zamożną wsią, wzbogaciła się na emigracji za wodę. - Mateczka huta też dawała pożyć i elektrownia - przyznaje wicewójt gminy. źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Egzekucja, Polityka, nr 2281, 2001-01-20
	Urzędnicza perfekcja jak za starej dobrej mateczki Galicji. źródło: NKJP: Pozdrowienia z raju, Dziennik Polski, 2005-03-12

Składnia

mateczka

(CO)

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2016