UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ścierać

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ścieram	ścieramy
2 os.	ścierasz	ścieracie
3 os.	ściera	ścierają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ścierałem +(e)m ścierał	ścierałam +(e)m ścierała	ścierałom +(e)m ścierało	ścieraliśmy +(e)śmy ścierali	ścierałyśmy +(e)śmy ścierały
2 os.	ścierałeś +(e)ś ścierał	ścierałaś +(e)ś ścierała	ścierałoś +(e)ś ścierało	ścieraliście +(e)ście ścierali	ścierałyście +(e)ście ścierały
3 os.	ścierał	ścierała	ścierało	ścierali	ścierały

bezosobnik: ścierano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę ścierał będę ścierać	będę ścierała będę ścierać	będę ścierało będę ścierać	będziemy ścierali będziemy ścierać	będziemy ścierały będziemy ścierać
2 os.	będziesz ścierał będziesz ścierać	będziesz ścierała będziesz ścierać	będziesz ścierało będziesz ścierać	będziecie ścierali będziecie ścierać	będziecie ścierały będziecie ścierać
3 os.	będzie ścierał będzie ścierać	będzie ścierała będzie ścierać	będzie ścierało będzie ścierać	będą ścierali będą ścierać	będą ścierały będą ścierać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ścierajmy
2 os.	ścieraj	ścierajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ścierałbym bym ścierał	ścierałabym bym ścierała	ścierałobym bym ścierało	ścieralibyśmy byśmy ścierali	ścierałybyśmy byśmy ścierały
2 os.	ścierałbyś byś ścierał	ścierałabyś byś ścierała	ścierałobyś byś ścierało	ścieralibyście byście ścierali	ścierałybyście byście ścierały
3 os.	ścierałby by ścierał	ścierałaby by ścierała	ścierałoby by ścierało	ścieraliby by ścierali	ścierałyby by ścierały

bezosobnik: ścierano by

bezokolicznik: ścierać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ścierając

gerundium: ścieranie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ścieranie	ścierania
D.	ścierania	ścierań
C.	ścieraniu	ścieraniom
B.	ścieranie	ścierania
N.	ścieraniem	ścieraniami
Ms.	ścieraniu	ścieraniach
W.	ścieranie	ścierania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ścierający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ścierający	ścierający	ścierający	ścierające	ścierająca
D.	ścierającego	ścierającego	ścierającego	ścierającego	ścierającej
C.	ścierającemu	ścierającemu	ścierającemu	ścierającemu	ścierającej
B.	ścierającego	ścierającego	ścierający	ścierające	ścierającą
N.	ścierającym	ścierającym	ścierającym	ścierającym	ścierającą
Ms.	ścierającym	ścierającym	ścierającym	ścierającym	ścierającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ścierający	ścierający	ścierające	ścierające
D.	ścierających	ścierających	ścierających	ścierających
C.	ścierającym	ścierającym	ścierającym	ścierającym
B.	ścierających	ścierających	ścierających	ścierające
N.	ścierającymi	ścierającymi	ścierającymi	ścierającymi
Ms.	ścierających	ścierających	ścierających	ścierających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ścierany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ścierany	ścierany	ścierany	ścierane	ścierana
D.	ścieranego	ścieranego	ścieranego	ścieranego	ścieranej
C.	ścieranemu	ścieranemu	ścieranemu	ścieranemu	ścieranej
B.	ścieranego	ścieranego	ścierany	ścierane	ścieraną
N.	ścieranym	ścieranym	ścieranym	ścieranym	ścieraną
Ms.	ścieranym	ścieranym	ścieranym	ścieranym	ścieranej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ścierani	ścierani	ścierane	ścierane
D.	ścieranych	ścieranych	ścieranych	ścieranych
C.	ścieranym	ścieranym	ścieranym	ścieranym
B.	ścieranych	ścieranych	ścieranych	ścierane
N.	ścieranymi	ścieranymi	ścieranymi	ścieranymi
Ms.	ścieranych	ścieranych	ścieranych	ścieranych

odpowiednik aspektowy: zetrzeć

Pochodzenie

ogsł. *jьz-tirati / *sъtirati

W genetycznym związku z psł. *terti, *tьrǫ; zob. trzeć

1. pot

Definicja

przesuwając czymś po jakiejś powierzchni, usuwać brud lub wilgoć

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przecierać, wycierać

Połączenia

ścierać krew, łzy, pot, ślinę; błoto, brud, kurz, okruchy, podłogę, pył, stół, tablicę; wilgoć
ścierać dłonią, palcami; chustką, gąbką, ręcznikiem, ściereczką, wacikiem
ścierać z czoła, z policzków, z rąk, z twarzy; z książki, z podłogi

Cytaty

	Paweł gładził ją łagodnie po włosach, ścierał dłonią łzy z jej twarzy. źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996
	Pani wycierała nos małemu, a Italski ścierał swoje odciski palców ze szminki, którą, zamiast dyktafonu, wyciągnął z kieszeni Latokówny. źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007
	Można je oczyścić, zdejmując głowicę i ścierając brud lekko natłuszczoną szmatką. źródło: NKJP: Piotr Myszor: Gazeta Wyborcza, 1997-07-29
	Są porady jak o nią dbać, jak się malować i - wreszcie - jak ścierać makijaż. źródło: NKJP: Agnieszka Kublik, Łukasz Ramlau: Poczytaj mi Alexis, Gazeta Wyborcza, 1992-01-06
	Chłopaki ścierali mokrą, zamazaną tablicę. źródło: NKJP: Internet

Składnia

Rz_osobowy

ścierać

CO + (CZYM) + (z CZEGO)

2. napis

Definicja

trąc czymś o jakąś powierzchnię, usuwać coś, co zostało wcześniej na niej napisane lub narysowane

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wycierać, zmazywać

Połączenia

ścierać bazgroły, napis
ścierać benzyną, płynem, wodą; gumką
gumka do ścierania

Cytaty

Ta scena powtarzała się w Wilnie po wielekroć: stara kobieta, w fartuchu, ze ścierką, którą maczała co chwila w wiadrze wody, z zacięciem, bo czasu do następnej próby, a wreszcie do spektaklu, niewiele, ściera bazgroły z szarej ściany.

źródło: NKJP: Paweł Goźliński: Rok wieszcza, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-11-27

Gdy zakończą opowieść, ścierają starannie rysunek wierzchem dłoni.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Światowidz, 2001

Mimo żądań Amerykanów nikt nie ściera napisów ani nie ściąga transparentów.

źródło: NKJP: Bartosz Węglarczyk: Haiti dobrze pamięta, 1994-09-23

Składnia

Rz_osobowy

ścierać

CO + (z CZEGO) + (CZYM)

3. jabłko

Definicja

rozdrabniać potrawy na tarce, tak że powstaje jednolita masa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	trzeć, ucierać
	hiperonimy:	rozdrabniać

Połączenia

ścierać na tarce

Cytaty

Marchewkę ścieramy na drobnej tarce.

źródło: NKJP: Internet

Jest też ćwikła, chrzan, który ścieramy w domu, sałatki, śledzie na kilka sposobów, szynki, pieczone mięso - między innymi mistrzowski schab z kością i jałowcem.

źródło: NKJP: Kuba Zajkowski: Medytacja przy pisankach, Echo Dnia, 2007-04-06

Składnia

Rz_osobowy

ścierać

CO + (na CZYM)

4. zęby

Definicja

usuwać wierzchnią warstwę czymś szorstkim

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

ścierać naskórek, poroże, szkliwo, zęby
ścierać pumeksem
odporny na ścieranie, wytrzymałość na ścieranie; stopniowe ścieranie, środek ścierający

Cytaty

Zimą zjadają doszczętnie zielone gałązki, okorowują pnie drzew, o grubsze gałęzie ścierają poroże.

źródło: NKJP: Andrzej Nowak: Daniele w środku wsi, Echo Dnia, 2005-05-20

Wsiadam, pokorna już zupełnie, cichutka, czując się tak, jak by mi ktoś ścierał pumeksem całą skórę, zastanawiam się czy jechać do domu czy do szpitala, wybieram dom i mając nadzieję, że dziecko będzie właśnie głodne i stanie się jakiś cud, to wszystko się jakoś rano rozwiąże.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

W końcu muszą ścierać zęby, które rosną im przez całe życie.

źródło: NKJP: Dorota Rams: W zgodzie z naturą, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2002-03-29

Składnia

Rz_żywotny	+	ścierać	+	CO + (CZYM)
Rz_żywotny	+	ścierać	+	CO + (o CO)

5. łokieć

Definicja

uszkadzać w wyniku długotrwałego przesuwania po twardej powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

obcierać

Cytaty

Bolało ich to, że na boisku szkolnym, na którym jeszcze jako dzieci ścierali kolana o asfaltową powierzchnię, nic się nie zmieniło.

źródło: Internet

Mimo że od pół wieku ściera buty na kalwaryjskich dróżkach, wciąż jako pątnik czuje się niespełniony.

źródło: NKJP: Dróżka Jana, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-08-16

Trzylatek upadł, ścierając sobie kolana i dłonie.

źródło: Internet

Składnia

Rz_osobowy	+	ścierać	+	CO + (GDZIE)
	+	ścierać	+	CO + (o CO)

Frazeologizmy

ktoś rozbija w puch kogoś
ktoś ściera na proch kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 21.04.2014