Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odganiam |
odganiamy |
|||
| 2 os. |
odganiasz |
odganiacie |
|||
| 3 os. |
odgania |
odganiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odganiałem +(e)m odganiał |
odganiałam +(e)m odganiała |
odganiałom +(e)m odganiało |
odganialiśmy +(e)śmy odganiali |
odganiałyśmy +(e)śmy odganiały |
| 2 os. |
odganiałeś +(e)ś odganiał |
odganiałaś +(e)ś odganiała |
odganiałoś +(e)ś odganiało |
odganialiście +(e)ście odganiali |
odganiałyście +(e)ście odganiały |
| 3 os. |
odganiał |
odganiała |
odganiało |
odganiali |
odganiały |
bezosobnik: odganiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę odganiał będę odganiać |
będę odganiała będę odganiać |
będę odganiało będę odganiać |
będziemy odganiali będziemy odganiać |
będziemy odganiały będziemy odganiać |
| 2 os. |
będziesz odganiał będziesz odganiać |
będziesz odganiała będziesz odganiać |
będziesz odganiało będziesz odganiać |
będziecie odganiali będziecie odganiać |
będziecie odganiały będziecie odganiać |
| 3 os. |
będzie odganiał będzie odganiać |
będzie odganiała będzie odganiać |
będzie odganiało będzie odganiać |
będą odganiali będą odganiać |
będą odganiały będą odganiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odganiajmy |
|
| 2 os. |
odganiaj |
odganiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odganiałbym bym odganiał |
odganiałabym bym odganiała |
odganiałobym bym odganiało |
odganialibyśmy byśmy odganiali |
odganiałybyśmy byśmy odganiały |
| 2 os. |
odganiałbyś byś odganiał |
odganiałabyś byś odganiała |
odganiałobyś byś odganiało |
odganialibyście byście odganiali |
odganiałybyście byście odganiały |
| 3 os. |
odganiałby by odganiał |
odganiałaby by odganiała |
odganiałoby by odganiało |
odganialiby by odganiali |
odganiałyby by odganiały |
bezosobnik: odganiano by
bezokolicznik: odganiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
odganiając
gerundium: odganianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odganianie |
odganiania |
| D. | odganiania |
odganiań |
| C. | odganianiu |
odganianiom |
| B. | odganianie |
odganiania |
| N. | odganianiem |
odganianiami |
| Ms. | odganianiu |
odganianiach |
| W. | odganianie |
odganiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: odganiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odganiający |
odganiający |
odganiający |
odganiające |
odganiająca |
| D. | odganiającego |
odganiającego |
odganiającego |
odganiającego |
odganiającej |
| C. | odganiającemu |
odganiającemu |
odganiającemu |
odganiającemu |
odganiającej |
| B. | odganiającego |
odganiającego |
odganiający |
odganiające |
odganiającą |
| N. | odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
odganiającą |
| Ms. | odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
odganiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odganiający |
odganiający |
odganiające |
odganiające |
| D. | odganiających |
odganiających |
odganiających |
odganiających |
| C. | odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
odganiającym |
| B. | odganiających |
odganiających |
odganiających |
odganiające |
| N. | odganiającymi |
odganiającymi |
odganiającymi |
odganiającymi |
| Ms. | odganiających |
odganiających |
odganiających |
odganiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odganiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odganiany |
odganiany |
odganiany |
odganiane |
odganiana |
| D. | odganianego |
odganianego |
odganianego |
odganianego |
odganianej |
| C. | odganianemu |
odganianemu |
odganianemu |
odganianemu |
odganianej |
| B. | odganianego |
odganianego |
odganiany |
odganiane |
odganianą |
| N. | odganianym |
odganianym |
odganianym |
odganianym |
odganianą |
| Ms. | odganianym |
odganianym |
odganianym |
odganianym |
odganianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odganiani |
odganiani |
odganiane |
odganiane |
| D. | odganianych |
odganianych |
odganianych |
odganianych |
| C. | odganianym |
odganianym |
odganianym |
odganianym |
| B. | odganianych |
odganianych |
odganianych |
odganiane |
| N. | odganianymi |
odganianymi |
odganianymi |
odganianymi |
| Ms. | odganianych |
odganianych |
odganianych |
odganianych |
Pochodzenie
Zob. ganiać
1. muchę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odpędzać, przeganiać, przepędzać |
Połączenia
- odganiać ludzi; komara, muchę, psa
- odganiać ręką
Cytaty
|
Po wszystkich dachach biegają bandy małp z czerwonymi pośladkami i szukają pożywienia. Ludzie odganiają je kamieniami. źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002 |
|
|
Machnął dłonią, odganiając komara znad pokrytego śladami ukłuć czoła dziewczynki. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003 |
|
|
Żołnierze w kamizelkach kuloodpornych odganiają od ogrodzenia macedońskich Albańczyków, którzy usiłują się dowiedzieć o losy bliskich. źródło: NKJP: Monika Słowakiewicz: Pożegananie z Bałkanami, Gazeta Wyborcza, 1999-04-09 |
|
|
Palili papierosy, odganiając dłońmi roje komarów. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
|
|
[...] nie mógł pogodzić się z porażką swojej drużyny w Grodzisku i zamiast grzecznie stanąć przed kamerą, postanowił odganiać od siebie telewizyjną ekipę. źródło: NKJP: Radosław Patroniak: O tym jak puszczają nerwy, gazeta Poznańska, 2003-09-01 |
Składnia
|
+ | odganiać | + |
KOGO/CO +
CZYM
|
|
+ | odganiać | + |
KOGO/CO +
SKĄD
|
2. myśli
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odpędzać, oganiać się, opędzać się |
Połączenia
- odganiać koszmary, jakieś myśli
Cytaty
|
Ojciec troszczył się o najbliższych, nie przekazywał żadnych niepokojących wiadomości. Później nastąpiła cisza, choć napisały wiele listów. Starały się odganiać od siebie złe przeczucia. źródło: NKJP: Anna Nowak: Mamy ich w oczach i w sercach, Gazeta Krakowska, 2007-09-14 |
|
|
Na krótką chwilę wróciły do mnie minione dni, kiedy z płonącymi policzkami czekałem na matkę jak na królową z baśni. Machnąłem ręką, odganiając głupie wspomnienia. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004 |
|
|
Doktor nakazał skupiać się na jakiejś czynności, żeby odganiać ciężkie myśli, ale co robić, jeśli ruchy zaczyna spowalniać pytanie „po co?”. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009 |
Składnia
|
+ | odganiać | + |
CO +
(od KOGO)
|
3. złe moce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odpędzać, przepędzać, wypędzać |
Połączenia
- odganiać duchy, złe moce
Cytaty
|
Dzwonki przynoszą szczęście, żabki chińskie z pieniążkiem czuwają nad naszym dostatkiem, talizmany chronią nas od nieszczęścia i choroby, zwierciadełka odganiają złą energię. źródło: NKJP: (stop): Mamy parę pytań, Express Ilustrowany, 2002-02-23 |
|
|
Nad naszymi głowami kręciły się drewniane wiatraczki odganiające złe moce, a w oknie powiewały kolorowe wstążeczki, mające przywabić dobre moce. źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999 |
|
|
Rejentowa i córka piekarza zatrzaskują okiennice, odganiając urok znakiem krzyża. źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Pasaż z uchem Cezanne'a, Gazeta Wyborcza, 1995-10-03 |
|
|
Kiedyś zbudowali długie łodzie z dziobami w kształcie smoczych łbów, które odganiają złe duchy i niesprzyjające wiatry. Kiedy wstało słońce, zepchnęli je w wodę i odpłynęli podbić świat. źródło: NKJP: Grzegorz Kapla: Skandynawskie nastroje, Głos Pomorza, 2006 |
Składnia
|
+ | odganiać | + |
CO
|