UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utrącić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrącę
utrącimy
2 os. utrącisz
utrącicie
3 os. utrąci
utrącą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrąciłem
+(e)m utrącił
utrąciłam
+(e)m utrąciła
utrąciłom
+(e)m utrąciło
utrąciliśmy
+(e)śmy utrącili
utrąciłyśmy
+(e)śmy utrąciły
2 os. utrąciłeś
+(e)ś utrącił
utrąciłaś
+(e)ś utrąciła
utrąciłoś
+(e)ś utrąciło
utrąciliście
+(e)ście utrącili
utrąciłyście
+(e)ście utrąciły
3 os. utrącił
utrąciła
utrąciło
utrącili
utrąciły

bezosobnik: utrącono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utrąćmy
2 os. utrąć
utrąćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utrąciłbym
bym utrącił
utrąciłabym
bym utrąciła
utrąciłobym
bym utrąciło
utrącilibyśmy
byśmy utrącili
utrąciłybyśmy
byśmy utrąciły
2 os. utrąciłbyś
byś utrącił
utrąciłabyś
byś utrąciła
utrąciłobyś
byś utrąciło
utrącilibyście
byście utrącili
utrąciłybyście
byście utrąciły
3 os. utrąciłby
by utrącił
utrąciłaby
by utrąciła
utrąciłoby
by utrąciło
utrąciliby
by utrącili
utrąciłyby
by utrąciły

bezosobnik: utrącono by

bezokolicznik: utrącić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utrąciwszy

gerundium: utrącenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utrącenie
utrącenia
D. utrącenia
utrąceń
C. utrąceniu
utrąceniom
B. utrącenie
utrącenia
N. utrąceniem
utrąceniami
Ms. utrąceniu
utrąceniach
W. utrącenie
utrącenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: utrącony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utrącony
utrącony
utrącony
utrącone
utrącona
D. utrąconego
utrąconego
utrąconego
utrąconego
utrąconej
C. utrąconemu
utrąconemu
utrąconemu
utrąconemu
utrąconej
B. utrąconego
utrąconego
utrącony
utrącone
utrąconą
N. utrąconym
utrąconym
utrąconym
utrąconym
utrąconą
Ms. utrąconym
utrąconym
utrąconym
utrąconym
utrąconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utrąceni
utrąceni
utrącone
utrącone
D. utrąconych
utrąconych
utrąconych
utrąconych
C. utrąconym
utrąconym
utrąconym
utrąconym
B. utrąconych
utrąconych
utrąconych
utrącone
N. utrąconymi
utrąconymi
utrąconymi
utrąconymi
Ms. utrąconych
utrąconych
utrąconych
utrąconych

odpowiednik aspektowy: utrącać

Pochodzenie

Zob. trącić

1. sopel

Definicja

odłamać na skutek uderzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odłamać

Połączenia

  • utrącić nos, ucho

Cytaty

Precyzyjnie utrącił łepek fiolce, wyjął z szuflady strzykawkę i napełnił ją płynem.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

Ponieważ nikt nie chciał tego zrobić, sam utrącił jaskółcze gniazda szpicrutą.

źródło: NKJP: Tygodnik Podhalański, 1996, nr 33

Już nie zawiedziony kibic, lecz zwykły wandal utrącił obie ręce Pelemu, znajdującemu się w brazylijskim mieście Salvador.

źródło: NKJP: Ireneusz Pawlik: Ludzie z brązu, Polityka, nr 2703, 2009

Składnia

bez ograniczeń + utrącić +
CO + (CZYM)

2. konkurenta

Definicja

pozbawić stanowiska lub możliwości awansu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uwalić
hiperonimy:  odrzucić

Połączenia

  • utrącić kandydata, konkurenta
  • chcieć utrącić

Cytaty

[...] przy organizacji konkursu specjalnie złamano prawo, tak by utrącić dotychczasowego dyrektora.

źródło: NKJP: Sztafeta, 2002, nr 38

Za każdej władzy, komunistycznej w szczególności, gdy chciano utrącić osoby, środowisko, organizacje, to oblewano je pomyjami, robiono z nich ideologicznych wrogów.

źródło: NKJP: Marian Rusinowski: Stanisławowi Remuszce - reformatorskiemu kooperatyście - na otrzeźwienie, Gazeta Wyborcza, 1999-01-20

Ale jednocześnie dowódca wojsk lądowych [...] uprzedza, że jeśli bezhołowie i anarchia nie zostaną opanowane, armia utrąci prawicowych peronistów [...] i weźmie władzę.

źródło: NKJP: Maciej Stasiński: Argentyna. cz.I, Gazeta Wyborcza, 1998-02-13

Gajuszowi pomógł w zdemaskowaniu i utrąceniu Lolliusza nie tylko król Partów. Przyczynił się również ktoś, kto obecnie przejął stanowisko po Lolliuszu.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Składnia

bez ograniczeń + utrącić +
KOGO

3. projekt

Definicja

odrzucić realizację czegoś, co jest popierane przez mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uwalić
hiperonimy:  odrzucić

Połączenia

  • utrącić pomysł, projekt

Cytaty

We wtorek wieczorem [...] kongresmanom Partii Demokratycznej udało się utrącić w komisji spraw międzynarodowych zapis o przyjęciu Polski i innych krajów wyszehradzkich do NATO do 1999 r.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński, Gazeta Wyborcza, 1995-02-02

Chciałbym, żeby do opinii publicznej doszła informacja, kto naprawdę zawinił i kto utrącił realną szansę choćby częściowego wyrównania szans młodzieży polskiej.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 89. posiedzenia Senatu RP część 3.1

- To prawdziwy majstersztyk - określił pewien zachodni dyplomata w Genewie sposób, w jaki Chiny doprowadziły do utrącenia duńskiego projektu rezolucji.

źródło: NKJP: Leopold Unger: Topienie Duńczyka, Gazeta Wyborcza, 1997-04-18

Nasz projekt, z takim trudem przygotowywany, w jedną chwilę został utrącony na zebraniu.

źródło: Internet: glosbe.com

Składnia

bez ograniczeń + utrącić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.05.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json