Chronologizacja
W postaci: opłokać
Pochodzenie
Zob. płukać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- opłukać cukinię, czereśnie, jabłka, kapustę, karpia, małże, marchewki, mięso, morele, natkę pietruszki, owoce, paprykę, polędwiczki, rzeżuchę, sałatę, rydze, ryż, truskawki, seler, śledzie, warzywa, wiśnie; buzię, dłonie, nogi, ręce, twarz; naczynia, narzędzia, opakowania, szklankę
- opłukać acetonem, alkoholem metylowym, gorącą, letnią, przegotowaną, zimną... wodą, wodą destylowaną
- opłukać na sicie
- opłukać pod bieżącą, zimną... wodą; pod kranem
- opłukać w spirytusie, w bieżącej, ciepłej, zimnej... wodzie
- opłukać z piasku, ze szlamu
- opłukać delikatnie, dokładnie, nieuważnie, starannie, szybko; z lekka
- można, należy opłukać
- opłukać i gotować, opłukać i namoczyć, opłukać i obsuszyć, opłukać i osuszyć, opłukać i pokroić, opłukać i posiekać, opłukać i sparzyć, opłukać i zagotować; obrać i opłukać, oczyścić i opłukać, rozmrozić i opłukać, sprawić i opłukać, wyłowić i opłukać
- opłukać ręce i odetchnąć powietrzem; nabrać wody w ręce i opłukać twarz; odkręcić kurek i opłukać
Cytaty
|
Juliusz odłożył nóż, opłukał palce w wodzie, którą mu podała na miseczce usługująca dziewczyna. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
|
|
Zwinąć roladę, brzegi ciasta posmarować białkiem i zlepić. Formę do pieczenia opłukać zimną wodą i ułożyć w niej roladę. źródło: NKJP: Teresa Miazgowska: Specjały, Kuchnia, nr 10, 1998 |
|
|
O, będziesz szedł do pana, to mu weźmiesz ten kawałek mięsa. [...] Gdyby chciał ugotować, to najpierw niech opłucze, wstawi do garnka, zaleje zimną wodą, wkroi pietruszkę, marchewkę. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
Gdy zapłaciłem za winogrona, sprzedawca, zwykły wieśniak, pokazał mi palcem, gdzie jest publiczny kran, pod którym mogę je opłukać. źródło: NKJP: Krzysztof Dębnicki: Turek potrafi, Gazeta Wyborcza, 1992-01-25/1992-01-26 |
|
|
Mała niecka została w ubiegłym roku wymieniona, a w tym zamontowano brodzik, w którym można opłukać z piasku nogi przed wejściem do basenu. źródło: NKJP: Agata Kowalczyk: Wakacje z jednym basenem, Echo Dnia, 2004-06-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
opłuczę |
opłuczemy |
|||
| 2 os. |
opłuczesz |
opłuczecie |
|||
| 3 os. |
opłucze |
opłuczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opłukałem +(e)m opłukał |
opłukałam +(e)m opłukała |
opłukałom +(e)m opłukało |
opłukaliśmy +(e)śmy opłukali |
opłukałyśmy +(e)śmy opłukały |
| 2 os. |
opłukałeś +(e)ś opłukał |
opłukałaś +(e)ś opłukała |
opłukałoś +(e)ś opłukało |
opłukaliście +(e)ście opłukali |
opłukałyście +(e)ście opłukały |
| 3 os. |
opłukał |
opłukała |
opłukało |
opłukali |
opłukały |
bezosobnik: opłukano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
opłuczmy |
|
| 2 os. |
opłucz |
opłuczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opłukałbym bym opłukał |
opłukałabym bym opłukała |
opłukałobym bym opłukało |
opłukalibyśmy byśmy opłukali |
opłukałybyśmy byśmy opłukały |
| 2 os. |
opłukałbyś byś opłukał |
opłukałabyś byś opłukała |
opłukałobyś byś opłukało |
opłukalibyście byście opłukali |
opłukałybyście byście opłukały |
| 3 os. |
opłukałby by opłukał |
opłukałaby by opłukała |
opłukałoby by opłukało |
opłukaliby by opłukali |
opłukałyby by opłukały |
bezosobnik: opłukano by
bezokolicznik: opłukać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
opłukawszy
gerundium: opłukanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | opłukanie |
opłukania |
| D. | opłukania |
opłukań |
| C. | opłukaniu |
opłukaniom |
| B. | opłukanie |
opłukania |
| N. | opłukaniem |
opłukaniami |
| Ms. | opłukaniu |
opłukaniach |
| W. | opłukanie |
opłukania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: opłukany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opłukany |
opłukany |
opłukany |
opłukane |
opłukana |
| D. | opłukanego |
opłukanego |
opłukanego |
opłukanego |
opłukanej |
| C. | opłukanemu |
opłukanemu |
opłukanemu |
opłukanemu |
opłukanej |
| B. | opłukanego |
opłukanego |
opłukany |
opłukane |
opłukaną |
| N. | opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
opłukaną |
| Ms. | opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
opłukanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opłukani |
opłukani |
opłukane |
opłukane |
| D. | opłukanych |
opłukanych |
opłukanych |
opłukanych |
| C. | opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
opłukanym |
| B. | opłukanych |
opłukanych |
opłukanych |
opłukane |
| N. | opłukanymi |
opłukanymi |
opłukanymi |
opłukanymi |
| Ms. | opłukanych |
opłukanych |
opłukanych |
opłukanych |
odpowiednik aspektowy: opłukiwać
Składnia
| Rzosobowy | + | opłukać | + |
CO +
(CZYM) +
(z CZEGO)
|
| Rzosobowy | + | opłukać | + |
CO +
(w CZYM | pod CZYM) +
(z CZEGO)
|