UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pył

Chronologizacja

SPXVI, SKN: peł, SJPXVII, STR: peł, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. pylъ 'drobinki niesione przez wiatr, unoszące się w powietrzu'

Definicja

bardzo małe i rozdrobnione cząsteczki różnych substancji, które mogą unosić się w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • gęsty; szary pył; pył azbestowy, ceglany, cementowy, gipsowy, kredowy, krzemowy, wapienny, węglowy; pustynny; gwiezdny, kosmiczny; wulkaniczny; śnieżny; miałki; unoszący się pył
  • pył z kominów
  • kłębuszki, kłęby, tumany pyłu
  • pył opada, osiada, wirował, wznosi się
  • zmieść pył
  • pokryty pyłem
  • omieść, otrząsnąć, otrzepać coś z pyłu
  • rozbite w pył

Cytaty

Na lepsze zmienił się też stosunek mieszkańców wsi do małżeństwa, które do Zielonej przywędrowało aż ze Śląska, by ich podatne na alergię potomstwo mogło oddychać powietrzem nieskażonym węglowym pyłem.

źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Podbudowani nadzieją, Tygodnik Ciechanowski, 2004-02-01

Wtedy, patrząc na Jankę wylizującą krem z ciastka, jasnowłosą, o maleńkich dłoniach ubrudzonych ceglanym pyłem, poczuł, że to właśnie ona będzie kimś.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Gnany wiatrem z nagich gór Hindukusz, wzbijany stopami przechodniów, niewidzialny i niewyczuwalny pył osiada na ubraniach, wciska się do oczu, do ust, w nozdrza i włosy.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Mock ze złością otrzepał rękaw przyprószony kredowym pyłem.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Prostokątny otwór paruje jeszcze gęstym szarym pyłem. Polek kicha. Drobiny kurzu biegną szybko ku górze, niknąc gdzieś w ciemnościach pod mieniącym się wilgocią sufitem.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pył
pyły
D. pyłu
pyłów
C. pyłowi
pyłom
B. pył
pyły
N. pyłem
pyłami
Ms. pyle
pyłach
W. pyle
pyły

Frazeologizmy

coś rozpada się w pył
coś rozlatuje się w pył
coś rozsypuje się w pył
coś obraca się w pył
coś rozpadło się w pył
coś rozleciało się w pył
coś obróciło się w pył
coś rozsypało się w pył
ktoś rozbija w puch kogoś
ktoś roznosi w pył kogoś
ktoś rozbija w pył kogoś
ktoś rozbił w puch kogoś
ktoś rozniósł w pył kogoś
ktoś starł w pył kogoś
ktoś rozbił w pył kogoś
ktoś/coś rozbija w puch coś
ktoś/coś rozbija w pył coś
ktoś/coś rozbił/rozbiło w puch coś
ktoś/coś starł/starło w pył coś
ktoś/coś rozniósł/rozniosło w pył coś
ktoś/coś rozbił/rozbiło w pył coś
w/na drobny mak
w drobny pył
Data ostatniej modyfikacji: 19.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json