UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odganiać

Chronologizacja

1397, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odganiam
odganiamy
2 os. odganiasz
odganiacie
3 os. odgania
odganiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odganiałem
+(e)m odganiał
odganiałam
+(e)m odganiała
odganiałom
+(e)m odganiało
odganialiśmy
+(e)śmy odganiali
odganiałyśmy
+(e)śmy odganiały
2 os. odganiałeś
+(e)ś odganiał
odganiałaś
+(e)ś odganiała
odganiałoś
+(e)ś odganiało
odganialiście
+(e)ście odganiali
odganiałyście
+(e)ście odganiały
3 os. odganiał
odganiała
odganiało
odganiali
odganiały

bezosobnik: odganiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odganiał
będę odganiać
będę odganiała
będę odganiać
będę odganiało
będę odganiać
będziemy odganiali
będziemy odganiać
będziemy odganiały
będziemy odganiać
2 os. będziesz odganiał
będziesz odganiać
będziesz odganiała
będziesz odganiać
będziesz odganiało
będziesz odganiać
będziecie odganiali
będziecie odganiać
będziecie odganiały
będziecie odganiać
3 os. będzie odganiał
będzie odganiać
będzie odganiała
będzie odganiać
będzie odganiało
będzie odganiać
będą odganiali
będą odganiać
będą odganiały
będą odganiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odganiajmy
2 os. odganiaj
odganiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odganiałbym
bym odganiał
odganiałabym
bym odganiała
odganiałobym
bym odganiało
odganialibyśmy
byśmy odganiali
odganiałybyśmy
byśmy odganiały
2 os. odganiałbyś
byś odganiał
odganiałabyś
byś odganiała
odganiałobyś
byś odganiało
odganialibyście
byście odganiali
odganiałybyście
byście odganiały
3 os. odganiałby
by odganiał
odganiałaby
by odganiała
odganiałoby
by odganiało
odganialiby
by odganiali
odganiałyby
by odganiały

bezosobnik: odganiano by

bezokolicznik: odganiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odganiając

gerundium: odganianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odganianie
odganiania
D. odganiania
odganiań
C. odganianiu
odganianiom
B. odganianie
odganiania
N. odganianiem
odganianiami
Ms. odganianiu
odganianiach
W. odganianie
odganiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odganiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odganiający
odganiający
odganiający
odganiające
odganiająca
D. odganiającego
odganiającego
odganiającego
odganiającego
odganiającej
C. odganiającemu
odganiającemu
odganiającemu
odganiającemu
odganiającej
B. odganiającego
odganiającego
odganiający
odganiające
odganiającą
N. odganiającym
odganiającym
odganiającym
odganiającym
odganiającą
Ms. odganiającym
odganiającym
odganiającym
odganiającym
odganiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odganiający
odganiający
odganiające
odganiające
D. odganiających
odganiających
odganiających
odganiających
C. odganiającym
odganiającym
odganiającym
odganiającym
B. odganiających
odganiających
odganiających
odganiające
N. odganiającymi
odganiającymi
odganiającymi
odganiającymi
Ms. odganiających
odganiających
odganiających
odganiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odganiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odganiany
odganiany
odganiany
odganiane
odganiana
D. odganianego
odganianego
odganianego
odganianego
odganianej
C. odganianemu
odganianemu
odganianemu
odganianemu
odganianej
B. odganianego
odganianego
odganiany
odganiane
odganianą
N. odganianym
odganianym
odganianym
odganianym
odganianą
Ms. odganianym
odganianym
odganianym
odganianym
odganianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odganiani
odganiani
odganiane
odganiane
D. odganianych
odganianych
odganianych
odganianych
C. odganianym
odganianym
odganianym
odganianym
B. odganianych
odganianych
odganianych
odganiane
N. odganianymi
odganianymi
odganianymi
odganianymi
Ms. odganianych
odganianych
odganianych
odganianych

odpowiedniki aspektowe: odgonić , odegnać

Pochodzenie

Zob. ganiać

1. muchę

Definicja

sprawiać, że jakaś osoba lub zwierzę oddalają się od kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpędzać, przeganiać, przepędzać

Połączenia

  • odganiać ludzi; komara, muchę, psa
  • odganiać ręką

Cytaty

Po wszystkich dachach biegają bandy małp z czerwonymi pośladkami i szukają pożywienia. Ludzie odganiają je kamieniami.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002

Machnął dłonią, odganiając komara znad pokrytego śladami ukłuć czoła dziewczynki.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Żołnierze w kamizelkach kuloodpornych odganiają od ogrodzenia macedońskich Albańczyków, którzy usiłują się dowiedzieć o losy bliskich.

źródło: NKJP: Monika Słowakiewicz: Pożegananie z Bałkanami, Gazeta Wyborcza, 1999-04-09

Palili papierosy, odganiając dłońmi roje komarów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

[...] nie mógł pogodzić się z porażką swojej drużyny w Grodzisku i zamiast grzecznie stanąć przed kamerą, postanowił odganiać od siebie telewizyjną ekipę.

źródło: NKJP: Radosław Patroniak: O tym jak puszczają nerwy, gazeta Poznańska, 2003-09-01

Składnia

bez ograniczeń + odganiać +
KOGO/CO + CZYM
bez ograniczeń + odganiać +
KOGO/CO + SKĄD

2. myśli

Definicja

pozbywać się niepożądanych emocji, myśli czy stanów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpędzać, oganiać się, opędzać się

Połączenia

  • odganiać koszmary, jakieś myśli

Cytaty

Ojciec troszczył się o najbliższych, nie przekazywał żadnych niepokojących wiadomości. Później nastąpiła cisza, choć napisały wiele listów. Starały się odganiać od siebie złe przeczucia.

źródło: NKJP: Anna Nowak: Mamy ich w oczach i w sercach, Gazeta Krakowska, 2007-09-14

Na krótką chwilę wróciły do mnie minione dni, kiedy z płonącymi policzkami czekałem na matkę jak na królową z baśni. Machnąłem ręką, odganiając głupie wspomnienia.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Doktor nakazał skupiać się na jakiejś czynności, żeby odganiać ciężkie myśli, ale co robić, jeśli ruchy zaczyna spowalniać pytanie „po co?”.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Składnia

bez ograniczeń + odganiać +
CO + (od KOGO)

3. złe moce

Definicja

za pomocą magicznego oddziaływania lub działania sprawiać, że jakieś złe, nadprzyrodzone zjawisko lub inne niekorzystne czynniki zewnętrzne tracą swoją moc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpędzać, przepędzać, wypędzać

Połączenia

  • odganiać duchy, złe moce

Cytaty

Dzwonki przynoszą szczęście, żabki chińskie z pieniążkiem czuwają nad naszym dostatkiem, talizmany chronią nas od nieszczęścia i choroby, zwierciadełka odganiają złą energię.

źródło: NKJP: (stop): Mamy parę pytań, Express Ilustrowany, 2002-02-23

Nad naszymi głowami kręciły się drewniane wiatraczki odganiające złe moce, a w oknie powiewały kolorowe wstążeczki, mające przywabić dobre moce.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Rejentowa i córka piekarza zatrzaskują okiennice, odganiając urok znakiem krzyża.

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Pasaż z uchem Cezanne'a, Gazeta Wyborcza, 1995-10-03

Kiedyś zbudowali długie łodzie z dziobami w kształcie smoczych łbów, które odganiają złe duchy i niesprzyjające wiatry. Kiedy wstało słońce, zepchnęli je w wodę i odpłynęli podbić świat.

źródło: NKJP: Grzegorz Kapla: Skandynawskie nastroje, Głos Pomorza, 2006

Składnia

bez ograniczeń + odganiać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json