UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

historycyzm

Chronologizacja

1923, NKJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. historycyzm
historycyzmy
D. historycyzmu
historycyzmów
C. historycyzmowi
historycyzmom
B. historycyzm
historycyzmy
N. historycyzmem
historycyzmami
Ms. historycyzmie
historycyzmach
W. historycyzmie
historycyzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. historicism

fr. historicisme

niem. Historizismus

Od: historia

1. w filozofii

Definicja

przest. 
historyzm - w filozofii

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [historycyźmie] lub [historycyzmie].

Wymowa

[historycysm] albo [historycyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  historyzm
antonimy:  ahistorycyzm, ahistoryzm

Cytaty

Za krytyką redukcjonizmu ukrywa się więc historycyzm o mniej lub bardziej wyrazistym finalistycznym zabarwieniu. Wyraża się w przekonaniu o istnieniu ogólnych praw ewolucji (ściślej: filogenezy), na przykład nieuchronności postępu czy dążenia do doskonałości.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Jeśli pochopnie założymy, że proces ten zmierza do zdeterminowanego celu, jakiegokolwiek końca historii, scenariusz tragedii gotowy. Ale nie będę powtarzał argumentów Karla Rajmunda Poppera, bo pułapki historycyzmu i społecznego determinizmu przedstawił on aż nadto dobrze.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Miłość, wojna, rewolucja. Szkice na czas kryzysu, 2009

Myślę o historycyzmie, który przystępując do zagadnień religijnych, na samym wstępie zakłada obecność istoty nadprzyrodzonej, stwierdzając, że „badania naukowe pochodzenia religii tak samo, jak i badania naukowe pochodzenia życia, są z góry skazane na jałowość”.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności. Eseje okupacyjne, 1996

2. w sztuce

Definicja

przest. 
historyzm - w sztuce

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [historycyźmie] lub [historycyzmie].

Wymowa

[historycysm] albo [historycyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  historyzm

Cytaty

Ten kredens z okresu historycyzmu, gdy trafił do mnie, nie wyglądał tak samo [...]. Był popękany, zakurzony, lecz na szczęście nie wystawiony na śmietnik.

źródło: NKJP: GOK: Kredens z lwami, Gazeta Poznańska, 2003-11-19

Wille mieszkalne na Kamiennej Górze są przykładem historycyzmu w odmianie stylu dworkowego.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 14.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj