Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Może od niem. Tand 'błyskotki, zabawki'
1.a cecha
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- szczyt tandety
Cytaty
|
Szczyt tandety ujawnia się przy powtórkach. Po raz drugi nadano niedawno finałowy koncert festiwalu kabaretowego [...], gdzie najdowcipniejszym wystąpieniem było dwuminutowe ogłoszenie werdyktu przez szefa jury, Stanisława Tyma. źródło: NKJP: Kierdziołki z urojenia, Dziennik Polski, 1999-08-20 |
|
|
Przypisywaną Domowi Towarowemu Bracia Jabłkowscy solidność i dbałość o klientów respondenci przeciwstawiali siermiędze i tandecie domów handlowych w PRL [...]. źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tandeta |
tandety |
|
| D. | tandety |
tandet |
|
| C. | tandecie |
tandetom |
|
| B. | tandetę |
tandety |
|
| N. | tandetą |
tandetami |
|
| Ms. | tandecie |
tandetach |
|
| W. | tandeto |
tandety |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | tandeta | + |
(CZEGO)
|
1.b przedmiot
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
Połączenia
- kompletna, najgorsza, straszna, totalna, wielka, zwykła; architektoniczna, filmowa, literacka, muzyczna; plastikowa; tania; chińska tandeta
- kicz i tandeta
- napływ, zalew tandety
- tandeta zalewa (kraj)
- kupić/kupować, sprzedać/sprzedawać, wciskać; produkować tandetę
- handlować; coś jest, trącić tandetą
- uważać coś za tandetę
Cytaty
|
Stragany kłują w oczy bezwstydnymi zestawieniami kolorów, wszechobecną, plastikową i poliestrową tandetą. źródło: NKJP: Ołtarze Świętej Śmierci, Polityka, 2009-03-07 |
|
|
Sprzedawano artykuły żywnościowe i tandetę, można było kupić gołębie, kwitł handel naręczny [...]. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008 |
|
|
[...] nasze otwarcie na Zachód w dziedzinie kultury [...] zaowocowało głównie napływem masowej tandety - filmowej, literackiej, gazetowej. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Europejczycy na chwilę, Gazeta Wyborcza, 1996-12-24 |
|
|
Przecież to straszna tandeta! Sentymentalna bzdura w drobnomieszczańskim guście! źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998 |
|
|
Wiedział, że samobójstwo panny trąciłoby tandetą i scenicznym grafomaństwem. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tandeta |
tandety |
|
| D. | tandety |
tandet |
|
| C. | tandecie |
tandetom |
|
| B. | tandetę |
tandety |
|
| N. | tandetą |
tandetami |
|
| Ms. | tandecie |
tandetach |
|
| W. | tandeto |
tandety |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. miejsce
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie używane głównie w Krakowie.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | bazar, targ, targowisko |
Połączenia
- krakowska tandeta
- kupić/kupować, sprzedać/sprzedawać coś na tandecie
Cytaty
|
Szymborski był biedny i ciotka, która go wychowywała, kupiła mu na tandecie stary, mocno używany mundurek. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
|
|
- On ci to dał. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: As w rękawie, 1998 |
|
|
Mniej zasobni szli na tandetę, gdzie oprócz starzyzny można było kupić gotowe ubrania, szyte przez kiepskich krawców [...]. źródło: NKJP: Poprawianie Pana Boga, Dziennik Polski, 2001-12-22 |
|
|
Kradzione przedmioty były sprzedawane na giełdach i tandetach, głównie krakowskich. źródło: NKJP: (pit): Rozbity gang, Gazeta Krakowska, 2004-03-10 |
|
|
„Tu się przyklepie, tam się zlutuje, odejdź maleńki, bo cię opluje!” - tak wołał kiedyś, dawno temu, na krakowskiej tandecie [...] wędrowny sprzedawca jakiegoś cudownego aparatu do klejenia wszystkiego. źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tandeta |
tandety |
|
| D. | tandety |
tandet |
|
| C. | tandecie |
tandetom |
|
| B. | tandetę |
tandety |
|
| N. | tandetą |
tandetami |
|
| Ms. | tandecie |
tandetach |
|
| W. | tandeto |
tandety |
3. starocie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Cytaty
|
Kiedy cichnie mandolina, na podwórze wkracza handlarz z workiem i obchodzi parter, pierwsze, drugie, trzecie piętro, suteryny, i skupuje tandetę, starą garderobę, mosiężne młynki do kawy. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971 |
|
|
Niektóre tanga za względu na słowa, na przykład „Cambalache” (dosłownie: handel tandetą, starzyzną), były w czasach dyktatury w Chile jak nasze „zakazane piosenki”. źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tandeta |
tandety |
|
| D. | tandety |
tandet |
|
| C. | tandecie |
tandetom |
|
| B. | tandetę |
tandety |
|
| N. | tandetą |
tandetami |
|
| Ms. | tandecie |
tandetach |
|
| W. | tandeto |
tandety |
Inne uwagi
Zwykle lp