Chronologizacja
Inne znaczenie: 'skrzypieć, chrzęścić, chrobotać'
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łuskam |
łuskamy |
|||
| 2 os. |
łuskasz |
łuskacie |
|||
| 3 os. |
łuska |
łuskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łuskałem +(e)m łuskał |
łuskałam +(e)m łuskała |
łuskałom +(e)m łuskało |
łuskaliśmy +(e)śmy łuskali |
łuskałyśmy +(e)śmy łuskały |
| 2 os. |
łuskałeś +(e)ś łuskał |
łuskałaś +(e)ś łuskała |
łuskałoś +(e)ś łuskało |
łuskaliście +(e)ście łuskali |
łuskałyście +(e)ście łuskały |
| 3 os. |
łuskał |
łuskała |
łuskało |
łuskali |
łuskały |
bezosobnik: łuskano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę łuskał będę łuskać |
będę łuskała będę łuskać |
będę łuskało będę łuskać |
będziemy łuskali będziemy łuskać |
będziemy łuskały będziemy łuskać |
| 2 os. |
będziesz łuskał będziesz łuskać |
będziesz łuskała będziesz łuskać |
będziesz łuskało będziesz łuskać |
będziecie łuskali będziecie łuskać |
będziecie łuskały będziecie łuskać |
| 3 os. |
będzie łuskał będzie łuskać |
będzie łuskała będzie łuskać |
będzie łuskało będzie łuskać |
będą łuskali będą łuskać |
będą łuskały będą łuskać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łuskajmy |
|
| 2 os. |
łuskaj |
łuskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łuskałbym bym łuskał |
łuskałabym bym łuskała |
łuskałobym bym łuskało |
łuskalibyśmy byśmy łuskali |
łuskałybyśmy byśmy łuskały |
| 2 os. |
łuskałbyś byś łuskał |
łuskałabyś byś łuskała |
łuskałobyś byś łuskało |
łuskalibyście byście łuskali |
łuskałybyście byście łuskały |
| 3 os. |
łuskałby by łuskał |
łuskałaby by łuskała |
łuskałoby by łuskało |
łuskaliby by łuskali |
łuskałyby by łuskały |
bezosobnik: łuskano by
bezokolicznik: łuskać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łuskając
gerundium: łuskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łuskanie |
łuskania |
| D. | łuskania |
łuskań |
| C. | łuskaniu |
łuskaniom |
| B. | łuskanie |
łuskania |
| N. | łuskaniem |
łuskaniami |
| Ms. | łuskaniu |
łuskaniach |
| W. | łuskanie |
łuskania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łuskający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łuskający |
łuskający |
łuskający |
łuskające |
łuskająca |
| D. | łuskającego |
łuskającego |
łuskającego |
łuskającego |
łuskającej |
| C. | łuskającemu |
łuskającemu |
łuskającemu |
łuskającemu |
łuskającej |
| B. | łuskającego |
łuskającego |
łuskający |
łuskające |
łuskającą |
| N. | łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
łuskającą |
| Ms. | łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
łuskającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łuskający |
łuskający |
łuskające |
łuskające |
| D. | łuskających |
łuskających |
łuskających |
łuskających |
| C. | łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
łuskającym |
| B. | łuskających |
łuskających |
łuskających |
łuskające |
| N. | łuskającymi |
łuskającymi |
łuskającymi |
łuskającymi |
| Ms. | łuskających |
łuskających |
łuskających |
łuskających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: łuskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łuskany |
łuskany |
łuskany |
łuskane |
łuskana |
| D. | łuskanego |
łuskanego |
łuskanego |
łuskanego |
łuskanej |
| C. | łuskanemu |
łuskanemu |
łuskanemu |
łuskanemu |
łuskanej |
| B. | łuskanego |
łuskanego |
łuskany |
łuskane |
łuskaną |
| N. | łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
łuskaną |
| Ms. | łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
łuskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łuskani |
łuskani |
łuskane |
łuskane |
| D. | łuskanych |
łuskanych |
łuskanych |
łuskanych |
| C. | łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
łuskanym |
| B. | łuskanych |
łuskanych |
łuskanych |
łuskane |
| N. | łuskanymi |
łuskanymi |
łuskanymi |
łuskanymi |
| Ms. | łuskanych |
łuskanych |
łuskanych |
łuskanych |
Pochodzenie
psł. *luskati 'oddzielać, odrywać, usuwać zewnętrzną osłonę, obierać z łuski, łupiny, , wierzchniej osłony'
1. groch
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obłuskiwać, wyłuskiwać | |
| hiperonimy: | obierać |
Połączenia
- łuskać bób, fasolę, groch, migdały; kłosy
Cytaty
|
Po żniwach łuskaliśmy z kłosów pszenicy ziarno i z największym smakiem je żuliśmy – mówi pani Aleksandra. źródło: NKJP: Tadeusz Kucharski: Po syberyjskim piekle całowali polską ziemię, Gazeta Poznańska, 2002-01-18 |
|
|
Chłopak wyprostował się jak struna i spojrzał przez poręcz w dół. Na widok Nony z naręczem prania znów oklapł i zaczął łuskać słonecznik. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
W piecu chlebowym płonął ogień, pieczono podpłomyki i opłatki, kobiety łuskały i przebierały groch, bób, inne wyszywały obrusy, przędły len i konopie. źródło: NKJP: Beata Polakiewicz: Zwyczaje świąteczne u podegrodzkich Lachów, Gazeta Krakowska, 2005-12-24 |
|
|
Siedzieliśmy w kuchni pijąc herbatę, łuskając ekologiczne orzechy włoskie. źródło: NKJP: Tina Rosenberg: Zazdrościły jej męża, Gazeta Wyborcza, 1996-02-03 |
|
|
Urszula uzyskała to, czego chciała. Zastała Michalinę łuskającą bób palcami reumatyczki [...]. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
Składnia
|
+ | łuskać | + |
CO +
(z CZEGO)
|
2. z pudełka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyłuskiwać |
Cytaty
|
Dwaj wąsaci chłopi, bardzo czarni, w szatach wybielonych słońcem, porozpinanych, luźnych, z czerwonej chustki łuskali monety, ustawiwszy w słupki na ladzie, dotykając palcem, liczyli po kilkakroć. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
Składnia
|
+ | łuskać | + |
CO +
(z CZEGO)
|
3. informacje
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyłuskiwać |
Cytaty
|
[...] musisz łuskać sens z cudzych słów, nawet tych wypowiedzianych na zupełnie inny temat niż design i tworzenie. źródło: Internet: creamteam.pl |
|
|
[...] łuskam słowa - przebieram marzenia na oślep [...]. źródło: Internet: poezja.org |
|
|
Sztuka czytania, łuskania z „międzywierszy” komunikatów służących porozumiewaniu się kolaborantów jest nadal znikoma. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | łuskać | + |
CO +
(SKĄD)
|