UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

godzina

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *godina 'odpowiedni, określony czas; pewien okres'

1. miara czasu

Definicja

dwudziesta czwarta część doby, licząca sześćdziesiąt minut

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  godzina zegarowa

Połączenia

  • jedna godzina, dwie, trzy, ...godziny
  • godzina jazdy, lotu, marszu; drogi
  • liczba, kwestia godzin
  • coś trwa (całymi) godzinami
  • w ciągu godziny, za godzinę, godzinę później, godzinę wcześniej; godzinę temu, po godzinie, co godzinę

Cytaty

Szkoda, że żona i dzieci go nie widzą. Za godzinę albo dwie przyjdą, a on dumnie wskaże im ogrodzony parawanem turystyczny rezerwat.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

[...] a w pracy nie miewałam wakacji w tradycyjnym sensie. Teraz też ich nie miałam, bo pracowałam bez wytchnienia dzień i noc, z przerwą na kilka godzin snu od ósmej wieczorem do drugiej nad ranem, kiedy Julek się nie budził.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. godzina
godziny
D. godziny
godzin
C. godzinie
godzinom
B. godzinę
godziny
N. godziną
godzinami
Ms. godzinie
godzinach
W. godzino
godziny

Skróty

g.

godz.

h

2. dwunasta trzydzieści

Definicja

dokładny czas, liczony od północy i podawany (lub odczytywany na zegarze) w postaci liczebnika od jeden do dwadzieścia cztery lub jeden do dwanaście, również z liczbą minut

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Połączenia

  • godzina, pierwsza, druga, ..., dwunasta; dwunasta trzydzieści
  • dochodzi któraś godzina
  • sprawdzić godzinę
  • o którejś godzinie

Cytaty

Mick z trudem powrócił do teraźniejszości. - A która jest godzina? - Dochodzi szósta. Phil powinien już być w domu.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

W naszym hotelu znaleźliśmy się o godzinie czwartej po południu.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Nieznane przygody Sherlocka Holmesa, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. godzina
godziny
D. godziny
godzin
C. godzinie
godzinom
B. godzinę
godziny
N. godziną
godzinami
Ms. godzinie
godzinach
W. godzino
godziny

Inne uwagi

Zwykle lp

Skróty

g.

h

godz.

3. pora

Definicja

określona pora lub określony termin

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Połączenia

  • godziny ranne, popołudniowe, wieczorne, nocne
  • godzina śmierci; godziny otwarcia, urzędowania; pracy, szczytu

Cytaty

W Warszawie było ciągle za mało taksówek, na postojach w godzinach szczytu ustawiały się długie kolejki, i takie zajęcie, oczywiście nielegalne, mogło przynosić spory dochód.

źródło: NKJP: Zbigniew Mentzel: Wszystkie języki świata, 2005

Zbliżała się umówiona godzina, weszła więc do środka. Stolik przy oknie, przy którym zwykle siadała, zajmowała młoda para.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. godzina
godziny
D. godziny
godzin
C. godzinie
godzinom
B. godzinę
godziny
N. godziną
godzinami
Ms. godzinie
godzinach
W. godzino
godziny

Skróty

g.

godz.

h

4. lekcja

Definicja

jednostka zajęć w szkole lub na wyższej uczelni, zwykle licząca czterdzieści pięć minut

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

  • godziny ponadwymiarowe

Cytaty

Po prostu: lubiłem, kiedy czytały. Przychodziły zawsze na dwie godziny, z czego czterdzieści pięć minut czyli ściśle jedną godzinę lekcyjną zajmowała nam lektura rosyjskich klasyków.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Monolog z lisiej jamy, 1996

- Współczuję nauczycielom, bo dzieci, mając jedną czy dwie godziny historii w tygodniu w szkole podstawowej, nie wiedzą praktycznie nic - mówi Izabela Mąkowska, przewodniczka wycieczek z Wrocławia.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk, Nagły atak wycieczki szkolnej, Polityka, 2009-06-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. godzina
godziny
D. godziny
godzin
C. godzinie
godzinom
B. godzinę
godziny
N. godziną
godzinami
Ms. godzinie
godzinach
W. godzino
godziny

Skróty

g.

godz.

h

Frazeologizmy

czarna godzina
dni czyjeś/czegoś są policzone
godziny czyjeś/czegoś są policzone
godzina kanoniczna
godzina lekcyjna
godzina policyjna
godzina prawdy
godzina próby
godzina W
godzina zegarowa
godzina zero
dni czyjeś/czegoś są policzone
godziny czyjeś/czegoś są policzone
godziny dziekańskie
godziny rektorskie
ktoś nie zna dnia ani godziny
ktoś nie jest pewny dnia ani godziny
ktoś nie jest pewien dnia ani godziny
ktoś nie zna dnia ani godziny
ktoś nie jest pewny dnia ani godziny
ktoś nie jest pewien dnia ani godziny
liturgia godzin
młoda godzina
ostatnia godzina
po godzinach I
po godzinach II
przyszła czyjaś godzina
szara godzina
w złą godzinę
wybija czyjaś godzina
wybija godzina
wybiła czyjaś godzina
wybiła godzina
wybiła godzina zero
wybiła ostatnia godzina
z godziny na godzinę

Skrzydlate słowa

Co godzina, to nowina


Data ostatniej modyfikacji: 05.10.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json