UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podłoże

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego podłożyć; zob. podłożyć

1. spodnia warstwa

Definicja

spodnia warstwa wykonana z jakiegoś materiału, na której jest położona warstwa wierzchnia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

podkład

Połączenia

betonowe, teflonowe; płaskie, równe; utwardzone; przymocowane, stabilne, stałe; dobre, doskonałe podłoże
podłoże pod drogę, pod nawierzchnię drogi, pod posadzkę, pod tynk
coś trzyma się podłoża
przygotować podłoże

Cytaty

	Podłoże pod płytki musi być osuszone i oczyszczone z brudu, tłuszczu, kleju czy resztek powłok malarskich. źródło: NKJP: (ANA): Robota dla amatora, Gazeta Wrocławska, 2003-03-25
	Bardzo dobrym podłożem dla korka jest płyta gipsowo-kartonowa. źródło: NKJP: (ET): Ciepły korek, Gazeta Wrocławska, 2003-08-19
	Okazało się, że tytan nie koroduje i pokrywa się na powierzchni trwałą ochronną warstwą tlenkową. Dzięki temu procesowi wszczepy tytanowe mogą być na wiele lat umieszczone w szczęce lub żuchwie, stanowiąc podłoże dla wykonanej z porcelany korony zęba. źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Szczęki dwie, Polityka, 2002-10-12
	Wykonanie podłoża jest ważniejsze niż samo ułożenie posadzki. źródło: NKJP: Ewa Budnik: Bruk drewniany, Trybuna Śląska, 2003-08-06
	Tynki gipsowe stosujemy jedynie wewnątrz pomieszczeń. Stanowią one doskonałe podłoże pod powłoki malarskie czy tapety, z bardzo dobrym efektem można też układać na nich okładziny ceramiczne. źródło: NKJP: Tadeusz Suchomski: Ściany równe i gładkie, Gazeta Poznańska, 2003-06-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podłoże	podłoża
D.	podłoża	podłoży
C.	podłożu	podłożom
B.	podłoże	podłoża
N.	podłożem	podłożami
Ms.	podłożu	podłożach
W.	podłoże	podłoża

Składnia

	+	podłoże	+	pod CO
	+	podłoże	+	dla CZEGO

2. powierzchnia

Definicja

powierzchnia, po której można chodzić, pokryta ziemią lub innym materiałem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

ceramiczne, drewniane, kamienne; grząskie, miękkie, śliskie, twarde podłoże
coś przylega do podłoża
opierać coś o podłoże
chodzić, jeździć po jakimś podłożu

Cytaty

	Zziajany młodzieniec ślizgał się po szarawym podłożu, jakby gnał po lodowisku. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004
	Tak więc palce drugi i piąty są jeszcze dobrze rozwinięte u hipopotama, żyjącego niemal stale na podłożu grząskim i miękkim. źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996
	Są tu górnoreglowe świerczyny i dolnoreglowe lasy bukowo-jodłowo-świerkowe oraz rozległe zbiorowiska kosodrzewiny tak na podłożu kwaśnym jak i zasadowym. źródło: NKJP: Obwód ochronny Kuźnice, Tygodnik Podhalański, 1997
	Ze względu na swe właściwości fizyczne, pokrywa śnieżna odgrywa znaczącą rolę w bilansie cieplnym i stosunkach wilgotnościowych podłoża oraz przylegającej do niego warstwy powietrza atmosferycznego. źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podłoże	podłoża
D.	podłoża	podłoży
C.	podłożu	podłożom
B.	podłoże	podłoża
N.	podłożem	podłożami
Ms.	podłożu	podłożach
W.	podłoże	podłoża

3. skała

Definicja

geol.

skała znajdująca się pod wierzchnią warstwą ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Połączenia

gliniaste, granitowe, piaszczyste, skalne, wapienne podłoże

Cytaty

	W górach bory świerkowe występują głównie na kwaśnych glebach bielicowych, bielicowo-glejowych, niekiedy zatorfionych, na podłożu skalnym fliszowym lub granitowym. źródło: NKJP: Alicja Krzymowska-Kostrowicka: Geoekologia turystyki i wypoczynku, 1997
	Miejscowe mapy geologiczne ujawniły, że Delfy leżą na skalnym wapiennym podłożu zawierającym łupki bitumiczne o zawartości do 20 proc. smolistych węglowodorów. źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Zatrute wróżby, Polityka, 2002-08-17
	Jeśli np. amplituda dobowa temperatury podłoża zanika na głębokości 1 m, to amplituda roczna jest notowana jeszcze na głębokości prawie 19 m. źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1997
	Domek inżyniera zbudowany był na granitowym podłożu zawierającym uran. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Radon ucieka do domów, Gazeta Wyborcza, 1993-03-01
	Starożytni architekci przeliczyli się z siłami: wadliwa konstrukcja zaczęła z jednej strony osiadać w wapiennym podłożu. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podłoże	podłoża
D.	podłoża	podłoży
C.	podłożu	podłożom
B.	podłoże	podłoża
N.	podłożem	podłożami
Ms.	podłożu	podłożach
W.	podłoże	podłoża

Składnia

podłoże

JAKIE

4. pożywka

Definicja

substancja stanowiąca dogodne środowisko dla rozwoju bakterii i innych niewielkich organizmów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pożywka

Połączenia

podłoże dla rozwoju bakterii (pasożytów)

Cytaty

Poza tym nagromadzony tu i nierozłożony materiał gniazdowy stanowi wyśmienite podłoże dla rozwoju rozmaitych pasożytów - szczególnie pcheł, wszy i wszołów.

źródło: NKJP: Dariusz Graszka-Petrykowski, Czyszczenie i zamykanie skrzynek, Las Polski, 2009-06-01

Fascynował go mit o ludziach zamienianych w drzewa i drzewach uczłowieczonych. Zwrócił się więc do naukowca, specjalisty biotechnologii, któremu udało się wyprodukować sztuczne tworzywo będące podłożem dla rozwoju żywych komórek przyswajających światło.

źródło: NKJP: Maria Kruczkowska: Całuny z papieru, Gazeta Wyborcza, 1996-07-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podłoże	podłoża
D.	podłoża	podłoży
C.	podłożu	podłożom
B.	podłoże	podłoża
N.	podłożem	podłożami
Ms.	podłożu	podłożach
W.	podłoże	podłoża

Składnia

podłoże

dla CZEGO

5. przyczyna czegoś

Definicja

książk.

to, co jest warunkiem i okolicznością powstania jakiegoś zjawiska lub zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gleba

Połączenia

silne podłoże; podłoże ekonomiczne, historyczne, materialne, naturalne, polityczne, psychologiczne, społeczne; emocjonalne, fizjologiczne, genetyczne, neurobiologiczne, seksualne
podłoże choroby, nerwicy, schizofrenii, zaburzeń; decyzji, kryzysu, problemu, rozwoju, zachowania, zjawiska, konfliktu
stanowić podłoże czegoś

Cytaty

	Po stwierdzeniu, że podłożem choroby są zaburzenia neurologiczne, zakończono moje leczenie skierowaniem do specjalistycznej poradni. źródło: NKJP: Marta Korotaj: Nie mogłam zmusić nóg do biegu, Gazeta Wyborcza, 1997-02-08
	Samobójstwo zajmuje trwałe miejsce w literaturze i badaniach socjologicznych, przede wszystkim ze względu na jego społeczne podłoże. źródło: NKJP: Maria Jarosz: Samobójstwa : ucieczka przegranych, 1997
	U podłoża anarchizmu leżała teza, iż źródłem wszelkiego zła społecznego i wszelkiego wyzysku jest państwo i wywierany przez nie przymus, nie zaś klasowy podział społeczeństwa. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994
	Czy możliwe jest budowanie pokojowego świata przez sport, skoro wszelkie konflikty mają przede wszystkim podłoże polityczno-gospodarcze lub ideologiczne? źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008
	Baskijski nacjonalizm ma głębokie podłoże historyczne i społeczne, jest zjawiskiem skomplikowanym, terroryzm ETA jest tylko jedną z jego emanacji. źródło: NKJP: Mirosław Banasiak: Wszyscy boją się, że ten weekend będzie w Kraju Basków równie gorący jak poprzedni, Gazeta Wyborcza, 1995-03-31

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	podłoże	podłoża
D.	podłoża	podłoży
C.	podłożu	podłożom
B.	podłoże	podłoża
N.	podłożem	podłożami
Ms.	podłożu	podłożach
W.	podłoże	podłoża

Składnia

podłoże

CZEGO

Frazeologizmy

coś legło u podstaw czegoś
coś legło u podłoża czegoś
coś leży u podstaw czegoś
coś leży u podłoża czegoś

Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2011