Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odwrócę się |
odwrócimy się |
|||
| 2 os. |
odwrócisz się |
odwrócicie się |
|||
| 3 os. |
odwróci się |
odwrócą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odwróciłem się +(e)m się odwrócił |
odwróciłam się +(e)m się odwróciła |
odwróciłom się +(e)m się odwróciło |
odwróciliśmy się +(e)śmy się odwrócili |
odwróciłyśmy się +(e)śmy się odwróciły |
| 2 os. |
odwróciłeś się +(e)ś się odwrócił |
odwróciłaś się +(e)ś się odwróciła |
odwróciłoś się +(e)ś się odwróciło |
odwróciliście się +(e)ście się odwrócili |
odwróciłyście się +(e)ście się odwróciły |
| 3 os. |
odwrócił się |
odwróciła się |
odwróciło się |
odwrócili się |
odwróciły się |
bezosobnik: odwrócono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odwróćmy się |
|
| 2 os. |
odwróć się |
odwróćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odwróciłbym się bym się odwrócił |
odwróciłabym się bym się odwróciła |
odwróciłobym się bym się odwróciło |
odwrócilibyśmy się byśmy się odwrócili |
odwróciłybyśmy się byśmy się odwróciły |
| 2 os. |
odwróciłbyś się byś się odwrócił |
odwróciłabyś się byś się odwróciła |
odwróciłobyś się byś się odwróciło |
odwrócilibyście się byście się odwrócili |
odwróciłybyście się byście się odwróciły |
| 3 os. |
odwróciłby się by się odwrócił |
odwróciłaby się by się odwróciła |
odwróciłoby się by się odwróciło |
odwróciliby się by się odwrócili |
odwróciłyby się by się odwróciły |
bezosobnik: odwrócono by się
bezokolicznik: odwrócić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
odwróciwszy się
gerundium: odwrócenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odwrócenie się |
odwrócenia się |
| D. | odwrócenia się |
odwróceń się |
| C. | odwróceniu się |
odwróceniom się |
| B. | odwrócenie się |
odwrócenia się |
| N. | odwróceniem się |
odwróceniami się |
| Ms. | odwróceniu się |
odwróceniach się |
| W. | odwrócenie się |
odwrócenia się |
odpowiednik aspektowy: odwracać się
Pochodzenie
Zob. wrócić
1. tyłem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obrócić się | |
| antonimy: | zwrócić się |
Połączenia
- chłopak, mężczyzna, ojciec, strażnik odwrócił się; dziewczyna, matka odwróciła się; ludzie odwrócili się; głowy odwróciły się
- odwrócić się bokiem, plecami, twarzą, tyłem
- odwrócić się bez słowa
- odwrócić się po chwili, po kilku krokach
- odwrócić się w drzwiach, w progu
- odwrócić się błyskawicznie, dyskretnie, gwałtownie, nagle, ostentacyjnie, powoli, raptownie, szybko, wolno
- odwrócić się i odejść, odwrócić się i podejść do kogoś/czegoś, odwrócić się i popatrzeć na coś, odwrócić się i zobaczyć coś; drgnąć i odwrócić się, wstać i odwrócić się
Cytaty
|
Za mną jakieś odgłosy po żwirze, chrzęsty, gęsty tętent. Odwrócić się - czy nie odwrócić? źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979 |
|
|
Mijając bramę, odwróciłem się na chwilę - żegnał mnie głuchy fronton domu na tle ciemnego lasu [...]. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000 |
|
|
Córka odwróciła się do zlewu. Brzękała naczyniami, zagłuszając zdania matki. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
|
|
- Pożegnała mnie wymuszonym uśmiechem i, odwróciwszy się na pięcie, zbiegła po dwóch schodkach na chodnik. źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997 |
2. od rodziny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odsunąć się |
Połączenia
- odwrócić się od dobra; od bliskich, od rodziny
- odwrócić się całkowicie
Cytaty
|
- On się obrazi i pójdzie sobie. - Wszyscy odwrócą się ode mnie i już zawsze będę sama. źródło: NKJP: Maria Król-Fijewska: Stanowczo, łagodnie, bez lęku, 1992 |
|
|
[...] teraz bowiem ludzie odwrócili się od niego i robią wszystko, by go upokorzyć. źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Herezja znaczy wolność, 2008 |
|
|
Czy więc król odwrócił się na zawsze od tolerancji? - niepokoją się ludzie umiarkowani. źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009 |
|
|
Ludy te odwróciły się od tych mitów, zwracając się w stronę obrazów Izraela i Grecji. źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010 |
Składnia
|
+ | odwrócić się | + |
od KOGO/CZEGO
|
3. o biegu zdarzeń
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- bieg zdarzeń, los odwrócił się; sytuacja odwróciła się; losy czegoś; role odwróciły się
- odwrócić się całkowicie
Cytaty
|
[...] zapomina się, że polityką może być okazywanie pomocy [...], dodawanie otuchy, że odwróci się zły los. źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Kobieta płci żeńskiej, Polityka nr 2429, 2003 |
|
|
Kiedyś 30% dochodu... pieniędzy, które wpływały do telewizji publicznej, pochodziło z reklam, 70% z abonamentu. Teraz te proporcje się odwróciły: 70% z reklam, 30% z abonamentu. źródło: NKJP: Stenogram z 25. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji podczas prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji (SRTV) w dniu 29 marca 2003 r. |