UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miły I

przymiotnik

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *milъ 'sprawiający przyjemne wrażenie, przyjemny, życzliwy; drogi, kochany; budzący współczucie, miłosierdzie'

1.a człowiek

Definicja

taki, który swoją życzliwością i urokiem wzbudza przyjazne uczucia innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	sympatyczny
	antonimy:	niesympatyczny

Połączenia

miły chłopak, chłopiec, facet; miła dziewczyna, kobieta, staruszka; obsługa; miłe dziecko; grono, towarzystwo
miły w obejściu
miły i dobry, miły i fajny, miły i gościnny, miły i grzeczny, miły i inteligentny, miły i koleżeński, miły i kompetentny, miły i kulturalny, miły i ładny, miły i mądry, miły i otwarty, miły i piękny, miły i pomocny, miły i przyjazny, miły i sympatyczny, miły i towarzyski, miły i uczciwy, miły i uczynny, miły i uprzejmy, miły i uśmiechnięty, miły i wesoły, miły i wyrozumiały, miły i życzliwy
bardzo, niesłychanie, niezmiernie, niezwykle, strasznie, szczególnie, wyjątkowo miły

Cytaty

Obsługiwała mnie bardzo miła dziewczyna. Mówię ci, naprawdę klasa. Była szalenie uprzejma.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Taki konkurs pozwala ocenić doręczycieli, ale też ich dowartościować — uważa Jacek Zmorek. — [...] Listonosze spełniają wymagania: starają się być punktualni i zawsze mili i uśmiechnięci.

źródło: NKJP: (TM): Listy z uśmiechem, Dziennik Zachodni, 2001-06-07

Kolejne pytanie dotyczyło opinii uczniów na temat: „W jaki sposób lekcje wychowania do życia w rodzinie poprawiły relacje w klasie”. Oto odpowiedzi: koledzy są milsi, nie wyśmiewają się, są lepsi, mają lepsze podejście do poważnych tematów [...].

źródło: NKJP: Lidia Tysnarzewska: Opinie uczniów o WdŻwR, Wychowawca nr 183, 2008-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miły	miły	miły	miłe	miła
D.	miłego	miłego	miłego	miłego	miłej
C.	miłemu	miłemu	miłemu	miłemu	miłej
B.	miłego	miłego	miły	miłe	miłą
N.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłą
Ms.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłej
W.	miły	miły	miły	miłe	miła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mili	mili	miłe	miłe
D.	miłych	miłych	miłych	miłych
C.	miłym	miłym	miłym	miłym
B.	miłych	miłych	miłych	miłe
N.	miłymi	miłymi	miłymi	miłymi
Ms.	miłych	miłych	miłych	miłych
W.	mili	mili	miłe	miłe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	milszy	milszy	milszy	milsze	milsza
D.	milszego	milszego	milszego	milszego	milszej
C.	milszemu	milszemu	milszemu	milszemu	milszej
B.	milszego	milszego	milszy	milsze	milszą
N.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszą
Ms.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	milsi	milsi	milsze	milsze
D.	milszych	milszych	milszych	milszych
C.	milszym	milszym	milszym	milszym
B.	milszych	milszych	milszych	milsze
N.	milszymi	milszymi	milszymi	milszymi
Ms.	milszych	milszych	milszych	milszych

1.b uśmiech

Definicja

właściwy komuś, kto swoją życzliwością i urokiem wzbudza przyjazne uczucia innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	sympatyczny
	antonimy:	niesympatyczny

Połączenia

miły gest, głos, uśmiech; miła aparycja, powierzchowność, twarz; miłe usposobienie

Cytaty

Niech się pan asystent nie martwi — powiedziała pani Klaudia z miłym uśmiechem [...].

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1988

W albumie zachowało się jedno z jej zdjęć. Ma taką miłą twarz i trochę nieśmiały uśmiech.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Księżyc nad Zakopanem, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miły	miły	miły	miłe	miła
D.	miłego	miłego	miłego	miłego	miłej
C.	miłemu	miłemu	miłemu	miłemu	miłej
B.	miłego	miłego	miły	miłe	miłą
N.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłą
Ms.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłej
W.	miły	miły	miły	miłe	miła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mili	mili	miłe	miłe
D.	miłych	miłych	miłych	miłych
C.	miłym	miłym	miłym	miłym
B.	miłych	miłych	miłych	miłe
N.	miłymi	miłymi	miłymi	miłymi
Ms.	miłych	miłych	miłych	miłych
W.	mili	mili	miłe	miłe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	milszy	milszy	milszy	milsze	milsza
D.	milszego	milszego	milszego	milszego	milszej
C.	milszemu	milszemu	milszemu	milszemu	milszej
B.	milszego	milszego	milszy	milsze	milszą
N.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszą
Ms.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	milsi	milsi	milsze	milsze
D.	milszych	milszych	milszych	milszych
C.	milszym	milszym	milszym	milszym
B.	milszych	milszych	milszych	milsze
N.	milszymi	milszymi	milszymi	milszymi
Ms.	milszych	milszych	milszych	milszych

2. prezent

Definicja

taki, który wywołuje pozytywne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	sympatyczny
	antonimy:	niesympatyczny
	hiperonimy:	przyjemny

Połączenia

miły list, prezent, upominek; widok; pobyt, wyjazd, wypoczynek; nastrój; obowiązek; chłód, smak, zapach; akcent, dodatek, przerywnik, zwyczaj; czas, dzień, moment, weekend, wieczór; miła przestrzeń; ceremonia, uroczystość, wizyta, zabawa; pogawędka, rozmowa; dedykacja, informacja, lektura, wiadomość; atmosfera; atrakcja, niespodzianka, pamiątka; perspektywa; miłe miejsce; powitanie, przyjęcie, spotkanie; przeżycie, skojarzenie, uczucie, zaskoczenie; ciepło; popołudnie; miłe okoliczności; chwile, wrażenia, wspomnienia
miły oku, uchu
miły dla oka, dla podniebienia, dla ucha
miły w dotyku
miły i bezpieczny, miły i ciekawy, miły i ciepły, miły i pogodny, miły i pożyteczny, miły i przyjemny, miły i radosny, miły i serdeczny, miły i sympatyczny
miłe czytanie, oglądanie czegoś, pisanie, słuchanie; spędzanie czasu
bardzo, ogromnie, strasznie, szczególnie miły

Cytaty

Aldonko, zagraj nam coś miłego, czas świąteczny to przecież czas radości, nie będziemy rozpamiętywać przykrości, które nas spotkały - powiedział tatuś.

źródło: NKJP: Krzysztof Gedroyć: Opowieści dla zziębniętej duszy Bajki dla dorosłych i starszych dzieci, 2009

W ceremonii wręczania medali oraz w skromnym przyjęciu na cześć jubilatów wzięły także udział rodziny jubilatów oraz pracownicy Urzędu Stanu Cywilnego. To miłe spotkanie uświetniły gratulacje, kwiaty, skromne upominki, szampan, ale przede wszystkim wspomnienia.

źródło: NKJP: (gram): XXVIII Sesja Rady Gminy w Poroninie, Tygodnik Podhalański nr 49, 1997

Po jakie licho pchają się w te góry? Jest przecież tyle milszych sposobów spędzania wolnego czasu.

źródło: NKJP: Irena Stanisławska: Na krawędzi, CKM nr 05/05, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miły	miły	miły	miłe	miła
D.	miłego	miłego	miłego	miłego	miłej
C.	miłemu	miłemu	miłemu	miłemu	miłej
B.	miłego	miłego	miły	miłe	miłą
N.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłą
Ms.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłej
W.	miły	miły	miły	miłe	miła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mili	mili	miłe	miłe
D.	miłych	miłych	miłych	miłych
C.	miłym	miłym	miłym	miłym
B.	miłych	miłych	miłych	miłe
N.	miłymi	miłymi	miłymi	miłymi
Ms.	miłych	miłych	miłych	miłych
W.	mili	mili	miłe	miłe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	milszy	milszy	milszy	milsze	milsza
D.	milszego	milszego	milszego	milszego	milszej
C.	milszemu	milszemu	milszemu	milszemu	milszej
B.	milszego	milszego	milszy	milsze	milszą
N.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszą
Ms.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	milsi	milsi	milsze	milsze
D.	milszych	milszych	milszych	milszych
C.	milszym	milszym	milszym	milszym
B.	milszych	milszych	milszych	milsze
N.	milszymi	milszymi	milszymi	milszymi
Ms.	milszych	milszych	milszych	milszych

3. przyjaciel

Definicja

bliski uczuciowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

miły brat, gość; mili przyjaciele
miły i kochany

Cytaty

Zawsze możesz wpaść, jak będziesz w tych stronach. Będziesz zawsze miłym gościem - krzyknął Adam.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Się, 1988

Jacuś, daj spokój - poprosił Stacho. - Daj, bracie miły, spokój, bo zaczynasz gadać na okrągło i do niczego już nie dojdziesz.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

[...] milsze mi są kościoły katolickie, gdyż robią wrażenie, jakby ludzie spotykali w nich Boga z większą miłością i radością.

źródło: NKJP: Andrzej Kołaczkowski-Bochenek: Nie idź tam człowieku!, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miły	miły	miły	miłe	miła
D.	miłego	miłego	miłego	miłego	miłej
C.	miłemu	miłemu	miłemu	miłemu	miłej
B.	miłego	miłego	miły	miłe	miłą
N.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłą
Ms.	miłym	miłym	miłym	miłym	miłej
W.	miły	miły	miły	miłe	miła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	mili	mili	miłe	miłe
D.	miłych	miłych	miłych	miłych
C.	miłym	miłym	miłym	miłym
B.	miłych	miłych	miłych	miłe
N.	miłymi	miłymi	miłymi	miłymi
Ms.	miłych	miłych	miłych	miłych
W.	mili	mili	miłe	miłe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	milszy	milszy	milszy	milsze	milsza
D.	milszego	milszego	milszego	milszego	milszej
C.	milszemu	milszemu	milszemu	milszemu	milszej
B.	milszego	milszego	milszy	milsze	milszą
N.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszą
Ms.	milszym	milszym	milszym	milszym	milszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	milsi	milsi	milsze	milsze
D.	milszych	milszych	milszych	milszych
C.	milszym	milszym	milszym	milszym
B.	milszych	milszych	milszych	milsze
N.	milszymi	milszymi	milszymi	milszymi
Ms.	milszych	milszych	milszych	milszych

Frazeologizmy

bliski sercu
miły sercu
Bóg mi świadkiem
jak mi Bóg miły
do zobaczenia
do miłego zobaczenia
jeśli komuś życie miłe
miłego dnia
życzę miłego dnia
mój Boże
miły Boże
na Boga
na miły Bóg
z miłą chęcią

Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2025